Blokkade

Supermarkten: al tientallen miljoenen schade door boerenblokkades

null Beeld ANP / Olaf Kraak Fotografie
Beeld ANP / Olaf Kraak Fotografie

Supermarkten zeggen na anderhalve dag van boerenblokkades bij distributiecentra al tientallen miljoenen euro’s schade te hebben geleden. Die schade komt door misgelopen omzet doordat winkelvoorraden niet aangevuld kunnen worden. Daarnaast kampen supermarkten met dervingsschade, meldt een woordvoerster van supermarktkoepel CBL.

Rick van de Lustgraaf

Groenten, fruit, vlees, kaas of vis zijn in sommige supermarkten al niet meer te verkrijgen, doordat protesterende boeren distributiecentra blokkeren. Als die protesten aanhouden, zullen de schappen met versproducten waar nog wel iets ligt, later vandaag ook leeg zijn, verwacht het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL), de branchevereniging voor supermarkten.

Dinsdagochtend blokkeerden de boeren elf distributiecentra. Van Lidl (Almere en Oosterhout), Jumbo (Raalte, Woerden en Nieuwegein), Coop (Gieten en Deventer), Albert Heijn (Oosterhout), Aldi (Drachten en Deventer) en Boni (Nijkerk). Maandag barricadeerden de boeren twintig van de vijfendertig bevoorradingscentra van supermarkten.

Lege gaten in winkelschappen

Vooral in de grotere supermarkten zijn de gevolgen goed zichtbaar, zegt een woordvoerder van het CBL. Die rekenen twee tot drie keer per dag op leveringen vanuit de distributiecentra. De lege gaten in winkelschappen beginnen op sommige plekken ‘problematische vormen aan te nemen‘, ziet de woordvoerder. “Winkels hebben een klein magazijn en ontvangen hun gehele voorraad uit de centra, maar nu dus niets.” De versproducten die niet geleverd kunnen worden belanden in de prullenbak.

De dervingsschade loopt in de miljoenen euro’s, verwacht het CBL. Bovendien ontvangen niet alleen supermarkten maar ook ziekenhuizen en zorgcentra voedsel en andere producten uit de distributiecentra. Ook die aanvoer is verstoord. Het CBL vermoedt dat supermarkten afgelopen weekend al extra voorraden hebben ingeslagen, maar weet niet in hoeverre die voorzorgsmaatregelen de huidige verstoringen compenseren.

Na twee tot drie dagen is het op

Het is niet zo dat niet-geblokkeerde distributiecentra zomaar ergens anders kunnen bijspringen, zegt retaildeskundige Paul Moers. De opslag in de centra is nauw afgestemd op de vraag van supermarkten, zegt hij. Vooral als het om versproducten gaat. “Brood is het snelst op. Groenten, fruit en vlees volgen al snel. Na twee tot drie dagen zonder aanvoer is het voedsel op.“

De problemen zullen regionaal sterk verschillen. “Om aan voldoende voedsel te komen, zullen mensen na enkele dagen van dit soort blokkades al naar een supermarkt kilometers verder moeten rijden”, zegt Moers. “Ik begrijp niet dat de boeren zoveel ruimte krijgen voor deze blokkades.”

De schappen met houdbare producten zullen niet genoeg alternatieven kunnen bieden voor het gebrek aan vers, verwacht hij. “Ook die schappen moeten vrijwel dagelijks aangevuld worden. Belangrijke schappen dan, de potjes sambal blijven wel beschikbaar.”

Toen de boerenactiegroep Farmers Defence Force (FDF) in 2019 aankondigde om de aanvoer vanuit distributiecentra plat te leggen, stak de rechter daar nog een stokje voor. Het CBL kan nu evenwel niet teruggrijpen op die rechterlijke uitspraak, omdat FDF de huidige acties niet coördineert. De boerenblokkades lijken te zijn afgesproken op chatplatforms zoals Telegram.

Eerst in gesprek

Het CBL verzocht de politie daarom dinsdag wederom ‘stevig in te grijpen.‘ Ingrijpen deed de politie in verschillende plaatsen, waaronder in Sneek en in Zwolle. Boeren werden onder meer bestreden met traangas. De landelijke politiechef Willem Woelders riep maandagmiddag de distributiecentra nog op om eerst zelf in gesprek te gaan met actievoerders. “Dan kun je ze misschien beter beïnvloeden.”

Maar volgens het CBL zijn de distributiecentra geen partij in het conflict. “Boeren ageren duidelijk tegen het stikstofbeleid, het beleid van de overheid”, zegt de woordvoerder. “ Wij, maar ook burgers en bedrijven zijn nu de dupe. Wij houden ons afzijdig van de discussie en rekenen erop dat de politie ingrijpt.”

Het CBL heeft wel degelijk een rol in het conflict, vindt retaildeskundige Moers. “Als supermarkten de boeren wat meer betalen voor een liter melk, kunnen ze ook met wat minder vee renderen. Het CBL, boeren en ook politici zullen samen in gesprek moeten om de landbouw te verduurzamen.”

Lees ook:

Noodverordening in Deventer om blokkades boerenprotesten

In dit liveblog vindt u het laatste nieuws over de boerenprotesten.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden