ReportageBevrijdingsdag

Tijdens de vrijheidsmaaltijd in Rotterdam ging het over alles behalve de Tweede Wereldoorlog

In Rotterdam wordt Vrijheidssoep uitgedeeld.  Beeld Otto Snoek
In Rotterdam wordt Vrijheidssoep uitgedeeld.Beeld Otto Snoek

Een kop soep en een tafel vol mensen die je nog niet kent: dat is volgens Nationaal Comité 4 en 5 mei hét recept voor een goed gesprek over vrijheid en democratie. Ook in de Rotterdamse centrale bibliotheek dronken voorbijgangers vandaag een warme vrijheidssoep.

Lucca de Ruiter

“Lekker soepie hè”, is een veelgebruikte gespreksopener in de ontvangsthal van de bibliotheek. De tafelgasten knikken instemmend, en praten er dan op los. Van Oekraïne tot abortus: de aangeschoven Rotterdammers schuwen geen enkel onderwerp.

Op de tafels liggen placemats met vragen als ‘Wat betekent vrijheid voor jou?’, maar ook met de vraag of de invulling van dat begrip de afgelopen jaren is veranderd. Weinig gasten werpen ook maar een blik op de placemats, maar toch lijkt dat laatste vraagstuk de leidraad te vormen in vrijwel alle gesprekken aan de tafels.

Sinds 2020 doet Rotterdam mee aan de actie Vrijheidssoep. “Het initiatief is bedoeld om Rotterdammers met elkaar te verbinden op Bevrijdingsdag”, vertelt mede-initiatiefnemer Kelly Leeuwis. Door de hele stad worden meer dan 150 maaltijden georganiseerd.

null Beeld Otto Snoek
Beeld Otto Snoek

Democratie onder druk

“Tijdens corona heb ik gemerkt hoe snel vrijheid onder druk kan komen te staan”, vertelt Marc van den Berg, terwijl hij een hap van de Marokkaanse linzensoep neemt. “Een vriend van me wilde zich niet laten vaccineren, en ik had dat wel gedaan. Uiteindelijk hebben we ruzie gekregen. Nu spreken we elkaar niet meer, omdat er geen dialoog meer mogelijk was. Daar maak ik me zorgen over. Als mensen niet meer met elkaar in gesprek durven gaan, wat blijft er dan over van de democratie?”

Oudere tafelgenoot Corina van der Leer knikt instemmend. “Ik kreeg er vanuit religieuze hoek kritiek op dat ik mij had laten vaccineren. Nu voel ik me niet meer prettig in die kerkgemeenschap. Daardoor voel ik me minder vrij.”

Volgens de twee tafelgenoten zijn er vandaag de dag veel bedreigingen voor de democratie en de vrijheid van het individu. “Denk ook aan de recente aanscherping van de abortuswetgeving in de Verenigde Staten en de opkomst van extremistische groeperingen. Het is eng. We moeten daar meer bij stilstaan”, vindt Van der Leer.

null Beeld Otto Snoek
Beeld Otto Snoek

Kansenongelijkheid en discriminatie

Een aantal tafels verderop gaat het ook niet over de Tweede Wereldoorlog, maar over hedendaagse kwesties. “Kansenongelijkheid, dát is het probleem dat we nu moeten aanpakken”, stelt Ype Akkerman. “Te veel kinderen groeien op in een sfeer van afwijzing. Een diep ongelijke samenleving wordt al snel minder democratisch.”

Voorin de zaal geniet ook Gerben Kloosterziel van een soepje. “Ik ben speciaal naar het evenement gekomen om buiten mijn bubbel te treden.” Hij zit aan tafel met een dame van middelbare leeftijd uit Curaçao. “Wij hebben net een heel gesprek gehad over discriminatie. Ik heb dat nog nooit meegemaakt, omdat ik een witte man ben. In mijn omgeving heb ik vooral mensen die op mij lijken. Des te belangrijker om je te actief verdiepen in de leefwereld van een ander.”

Natuurlijk bespreken de gasten ook de oorlog in Oekraïne, die Bevrijdingsdag dit jaar voor velen belangrijker maakt dan andere jaren. Oekraïense vluchtelingen waren uitgenodigd om mee te eten, maar woonden de maaltijd niet bij. “Jammer, maar ik snap dat het voor hen moeilijk is om over oorlog te praten”, zegt Joke van Dam. “Daarom is het goed als we stilstaan bij het feit dat wij wel bevrijd zijn van een oorlog, maar dat mensen elders nog altijd niet in vrede leven.”

Lees ook:

Een sobere 4 en 5 mei of toch iets nieuws, iets creatief?

Geen blaaskabaal bij de taptoe. Dodenherdenking is te ernstig om massaal vanaf balkons en ramen mee te blazen met alles waar geluid uit komt. De reacties op het bericht in de rubriek Goedemorgen (Trouw, 31 maart 2020) waren duidelijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden