ReportageDemonstratie

Terwijl Poetins misdaden worden opgesomd, kijken de Russen in Den Haag serieus voor zich uit

Russen demonstreren in Den Haag tegen de oorlog in Oekraïne. Ze lopen van de Russische ambassade naar het Vredespaleis. Beeld Otto Snoek
Russen demonstreren in Den Haag tegen de oorlog in Oekraïne. Ze lopen van de Russische ambassade naar het Vredespaleis.Beeld Otto Snoek

In Den Haag organiseerden Russische activisten van Free Russia NL een stille tocht tegen de oorlog in Oekraïne. Bij het Vredespaleis voerden ze een symbolisch proces tegen president Poetin.

Tobiah Palm

“We willen de doden eren, in plaats van de oorlog vieren”, zegt Alexandra Molokostova (28). Ze is in het zwart gekleed, alleen de punten van haar haar zijn roze. In haar handen heeft ze een geel-blauw touwtje. Om haar heen staan zo’n honderd demonstranten, ook in het zwart. Veel van hen hebben een witte roos in hun handen.

Om 9 mei – de Russische viering van de Dag van de Overwinning op nazi-Duitsland – ‘te redden’ organiseert Molokostova samen met haar mede-activisten van Free Russia NL zondag een stille tocht door Den Haag. Die begint voor de ambassade van Rusland, voert langs de Oekraïense ambassade en eindigt voor het gebouw van het Internationaal Gerechtshof van de Verenigde Naties.

“Het is een symbolisch proces tegen Poetin”, zegt Molokostova. Ze wijst naar een jongen met een masker van de Russische president op zijn hoofd, die geboeid wordt afgevoerd. “Onze president hoort in de gevangenis, niet op een podium op het Rode Plein in Moskou.”

Praten met iemand die gehersenspoeld is

Molokostova is samen met haar man sinds 2019 in Nederland, vertelt ze, terwijl de stoet achter de namaak-Poetin en zijn bewakers aanloopt. Haar schoonfamilie wist al twintig jaar dat de oorlog zou uitbreken. “Ze zijn een stuk slimmer dan mijn vader, die alle propaganda van Poetin gelooft.”

Sinds de oorlog op 24 februari uitbrak, heeft ze geen contact meer met haar vader, een hoge militair. “Ik belde hem en vroeg: als je uitgezonden wordt, ga je dan?” Ze friemelt aan het touwtje. Hij zei ja. “Gelukkig gelooft mijn moeder al die onzin niet. Wanneer we elkaar spreken kunnen we alleen maar huilen.”

De meeste aanwezigen zijn ongeveer even oud als Molokostova en hebben soortgelijke verhalen: ze geloofden de Russische propaganda niet, hebben een paar jaar in Nederland gestudeerd en kunnen nu niet meer terug naar Rusland. Met hun families praten ze niet meer, of ze vermijden lastige onderwerpen zoals politiek. Sommige demonstranten zijn ouder en vluchtten uit de voormalige Sovjet-Unie. Zes demonstranten zijn pas een paar maanden in Nederland.

Het leger in of vluchten

“Ik kon kiezen: of iemand vermoorden, of zelf sterven, of vluchten”, vertelt Nikolai Martynenko (25). Hij is op 24 februari in Rusland opgepakt omdat hij demonstreerde tegen de oorlog. De politie vertelde hem dat hij verplicht het leger in zou moeten. “Dus ik ben begin april gevlucht. Ik had geluk dat de politie me tijdelijk liet gaan.”

De stoet staat nu stil voor de Oekraïense ambassade. Een voor een leggen de Russen een witte roos voor de deur. Bang is hij niet, fluistert Martynenko nu, om de herdenking niet te verstoren, “als we ons laten leiden door angst, zijn we verloren”.

Voor het Internationaal Gerechtshof staan de demonstranten stil. Het proces met de namaak-Poetin begint. “We veroordelen de president voor de oorlog”, zegt een vrouw door een megafoon. “Homofobie, genocide, het recht van gehele naties.”

Terwijl ze de lijst van misdaden opsomt, valt iedereen stil. De Russen kijken serieus voor zich uit. Een enkeling sluit zijn ogen. Het is pijnlijk om te horen, vindt Martynenko. “Ik schaam me ervoor dat mijn belastinggeld heeft bijgedragen aan die oorlog. Maar ik ben blij dat we hier niet alleen staan.”

Lees ook:

Analyse: Hoe verkoopt Poetin zijn oorlog in Oekraïne op 9 mei?

De ogen van de wereld zijn op Poetin gericht: welke retoriek hanteert hij bij de viering van de Dag van de Overwinning op nazi-Duitsland? Drie scenario’s.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden