Asbestsanering

Tempo van verwijdering asbestdaken neemt verder af, zonder verbod of subsidie

Een man in beschermende kleding verwijdert asbestplaten van een woning. Beeld Hollandse Hoogte / Luuk van der Lee Fotografie
Een man in beschermende kleding verwijdert asbestplaten van een woning.Beeld Hollandse Hoogte / Luuk van der Lee Fotografie

Het opruimen van asbesthoudende daken stagneert. Een nieuwe asbestaanpak komt nog niet van de grond.

De verwijdering van asbestdaken verloopt steeds trager. Vorig jaar werd er 6,7 miljoen vierkante meter asbestdak verwijderd. Dat is bijna een halvering ten opzichte van 2018, toen er in een jaar tijd 12,8 miljoen vierkante meter asbestdak werd gesaneerd. De regering wil versneld af van daken die zijn gemaakt met kankerverwekkende asbestvezels, maar zonder een expliciet verbod en zonder financiële tegemoetkoming voor de eigenaren is dat ingewikkeld.

Dat blijkt uit jaarcijfers die zijn opgevraagd door deze krant en die nu zijn gepubliceerd op asbestversnelling.nl. Die website is een initiatief van de twee ministeries die verantwoordelijk zijn voor de aanpak van asbest. Uit de cijfers valt op te maken dat sinds 2014 elk jaar meer asbestdaken werden verwijderd, met 2018 als het topjaar. In 2019 raakte de klad er al een beetje in en die neerwaartse spiraal werd vorig jaar doorgezet.

Voor de vertraging in de sanering zijn twee waarschijnlijke verklaringen, meldt de website van de ministeries. De belangrijkste reden is dat het asbestdakenverbod, waarin werd gesteld dat alle asbestdaken voor 2028 verwijderd moesten zijn, niet doorging. Het verbod is in 2019 afgeschoten door de Eerste Kamer. Onder meer coalitiepartners VVD en CDA wezen het verbod af, omdat ze twijfelden aan de haalbaarheid en betaalbaarheid van een asbestdakenverbod. Dat de kosten voor het vervangen van het dak volledig bij de eigenaar terecht zouden komen, vonden de partijen niet proportioneel.

Subsidie beëindigd

Het financiële aspect is de tweede verklaring. In 2018 werd de subsidie op het saneren van asbestdaken beëindigd. Sindsdien zit er zand in de motor. Het vervangen van een asbestdak wordt steeds duurder voor particulieren en bedrijven, omdat de vraag naar mensen in de bouw gigantisch is. Dat komt door de enorme opgave die er ligt om huizen te bouwen.

Zonder het verbod als stok achter de deur lijkt de animo om asbestdaken te vervangen weg te ebben. Dat is slecht nieuws voor de volksgezondheid en het milieu. Asbestdaken zijn de grootste bron van asbest in onze leefomgeving. Sinds 1993 is productie met de kankerverwekkende asbestvezels in Nederland verboden, maar er ligt nog circa 80 miljoen vierkante meter aan oude asbestdaken op stallen, fabrieken en huizen. Deze platen verweren, dus wil de regering vanwege gezondheids- en milieurisico’s van al dit asbest af.

Inspanningen om zonder wettelijke verplichting asbestverwijdering te versnellen, bijvoorbeeld met een fonds dat particulieren geld leent om hun dak te vervangen, slaan niet echt aan.

Het ontbeert de regering aan steun van belanghebbenden. Vorig jaar werd via deze krant bekend dat de Vereniging Nederlandse Gemeenten, boerenorganisatie LTO, woningcorporatiekoepel Aedes en Vereniging Eigen Huis een nieuw akkoord over de aanpak van asbestdaken de rug toe keerden.

Handtekening onder samenwerking

Alleen een aantal ‘koplopers’ zetten vorig jaar hun handtekening onder de samenwerking, waaronder provincies en gemeenten die bekend zijn met de problematiek, en de bouwsector en asbestverwijderingsbranche, die financieel baat hebben bij een versnelde aanpak. Volgens staatssecretaris Van Veldhoven is het uitbreiden van het aantal deelnemers een speerpunt, maar in de loop van 2020 hebben slechts zes gemeenten en twee asbestbedrijven het akkoord alsnog ondertekend.

Het lijkt er niet op dat boeren, huiseigenaren of woningcorporaties zich snel aansluiten bij het asbestakkoord. Sterker, een recent aangekondigde verandering van de wet lijkt een wig te drijven tussen de regering en deze belanghebbenden. Volgens het wetsvoorstel moet de verwijdering van asbestdaken te allen tijde door daartoe gecertificeerde bedrijven worden uitgevoerd. Belanghebbenden vrezen dat hierdoor de kosten van asbestsanering alleen maar toenemen.

Lees ook:

Zo kon Eternit tientallen jaren zijn gang gaan met asbest

De raadsman van asbestslachtoffers beschuldigde fabrikant Eternit in 2019 van doodslag op industriële schaal. Nu er aangifte is gedaan, moet justitie beslissen of de bedrijfsactiviteiten strafbaar zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden