Oorlog in Oekraïne

Stop met wapens geven aan Oekraïne, zegt theoloog des Vaderlands Thomas Quartier. ‘Het is te makkelijk’

Een Oekraïense militair draagt een anti-tankwapen bij de frontlinie in Bachmoet in de Donbas-regio. Beeld REUTERS
Een Oekraïense militair draagt een anti-tankwapen bij de frontlinie in Bachmoet in de Donbas-regio.Beeld REUTERS

Politici van links tot rechts steunen wapenleveranties aan Oekraïne. De ​vereniging Kerk en Vrede keert zich daar in een open brief tegen. Een van de ondertekenaars is Thomas Quartier, Theoloog des Vaderlands. “Mijn steun bestaat uit compassie, niet uit het propageren van tegengeweld.”

Lodewijk Dros

Stop met het bewapenen van Oekraïne en het isoleren van Rusland. Dat is de strekking van een open brief van Kerk en Vrede, een christelijke vereniging voor geweldloosheid.

Dat staat haaks op de brede steun in Nederland voor militaire steun aan Oekraïne en de sancties tegen Rusland. Onder de tientallen ondertekenaars zijn progressieve dominees, zoals Bram Grandia, maar ook Derwisj Maddoe van de Federation Islamic Organisations, en de katholieke monnik Thomas Quartier.

Quartier is hoogleraar in Nijmegen en Theoloog des Vaderlands. Hij veroordeelt de Russische inval in Oekraïne, maar doet dat ‘radicaal geweldloos’. “Mijn steun bestaat uit compassie, niet uit het propageren van tegengeweld.”

Is dat geen manier van zeggen: we staan achter je, ​Oekraïne, ​succes verder?

“Nee. Wat Rusland doet, is een misdaad. Dat wil ik benadrukken. Toch is het te makkelijk om Oekraïne met westerse wapens vol te stoppen. Met sancties tegen Rusland heb ik minder moeite.”

Quartier heeft zich van meet af aan geprofileerd als een pacifistische Theoloog de Vaderlands. “Ik ben een theoloog die zich laat inspireren door het evangelie, waar toch echt staat dat je moet bidden voor wie je achtervolgen en de linker wang toekeren als je op de rechter bent geslagen. Die utopie, dat idealisme, blijf ik verwoorden. De profeten vroegen zich ook niet af: is dit wel haalbaar?”

Het Westen levert wapens aan Oekraïne, tot afgrijzen van Kerk en Vrede: “Dat heet dan steun aan het heldhaftige Oekraïense volk, maar betekent wel dat de oorlog voortduurt met alles wat daar aan verschrikkingen bij hoort.”

Quartier: “Het is lastig, ik ga niet op de stoel van de Oekraïners zitten en ik ga hun niet vertellen wat zij moeten doen of laten. Maar ik ben er niet van overtuigd dat bewapening de Russen in hun hok terugdringt. Dat is volkomen ongewis.”

Het conflict is riskant voor de wereldorde, Rusland verandert met geweld de geopolitieke wereldkaart.

“Ik zie niet dat die wereldorde veranderd is door de inval. Dat zou ook een klap in het gezicht zijn van al die slachtoffers van andere agressors in de wereld, als je zegt: maar híer wordt de wereldorde verstoord en moeten we ons vredesideaal opgeven.” ​

​De open brief uit bezorgdheid over de harde taal die het conflict oproept​, waarbij Rusland ‘de vijand is die verslagen moet worden’. Die zorg deelt Quartier. “We zijn beland in oorlogsretoriek aan beide zijden van het conflict, die wedijveren in agressie. Dat vind ik een heilloze ontwikkeling. Hoe meer we daarin meegaan, hoe minder we de Oekraïners helpen. Dat heeft me gemotiveerd om de open brief te ondertekenen.”

Wat kan Nederland dan leveren, als het geen wapens mogen zijn?

“Onderhandelaars. Is diplomatiek echt alles uit de kast gehaald om dit conflict te vermijden, of op te lossen? Ik geloof het niet.”

Lees ook:

Het Westen wil geen oorlog voeren, en zo gaan we van de ene holle frase naar de andere

In zijn column schrijft Rob de Wijk dat niemand weet wat ‘winnen’ in Oekraïne inhoudt. En dat leidt tot verwachtingen die niet kunnen worden waargemaakt.

Thomas Quartier: Je moet schuurpapier durven zijn, de kop van Jut, een malloot

In een aflevering van de serie Profetenstemmen sprak Theoloog des Vaderlands Thomas Quartier met Catharinus van den Berg over inkeer. Dat thema verbinden de theologen automatisch aan het klooster, maar dat kan volgens hen ook op andere plekken.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden