Corona-alternatief

Twee economen verlaten Herstel-NL: wat is er gebeurd?

Campagneposters van Herstel-NL, zoals hier in Den Haag, zijn door heel het land opgehangen.  Beeld ANP
Campagneposters van Herstel-NL, zoals hier in Den Haag, zijn door heel het land opgehangen.Beeld ANP

Topeconomen Barbara Baarsma en Coen Teulings hebben zich teruggetrokken uit Herstel-NL, een initiatief om met een alternatieve corona-aanpak de lockdown te beëindigen. Volgens de voorzitter was dat onder politieke druk.

Het is maandagavond, net voor etenstijd als Robin Fransman, voorzitter van Herstel-NL, opmerkelijk nieuws krijgt. Van Coen Teulings, de voormalige directeur van het Centraal Planbureau en van Barbara Baarsma, hoogleraar economie en directeur van Rabobank Amsterdam. Twee van de initiatiefnemers van Herstel-NL.

“Ze waren door politieke figuren benaderd. Herstel-NL moest de campagne stilleggen tot na de verkiezingen anders zouden er weleens ‘politieke ongelukken’ kunnen ontstaan”, citeert Fransman het telefoongesprek. Over die politieke ongelukken worden de twee economen later explicieter, vertelt hij. “Er zijn dingen gezegd over mogelijke consequenties, die ik niet wil herhalen, niet verder wil verspreiden”, zegt Fransman.

Het is Fransman niet duidelijk door welke partij of partijen de economen onder druk zouden zijn gezet. Hij zegt dat hij dat wel heeft gevraagd, maar dat Baarsma en Teulings geen namen wilden noemen. “Ik dacht, we gaan met die mensen in gesprek, dan komen we er vast uit.” Speculeren wie het kan zijn noemt hij zinloos. “Wij zijn kritisch op het huidige coronabeleid en dat wordt door links en rechts gesteund. Het zou iedereen kunnen zijn”, zegt hij.

Fransman zegt dat de dreiging die de twee economen schetsen zo groot is dat ze aangeven te vertrekken bij Herstel-NL als de campagne niet wordt opgeschort. Duidelijke taal, denkt Fransman, die meteen het bestuur en de raad van toezicht van Herstel-NL bij elkaar roept voor spoedoverleg.

‘Corona is een politiek vraagstuk’

Fransman voelt weinig voor het opschorten van de campagne. “We kunnen niet op basis van politieke dreigingen en anonieme verzoeken zomaar een campagne stilleggen. Bovendien is het coronabeleid bij uitstek een politiek vraagstuk. Het is belangrijk dat wij juist in de aanloop naar de verkiezingen politieke partijen uitdagen om zich uit te spreken over het coronabeleid. En hoe zij zich voorstellen dat Nederland op termijn uit deze lockdown moet komen.”

Het bestuur en de raad van toezicht zijn het met hem eens. Na een overleg van ongeveer twee uur zijn ze er uit. Ze laten zich niet onder druk zetten en gaan door met de campagne. Maandagavond nog maken Baarsma en Teulings bekend ‘niet langer bij Herstel-NL betrokken’ te zijn. Een reden voor hun vertrek geven ze niet. Ze zijn later ook niet bereikbaar voor een reactie. Rabobank, waar Barbara Baarsma tot 1 maart werkt als directeur van Rabobank Amsterdam, laat op Twitter weten afstand te nemen van de groep.

Econoom Bas Jacobs, die eerder uit de club stapte, gaf daarvoor wel een reden. Het ging volgens hem te veel lijken op een actiegroep. “Die posters en mediacampagnes, daar voel ik mij als onafhankelijk econoom niet prettig bij.” De voorzitter baalt van het vertrek van de economen, maar respecteert hun keuze. “Ik weet dat ze, als het gaat om de inhoud, nog volledig achter onze campagne staan.”

‘Kwetsbaren naar veilige zones’

Herstel-NL pleit namens een groep wetenschappers en ondernemers voor verregaande versoepelingen van de coronamaatregelen. Vorige week lanceerde de groep een plan waarmee Nederland ‘open kan’. Zo zouden horeca, winkels, de cultuursector en het onderwijs weer open kunnen als tegelijkertijd de ‘kwetsbaren’ in ‘veilige zones’ leven. De afgelopen dagen lag het initiatief onder vuur, omdat het plan onhaalbaar zou zijn.

Critici stellen dat er verschillende groepen zouden ontstaan in de maatschappij en dat de kwetsbaren, zoals ouderen en mensen met onderliggende klachten, dan tweederangsburgers worden. Dat deed initiatiefnemer Baarsma vorige week af als onzin. “We willen ze juist beter beschermen. We moeten juist ongelijke gevallen ongelijk behandelen. Maatwerk dus”, zei ze.

Zondag besteedde VPRO-programma Zondag met Lubach aandacht aan het plan. Presentator Arjen Lubach noemde de campagne ‘de dode mus van de week’. Volgens Fransman roept de campagne veel weerstand op, omdat het kabinet maar blijft wijzen op de gevaren van het niet volgen ervan, om zo mensen te motiveren de maatregelen na te komen. “Dat creëert angstige mensen, die zich al snel negatief zullen uitlaten over partijen met andere ideeën, zoals wij”, zegt de voorzitter. 

Lees ook: 

Een groep van economen en artsen weet het zeker: Nederland kan weer veilig open

Weg met de lockdown en avondklok, zegt Herstel-NL. De groep van economen, artsen en andere deskundigen pleit voor een alternatieve aanpak van de pandemie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden