ReportageMolenaarsambacht

Tieners in opleiding tot molenaar. ‘Ouderwets? Molens zijn de basis van windenergie, dat is enorm modern’

De jonge molenaars Coen, Sander en Willem. Beeld Reyer Boxem
De jonge molenaars Coen, Sander en Willem.Beeld Reyer Boxem

Drie tieners bereiden zich voor om op hun achttiende een eigen molen te bestieren. Straks volgen zij de oudste generatie vrijwillige molenaars op.

Sophia Wouda

Drie tieners klimmen langs kleine trappen en ladders naar de top van korenmolen De Vlijt in het Drentse Diever. Een trapleuning is er niet, het enige houvast biedt een touw dat vanuit de nok naar beneden ­bungelt. Dit geklauter is wel even wat anders dan een lesje Latijn, merkt Willem (16) op.

Coen (17), Sander (16) en Willem volgen een opleiding tot vrijwillig molenaar. Op hun achttiende mogen ze examen doen, waarna ze naar een eigen molen kunnen solliciteren. Het ambacht is vooral in trek bij pensionado’s, maar het Gilde van Vrijwillige Molenaars, dat vandaag zijn 50-jarig jubileum viert, wil ook graag jongeren aantrekken. Zij kunnen dan oude molenaars vervangen die binnenkort stoppen.

‘Molens zijn de basis van windenergie’

Sander, Willem en Coen werden alle drie al jong gegrepen door het molenvirus. “De eerste keer dat ik een molen zag, was ik vier”, zegt Willem. “Ik vond het meteen geweldig.” Nu zijn ze elke zaterdag te ­vinden op ‘hun’ molen, waar ze hun opleiding krijgen van ervaren gildeleden. Een ouderwetse hobby? Nee, vindt Sander. “Molens zijn de basis van windenergie, dat is juist enorm modern.”

Volgens gildevoorzitter Erik Kopp maakten de lockdowns molens weer hip. “Mensen zijn op zoek naar duurzaamheid en willen weten waar hun voedsel vandaan komt. De laatste twee jaar hebben molenaars het superdruk omdat mensen zelf brood zijn gaan bakken.”

Feit blijft dat het Gilde vooral ouderen trekt. Volgens de drie tieners is dat omdat de meeste van hun leeftijdsgenoten geen idee hebben wat zich in een molen afspeelt. “Ze moeten eens komen kijken”, zegt Willem. “Dan zien ze welke verhalen en techniek erachter schuilgaan”, vult Coen hem aan.

‘Bizar dat ze dit al zo lang geleden hebben ontwikkeld’

Want dat is wat zij er zo leuk aan vinden: de techniek en geschiedenis. “Een molen zit zo ingenieus in elkaar. Bizar dat ze dat zo lang geleden al ontwikkeld hebben”, zegt Sander. “Maar misschien heb ik wel wat oubollige interesses voor mijn leeftijd.”

Daar is instructeur Meint Noordhoek (73) het niet mee eens. “Je kunt ook zeggen dat Sander een heel brede interesse heeft.”

Sander geeft een rondleiding door De Vlijt en vertelt enthousiast allerlei technische verhalen over de werking ervan. “Moet je hier eens voelen”, zegt de molenaar in spe bij het aandrijfrad onder de molenkap. Het hout is spiegelglad geworden door de wrijving. Sander haalt er een pot met wit bijenvet bij. “We vetten de tanden van raderen in om alles soepel te laten lopen.”

Coen en Willem doen hun opleiding elders. Coen is zelfs nog nooit in De Vlijt geweest, hij heeft speciaal voor dit bezoek zijn fotocamera mee­genomen. De molenaarsleerlingen gaan wel vaker op excursie door het land. De mooiste molen van Nederland? “Die staat in Rolde!”, zegt ­Willem. Daar is hij in opleiding.

De zoektocht naar jongeren is nog niet klaar, maar voorzitter Kopp is positief over de toekomst. Het gaat goed met het ambacht. En sinds Unesco in 2017 molens op de lijst van cultureel erfgoed heeft gezet, worden ze goed beschermd. Kopp: “We zijn nu al bezig dingen vast te leggen voor ons 100-jarig jubileum.”

Ook Sander heeft vertrouwen in de toekomst van het molenaarschap. “Dat is het voordeel van jong beginnen: wij kunnen dit nog jaren doen.”

De achternamen van Coen, Sander en Willem zijn bekend bij de hoofdredactie.

Lees ook:

Christa is molenaar én bakt brood van haar eigen gemalen meel: ‘Je hebt echt je zintuigen nodig’

De Friese Christa Bruggenkamp (30) is molenaar én bakt brood van haar eigen gemalen meel. Met de Nationale Molendag dit weekend, vertelt ze hoe ze als een van de weinigen deze twee ambachten combineert.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden