Liquidatie

Uitgebreide persoonsbeveiliging is moeilijk te realiseren

Mensen leggen bloemen bij het kantoor van de woensdag doodgeschoten advocaat Derk Wiersum. Beeld ANP

De moord op advocaat Derk Wiersum woensdag roept de vraag op of juristen die betrokken zijn bij risicoprocessen niet veel beter beveiligd zouden moeten worden.

De eerste veiligheidsmaatregelen zijn woensdagmiddag meteen genomen, zei hoofdofficier van justitie Fred Westerbeke gisteravond in Nieuwsuur. Zonder details te geven, sprak hij van “diverse maatregelen” die zijn getroffen om advocaten, rechters en officieren van justitie in de zaak tegen Ridouan T. te beschermen. Sinds gisteren leidt de Nationaal Coördinator Terrorisme en Veiligheid (NCTV) een team dat verantwoordelijk wordt voor een betere beveiliging van deze juristen.

De vraag in hoeverre betrokkenen bij risicovolle rechtszaken, zoals het liquidatieproces Marengo, beter beveiligd zouden moeten worden, is acuut geworden sinds de schokkende liquidatie van advocaat Derk Wiersum woensdagochtend in Amsterdam-Buitenveldert. De zaak raakt de rechtsstaat direct, omdat angst onder juristen door toedoen van criminelen kan leiden tot een mindere procesvoering of processen die in het uiterste geval zelfs zouden kunnen stranden.

Wiersum verdedigde kroongetuige Nabil B., een spijtoptant uit de mocromaffiabende rondom Ridouan T., de meest gezochte man van Nederland. T. wordt ervan verdacht achter een flink aantal liquidaties te zitten en is de hoofdverdachte in het Marengo-proces, waarin kroongetuige B. overigens zelf ook terechtstaat. T. staat te boek als nietsontziend en zeer gevaarlijk, en wordt ervan verdacht vorig jaar ook opdracht te hebben gegeven tot de liquidatie van de broer van de kroongetuige.

Geen zware beveiliging

Wiersum was volgens het AD wel bezig om particuliere persoonsbeveiliging te regelen. Hij zou tegen collega’s hebben gezegd dat de dreiging aan zijn adres nog onvoldoende concreet en hard was om zware beveiliging door de overheid te accepteren. Wel surveilleerde de politie vaker in de buurt waar hij woonde in Buitenveldert en waar hij gisteren werd doodgeschoten.

“Als er een daadwerkelijk dreiging is dan wordt beveiliging eigenlijk alleen door de overheid uitgevoerd. Dan is particuliere beveiliging geen issue meer”, zegt Rob van der Lans van het opleidingsinstituut voor beveiligers iProSafety in Alphen aan den Rijn.

“In de particuliere markt werken mensen die niet uitgerust zijn met wapens en geen andere bevoegdheden hebben dan burgers. Zij kunnen bijvoorbeeld wel voorverkenningen doen, defensief rijden, goede uitstapprocedures uit auto’s begeleiden en afwijkend gedrag van personen in de buurt herkennen, maar daar blijft het ongeveer bij”, aldus Van der Lans.

Alle risico's uitsluiten is onmogelijk

Voor personen die het grootste risico lopen, is de overheidsbeveiliging in handen van de Dienst Koninklijke en Diplomatieke Beveiliging (DKDB). Daaronder vallen het koningshuis, diplomaten, maar bijvoorbeeld ook Geert Wilders en met enige regelmaat ook journalisten. Zo werd misdaadjournalist Paul Vugts enige tijd beveiligd en heeft collega John van den Heuvel van De Telegraaf nog altijd beveiliging.

De mogelijkheden van de DKDB zijn echter beperkt, de dienst heeft ongeveer vierhonderd medewerkers. Na klachten over onderbezetting en hoge werkdruk mocht de DKDB vorig jaar honderd medewerkers extra werven, maar als de overheid besluit om advocaten, rechters en officieren van justitie extra te beveiligen zal dit vermoedelijk onvoldoende zijn.

Een groeiend probleem is de werkwijze van de daders. Uit het aanzienlijke aantal liquidaties of pogingen daartoe van de afgelopen jaren, blijkt dat criminelen steeds meer geweld gebruiken en daarbij niets of niemand ontzien.

“Het verhaal van beveiligen is risico’s uitsluiten, maar je kunt niet alles uitsluiten”, zegt Van der Lans. “Als je iemand beveiligt, kan het zijn dat ze zijn vrouw pakken, of zijn schoonmoeder of een buurvrouw. Of er komt een vent met een automatisch wapen op een scooter langs, dan kan het ook gebeurd zijn. Dat maakt beveiligen heel lastig.”

Lees ook: 

Grapperhaus zet NCTV op moordzaak: ‘We lieten misdaad woekeren’

De NCTV krijgt een rol in de bescherming en veiligheid rond de strafzaak tegen Ridouan T. De politiek worstelt met de vraag hoe te winnen van de “nietsontziende misdaad”.

Geliefde Wiersum was een ‘gedreven en integer advocaat’

De in Amsterdam geliquideerde strafrechtadvocaat Derk Wiersum was geliefd onder vakgenoten, die hem als kundig, integer en aimabel omschrijven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden