ReportageSingelpark Leiden

Strijd om de publieke ruimte: van wie is deze Leidse grasstrook?

Alexander Geertsema van de stichting Vrienden van het Singelpark. Hier het stukje van het Leidse park dat ’s avonds met hekken gesloten wordt en waar de gemeente bloemenperken gemaakt heeft tegen het recreëren. Beeld Maartje Geels
Alexander Geertsema van de stichting Vrienden van het Singelpark. Hier het stukje van het Leidse park dat ’s avonds met hekken gesloten wordt en waar de gemeente bloemenperken gemaakt heeft tegen het recreëren.Beeld Maartje Geels

Gemeenten worstelen met de vraag van wie (semi-)publieke ruimtes als parken zijn. Zo ook Leiden met een strook van het Singelpark. ‘Zo ken ik de universiteit niet.’

Ze kan tal van incidenten noemen die zich in het Singelpark voor haar huis afspeelden. “En daar waren lang niet altijd studenten bij betrokken”, benadrukt Michelle Gould vanaf haar terras uitkijkend op het Leidse Singelpark. “Je ziet soms groepen van twaalf man die veel plezier hebben in dit deel van het park. Met een drankje erbij worden ze steeds luidruchtiger. Ze zitten met hun voeten in de sloep. Of schoppen tegen de boot, picknicken in het park en laten de rotzooi achter.”

Een verrijking voor de stad noemt Gould (47) het Singelpark in Leiden. Sinds vorig jaar kun je door de komst van bruggen ruim zes kilometer langs de Singel lopen. Maar er zit wel een keerzijde aan het park, merken omwonenden. En dat is de drukte, zeker in coronatijd. Wandelen en buiten recreëren zijn de enige mogelijkheden om elkaar te ontmoeten. “Het is filelopen en mensen kijken onbeschaamd bij je naar binnen”, vertelt Gould. De laatste discussie, vervolgt ze, gaat over de planten en het gras bij de strook Singelpark waar ze woont, aan de Sterrenwachtlaan.

Vervangen door planten

De Universiteit Leiden, eigenaar van dit stuk Singelpark, had de bewoners aan de Sterrenwachtlaan in een enquête onder andere gevraagd over waar zij overlast van hebben. Vervolgens is de universiteit, drie weken geleden, begonnen het gras te vervangen door planten, waardoor Leidenaren hier niet meer kunnen zitten. Deze strook toont aan waar steden, helemaal in coronatijd, mee worstelen: de strijd om (semi-)publieke ruimtes als parken tussen de gebruikers, omwonenden en andere partijen. Zeker wanneer die zoals nu meer dan ooit worden gebruikt.

Alles wat op deze strook gebeurt, stelt Gould, ligt onder een vergrootglas. ‘De rijken met hun kapitale villa’s pikken de grond in’ is het sentiment dat volgens haar onterecht leeft. Het zijn twaalf ruime woningen die grenzen aan het park; de Sterrenwachtlaan is geen Bloemendaal of Wassenaar. Aan steigers, te bereiken langs de nieuwe planten, liggen sloepen van de bewoners. Gould: “We willen ons deze strook helemaal niet toe-eigenen. Het is een wandelgebied, geen verblijfsgebied. De recreanten moeten dit stuk niet als gemeengoed beschouwen en denken dat ze overal recht op hebben.”

Met lede ogen ziet Alexander Geertsema (64), voorzitter van de stichting Vrienden van het Singelpark, aan hoe een graafmachine de ene na de andere hap neemt uit het grasveld. Het frustreert de voormalige VVD-wethouder dat de universiteit op deze plek vrijwel haar eigen gang gaat, vindt hij. “Zo ken ik de universiteit niet.” Het staat volgens Geertsema haaks op het idee achter het Singelpark: de gemeente, universiteit, bewoners en andere partijen overleggen als partners hoe het park eruitziet.

Onverwachts een graafmachine

De stichting richt de pijlen vooral op de universiteit. Die heeft de belangen van de Sterrenwachtlaan-bewoners vooropstaan, meent Geertsema. “Hier speelt dat de universiteit zich niet heeft gerealiseerd dat het succes van het Singelpark zo’n vlucht zou nemen. Kennelijk hebben de bewoners invloed op of daar mensen kunnen recreëren. We vinden het jammer dat dit onmogelijk wordt gemaakt.”

Het is grond van de universiteit, maar wel opengesteld terrein en daarmee een stukje Singelpark, gaat hij verder, terwijl een graafmachine langs hem snelt. “De universiteit mag ermee doen wat ze wil. Maar bij de verandering van een bestaande situatie mag je best praten over wat de bedoeling is. Nu zie je onverwachts een graafmachine.”

En de overlast? “Ik heb niet gehoord dat daarover enorm wordt geklaagd bij de gemeente.”

Universiteit: ‘Wij gaan erover’

Het is onze grond, benadrukt Caroline van Overbeeke, woordvoerder van de Universiteit Leiden, aan de telefoon. “Dan is het is het logisch dat wij daar over gaan. Het zat al in de pijplijn om planten te plaatsen. Die zijn voor insecten belangrijk. Beter dan een stuk gras. We hebben het versneld gedaan omdat deze strook een beetje een strandfunctie had gekregen. Er wonen daar mensen. Daar luisteren we naar.”

Dat de universiteit op eigen houtje opereert, spreekt ze tegen. “Er is zeker overlegd met de gemeente. Mogelijk niet met iedereen. Je hebt het hier over wat planten”, relativeert ze. “Jij bepaalt toch ook zelf wat je met je eigen tuin doet?”

Lees ook:

Plan om statushouders met een boog om Oegstgeestse villawijk te laten lopen valt verkeerd

De motie van het Oegstgeestse CDA om statushouders een villawijk te laten mijden in de route naar de winkels leidt tot felle kritiek. Niet in de laatste plaats van de buurtbewoners. ‘We worden gedemoniseerd.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden