InterviewDemonstraties Thailand

Thaise oppositieleider: ‘De protestbeweging is niet meer te stoppen’

Thanathorn Juangroongruangkit, zakenman en oprichter van de Thaise, inmiddels verboden, oppositiepartij Future Forward Party.Beeld EPA

Zijn partij werd eerder dit jaar verboden, maar dat weerhoudt de Thaise zakenman Thanathorn Juangroongruangkit er niet van om de demonstranten die al weken de straat op gaan, te steunen. “Ik vrees echt dat geweld onvermijdelijk is.”

Thailand wordt al weken geconfronteerd met de grootste demonstraties in jaren. Tienduizenden voornamelijk jonge Thai eisen onder meer het vertrek van de regering en hervorming van het koningshuis. Zij kunnen rekenen op steun van de rijke zakenman Thanathorn Juangroongruangkit, de 41-jarige oprichter van de Future Forward Party. 

Zijn met name bij jongeren populaire oppositiepartij werd in februari in een omstreden rechtszitting verboden verklaard, maar de oppositievoorman, die eerder het auto-onderdelenbedrijf van zijn familie leidde, gaat nog wekelijks het land in om te strijden voor een democratischer Thailand.

“Het is voor het eerst in tientallen jaren dat mensen openlijk de grootste culturele instituties uitdagen”, vertelt Thanathorn vanuit Bangkok, refererend naar het in Thailand nog vaak aanbeden koningshuis. “Je ziet het bijvoorbeeld in de bioscopen. Al jaren ben je verplicht op te staan als het koninklijk volkslied voorafgaand aan een film wordt gespeeld (dat niet doen kan als majesteitsschennis worden opgevat, red.). Maar mensen blijven nu zitten. Dat is nog nooit gebeurd.”

Uw politieke partij werd eerder dit jaar verboden. Dat was toen aanleiding tot de eerste antiregeringsprotesten. Voelt u zich daardoor verbonden met de demonstranten?

“We zijn verbonden omdat we gezamenlijke idealen hebben. We willen het vertrek van premier Prayuth Chan-ocha, een nieuwe democratische grondwet en hervorming van het koningshuis. Dat laatste is nog een gevoelig punt, maar het is veel minder gevoelig dan een paar jaar geleden. Ook willen we beiden een einde aan de lange reeks militaire staatsgrepen.

“Ik doe mee met de protesten wanneer ik maar tijd heb. Los daarvan houd ik de situatie continue nauwlettend in de gaten.”

Thailand heeft een lange geschiedenis met demonstraties die ontaarden in bruut geweld. Vreest u wat er misschien nog gaat komen?

“Absoluut. De overheid probeert nu controle te krijgen over informatiestromen, bijvoorbeeld door mainstream-media te censureren. Daarnaast zien we dat de overheid tegenprotesten organiseert. Dat zijn in geel geklede groepen mensen met spandoeken waarop teksten staan als ‘Bescherm de koning’. In plaats van een confrontatie tussen de betogers en de politie, lijken de autoriteiten nu aan te sturen op een confrontatie tussen twee groepen mensen.

“Dat is gevaarlijk omdat het mensen dwingt te kiezen: of je staat aan de kant van het koningshuis, of je staat bij de demonstranten. Zo laat je mensen elkaar haten. Volgens mij hoopt de overheid dat er dan een gevecht komt tussen die twee groepen, zodat het leger in kan grijpen met een staatsgreep. Ik vrees echt dat geweld onvermijdelijk is.”

In het geel wordt er gedemonstreerd door aanhangers van het koninklijk huis.Beeld EPA

De huidige protesten worden soms vergeleken met die in 1976, toen Thaise studenten eveneens opstonden tegen het militaire bewind en tegen het koningshuis. Hoe denkt u daarover?

“Er zijn overeenkomsten. Zo is het ook nu duidelijk dat miljoenen Thai de koning bekritiseren en hervormingen in het koningshuis willen. Een tweede overeenkomst is dat men ook nu probeert demonstranten af te schilderen als mensen die het koningshuis omver willen werpen. Maar dat is niet waar. Het eisen van hervormingen is niet hetzelfde als eisen dat het wordt afgeschaft.

“Het verschil is dat we nu sociale media hebben. Iedereen heeft nu toegang tot informatie. Het is vandaag de dag onmogelijk om publieke informatie achter te houden.

“Met arrestaties proberen ze nu mensen bang te maken. Maar gelukkig werkt die methode niet meer. Het aantal demonstranten groeit nog altijd, en er zijn nu overal betogingen. De beweging is niet meer te stoppen.”

U bent zelf door de rechtbank voor tien jaar uit de politiek verbannen. Wat doet u nu om uw doel van een democratisch Thailand te bereiken?

“Met de nieuwe partij Progressive Movement sturen we in december kandidaten om op veertig plekken mee te doen bij provinciale verkiezingen. We willen dat die verkiezingen als een referendum over premier Prayuth worden gezien. Daarnaast ga ik het land in om het politieke bewustzijn te vergroten. Ik probeer mensen te vertellen dat er nog hoop is en dat we deze crisis nog steeds op kunnen lossen. Maar dan moet iedereen compromissen sluiten. Zonder compromissen stuur je af op geweld.”

U bent zelf verschillende keren aangeklaagd. Vreest u naar de gevangenis te worden gestuurd?

“Ik ben gestopt me daarover zorgen te maken. Ik weet niet eens hoeveel zaken er tegen mij zijn. Tien? Twaalf? Het is makkelijk om mij te veroordelen en mij op te sluiten. Maar als ik me daar mee bezig houd, kan ik niet meer het land in om campagne te voeren.”

Wat gaat er nu gebeuren in Thailand?

“Niemand die het precies weet. Maar Prayuth heeft geen legitimiteit meer en is het vertrouwen kwijt. Ik denk dat hij moet opstappen. Maar met zijn vertrek is er nog geen democratisch Thailand. Daarvoor moeten we nog veel instituties bevechten. Dat gaat niet gemakkelijk zijn. Ik denk dat het nog wel tien jaar kan duren.”

Noodverordening ingetrokken

In een onverwachte plotwending heeft de Thaise regering donderdag de noodverordening ingetrokken die ze in had gesteld om de protesten tegen de regering van premier Prayuth en de koning in de kiem te smoren.

Reden voor het intrekken van de noodverordening is de woede die er vanwege het decreet ontstond, waardoor tienduizenden mensen in Bangkok de straat optrokken. De noodmaatregelen die vorige week ingingen, verboden onder meer politieke bijeenkomsten van meer dan vijf personen. (Trouw)

Lees ook:

Thaise betogers stellen premier voor ultimatum van drie dagen

Thaise anti-regeringsbetogers geven premier Prayuth Chan-ocha drie dagen om op te stappen en andere eisen in te willigen, waaronder een hervorming van de monarchie in het Zuidoost-Aziatische land. Daarmee lijkt de protestbeweging de uitgestoken hand van de premier in een eerdere televisietoespraak af te wijzen.

De Thaise premier zit klem tussen studentenprotest en excentrieke vorst

Premier Prayuths staat zwak, ook doordat hij persoonlijk weinig sympathie geniet. De voormalige juntaleider heeft wel geprobeerd om zichzelf een warmer imago aan te meten. Maar hij blijft toch een tamelijk botte generaal, die slecht kan omgaan met openlijke kritiek, en die moeite heeft om zijn regeringscoalitie bijeen te houden.

Drie mensen vertellen waarom ze meedoen aan Thailands grootste protestbeweging

In de Thaise hoofdstad Bangkok wordt een grote anti-regeringsdemonstratie verwacht. Het is de zoveelste demonstratie nadat studenten afgelopen zomer de straat opgingen om het vertrek van premier Prayuth Chan-ocha te eisen, en op te roepen tot het herstel van de Thaise democratie.

Impopulair op de troon: intriges en repressie aan het Thaise hof

De nieuwe Thaise vorst Vajiralongkorn grossiert in excentrieke strapatsen en trekt steeds meer macht naar zich toe. “Zijn vader pretendeerde tenminste nog dat het een democratie was.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden