Coronamaatregelen

Toch een lockdown? De hoopvolle signalen blijven vooralsnog uit

In het Amsterdamse Dr. Sarphatihuis konden bewoners een levensgrote Nachtwacht bewonderen. Het Rijksmuseum brengt Rembrandts meesterwerk dit jaar naar dertig verpleeghuizen.Beeld EPA

Hoe coronamoe Nederlanders ook zijn, zij zullen de dagelijkse besmettingscijfers extra in de gaten houden. Wat moet er deze week gebeuren om een lockdown te voorkomen?

Of hij hoopvolle signalen ziet? “Ik nog niet,” was het afgemeten antwoord van Ernst Kuipers, de voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg. Blijft het aantal besmettingen rond de 10.000, dan zijn er volgens hem deze week nog nieuwe strenge maatregelen nodig.

Alle opties liggen dan op tafel, zei zorgminister Hugo de Jonge vorige week. Hij kan alvast nadenken welke opties hij gaat kiezen, want van een daling van besmettingscijfers is nog geen sprake. Maandag kwamen er 10.353 Nederlanders bij die positief zijn getest. Toch vindt het kabinet een besluit over een lockdown nog te vroeg. De maatregelen van 14 oktober zouden nog niet zichtbaar zijn. Het duurt twee weken voordat het effect is te zien. Die twee weken zijn morgen verstreken.

Om weer enige lucht te krijgen in de zorgsector, zal Nederland richting risiconiveau 3 van de zogeheten routekaart moeten gaan. Dat niveau geldt nog altijd als ernstig. Dan moet eerst het aantal besmettingen terug tot onder de 6000. Zo’n daling van 40 procent van de gemiddelde dagcijfers zal tijd kosten, tenzij het reproductiecijfer sterk daalt. 

Een deuk in de samenleving

Met de huidige maatregelen zal dat niet gebeuren. Het kabinet stuurt daar ook niet op. Zij hopen met een reproductiecijfer van 0,9 het virus langzaam terug te dringen. Dat heeft als voordeel dat de echt draconische maatregelen niet nodig zijn. Maatregelen als niet op bezoek mogen, sluiting van kappers en alleen de weg op mogen als daar een goede reden voor is. Het kabinet is daar huiverig voor, omdat deze maatregelen het virus raken, maar ook een flinke deuk in de samenleving slaan.

Het is niet de verwachting dat de besmettingscijfers ineens kelderen. Als er een fors effect zou zijn van de gedeeltelijke lockdown, zou dat ondertussen merkbaar moeten zijn. De meeste mensen met corona krijgen 5 tot 7 dagen na besmetting klachten. Laten zij zich testen, dan duurt het ongeveer drie dagen van belafspraak tot uitslag. Na 8 tot 10 dagen zou er dus enig effect te zien moeten zijn. Dat is onvoldoende het geval.

De laatste dagen stabiliseert het aantal positieve tests zich, maar op een onhoudbaar hoog niveau. Op dit moment moeten ziekenhuizen al 25 tot 30 procent van de operaties uitstellen, zei Kuipers. Stel dat het aantal geïnfecteerde Nederlanders niet toeneemt, dan nog wordt het de komende weken alleen maar drukker in de ziekenhuizen vanwege de vertraging die er zit tussen besmetting en opname. Dat betekent dat eind november 57 procent van de zorg uitgesteld moet worden. Al die patiënten moeten wachten, met alle ongemakken die er bij horen. En ze zullen toch eens geholpen moeten worden voordat er onherstelbare gezondheidsschade optreedt.

Geen plaats op de intensive care

Drukker in de zorg wordt het ook omdat de leeftijd van de besmette mensen stijgt. Het maakt nogal uit of onder de 10.000 nieuw besmette personen de meerderheid 30 jaar is, of 70.

Als deze week blijkt dat het virus niet wordt teruggedrongen, vreest Kuipers dat er een moment komt dat de ziekenhuizen alleen nog acute zorg doen. “Of over moeten gaan op een andere triage van Covid-patiënten.”

Oftewel: patiënten met het minste perspectief op genezing komen niet in aanmerking voor een plaats op de intensive care, mocht er geen plekken meer zijn. Dat soort scenario’s liggen erg gevoelig, in de samenleving en in de Tweede Kamer en zijn een reden om de maatregelen aan te scherpen.

Een andere illustratie dat de ziekenhuizen overstromen, zijn berichten over ambulances die rondjes moeten rijden omdat ze hun patiënten niet kwijt kunnen. “Het is in de afgelopen weken een paar keer voorgekomen dat er in een hele stad geen spoedeisende hulp open was”, zei Kuipers. “Dat was in Rotterdam, Den Haag en Delft.”

Lees ook:

Zo ver dat alle scholen moeten sluiten, is het nog lang niet

Oplopende besmettingen onder tieners en alarmerende lerarenenquêtes roepen de vraag op of de scholen dicht moeten. Maar eigenlijk wil niemand dat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden