Verkiezingen

Stemmen in een rolstoel, in coronatijd blijft dat een hindernisbaan

Vrijwilligers tijdens de opbouw van een stembureau in de Spiegelzaal van het Amsterdamse Concertgebouw.  Beeld ANP
Vrijwilligers tijdens de opbouw van een stembureau in de Spiegelzaal van het Amsterdamse Concertgebouw.Beeld ANP

Stemmen is voor mensen met een beperking soms nog steeds een behoorlijke uitdaging, waarschuwt het College voor de Rechten van de Mens.

Lang niet alle mensen met een beperking konden vorige week zonder problemen hun stem uitbrengen bij de Tweede Kamerverkiezingen. Dat concludeert het College voor de Rechten van de Mens op basis van 132 meldingen bij het meldpunt Onbeperkt Stemmen.

Hoewel alle stembureaus volgens de kieswet sinds 2019 voor iedereen fysiek toegankelijk moeten zijn, ontving het meldpunt dit jaar toch weer klachten. Bijvoorbeeld over hoge drempels, zware deuren en gladde rolstoelhellingen, die ervoor zorgden dat stemmers in een rolstoel of met een rollator niet zelfstandig het stembureau binnen konden komen. Ook mensen met een visuele beperking ondervonden moeilijkheden, onder meer door gebrekkige verlichting, en doordat soms de route in het stemlokaal voor hen niet duidelijk genoeg was aangegeven.

Gecontroleerde locaties vielen af

Het College voor de Rechten van de Mens gaat de meldingen nog uitgebreid analyseren, maar voorzitter Adriana van Dooijeweert vermoedt in elk geval dat een deel van de problemen samenhangt met corona. “Er zijn natuurlijk veel nieuwe locaties gebruikt nu sommige van de gebruikelijke locaties, die in de loop der jaren zijn gecheckt op toegankelijkheid, afvielen omdat daar niet voldoende afstand kon worden gehouden”, legt ze uit.

Toch gingen er ook veel dingen goed, zag het College. Bij het meldpunt kwamen ook positieve berichten binnen. In totaal vond ongeveer 15 procent van de melders dat de verkiezingen door de coronamaatregelen juist toegankelijker waren geworden. Zo waren ouderen met een beperking blij dat zij dankzij het briefstembiljet zelf hun stem konden uitbrengen, soms voor het eerst in tijden. Ook de mogelijkheid om op maandag en dinsdag al te stemmen werd zeer gewaardeerd. Van Dooijeweert: “De drukte wordt op die manier gespreid, en dat is bijvoorbeeld voor iemand die angstaanvallen heeft en het daarom moeilijk vindt zich in gezelschap te begeven, heel prettig.”

Daarmee is niet direct gezegd dat het College ervoor zal pleiten om briefstemmen en vroeg geopende stembureaus in het vervolg bij elke verkiezing mogelijk te maken. Eerst moeten de voor- en nadelen zorgvuldig worden afgewogen. “We zien ook echt wel de bezwaren van het briefstemmen, bijvoorbeeld waar het het stemgeheim betreft”, zegt Van Dooijeweert. “En op meerdere dagen stemmen brengt uiteraard ook logistieke uitdagingen met zich mee.”

‘Niet meer dat enorme tafellaken’

Belangrijker is wat het College van de Rechten van de Mens betreft dan ook dat alle gemeenten ervaringsdeskundigen, mensen die zelf een beperking hebben, betrekken bij de organisatie van de verkiezingen.

Ook een kleiner stembiljet (“Niet meer dat enorme tafellaken”) zou de dingen vereenvoudigen, denkt van Dooijeweert. Bijvoorbeeld voor mensen die niet goed ter been zijn en ten minste één hand nodig hebben om hun balans te bewaren, of voor mensen met reuma of een visuele beperking.

Lees ook:

Ook de slechtziende Helma kan ‘lekker gaan stemmen’

Mensen met een handicap moeten kunnen stemmen, staat in een VN-verdrag waar Nederland zijn handtekening onder zette. Maar hoe stem je als je blind bent?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden