Terrorisme

Twaalf Nederlandse IS-vrouwen en hun 28 kinderen opgehaald uit Syrië

null Beeld AFP
Beeld AFP

Het kabinet heeft dinsdag in een uiterst geheime operatie en met hulp van Defensie 12 IS-vrouwen en hun 28 kinderen naar Nederland gehaald. Deze vrouwen zijn op Schiphol direct aangehouden door de marechaussee op verdenking van terroristische misdrijven. Hun kinderen zijn aan de Raad voor de Kinderbescherming overgedragen.

Esther Lammers

De vrouwen en kinderen verbleven de afgelopen jaren na hun vlucht uit het IS-kalifaat in een pover vluchtelingenkamp in Noord-Syrië. Nederland weigerde lange tijd deze vrouwen terug te halen, maar werd hiertoe door de rechter in mei min of meer gedwongen. De overheid kreeg nog vier maanden om deze IS-aanhangers terug te halen, anders zou de aanklacht van terrorisme tegen hen vervallen. En dat betekent ook dat ze nooit meer voor hun daden berecht zouden kunnen worden. D66 en Volt riepen in juni het kabinet op ‘zich maximaal in te spannen’ om deze vrouwen op te halen, zodat ze hun straf niet ontlopen.

De speciale repatriëringsoperatie in Noord-Syrië duurde langer dan de beoogde vier maanden, vooral omdat het gebied zeer gevaarlijk is. Het wachten was op een relatief veilig moment in de regio. De rechter verleende de overheid uitstel tot januari. Volgens minister Yesilgöz van justitie en veiligheid is er een “zorgvuldig voorbereidingsproces geweest, waarbij alle relevante feiten en omstandigheden in ogenschouw zijn genomen”. De vrouwen worden vastgezet op de terroristenafdeling van de gevangenis in Zwolle.

De kinderen worden via de Raad voor de Kinderbescherming ondergebracht bij een jeugdzorginstelling, waar ze een speciaal programma krijgen om in de Nederlandse samenleving te integreren.

Lang geweigerd

Het vorige kabinet van Rutte weigerde langdurig om IS-vrouwen terug te laten keren naar Nederland, ondanks diverse rechterlijke uitspraken. Landen als Frankrijk en Groot-Brittannië laten deze vrouwen al wel sinds 2019 terugkeren.

Vooral de VVD, het CDA en de rechtse oppositie waren fel tegen hun terugkeer. De vrouwen moesten daar worden berecht en hun Nederlanderschap worden afgenomen, stelden ze. Minister Yesilgöz was als VVD-woordvoerder Terrorisme ook tegen hun terugkeer. Op Facebook schreef ze in 2020: “Wat de VVD betreft hebben zij hun recht om Nederlander te zijn verloren en zijn ze hier niet welkom. Laat de Koerden hen berechten, zoals de slachtoffers van IS dat ook willen”.

Nederland was uiteindelijk wel bereid om alleen de kinderen terug te halen, omdat zij feitelijk niets te maken hadden met de terreurdaden van IS. Maar dat weigerde de Koerdische machthebber in Noord-Syrië weer. De kinderen mochten alleen samen met hun moeders het vluchtelingenkamp verlaten. De Koerden proberen met dit drukmiddel de overvolle vluchtelingenkampen leeg te krijgen.

Het kabinet veranderde van mening onder druk van de rechters die dreigden dat de strafzaken zouden verjaren als de vrouwen niet terugkeerden. Een aantal IS-vrouwen was al teruggekeerd. Ze zijn berecht en zitten hun straf uit. Volgens de inlichtingendienst AIVD zitten nu nog ruim twintig Nederlandse volwassenen in detentiekampen of gevangenissen in Noord-Syrië vast. De overgebleven vrouwen verblijven in vluchtelingenkampen met hun 32 kinderen. De mannen zijn gevangengezet. In Noordoost-Syrië verblijven verder nog 25 actieve Nederlandse jihadisten.

Lees ook:

Leider van IS in Syrië gedood bij Amerikaanse aanval

De leider van Islamitische Staat in Syrië is gedood bij een Amerikaanse droneaanval, meldt het ministerie van Defensie in Washington.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden