Grote Steden Index

Steden in Nederland een beetje gezonder, vooral zorgen om luchtkwaliteit

Studenten picknicken in het Stadspark van Groningen.  Beeld ANP
Studenten picknicken in het Stadspark van Groningen.Beeld ANP

Groningen is nog steeds de gezondste stad van Nederland. Dat blijkt uit een nieuwe lijst gezonde steden van Arcadis. De vier grote steden bungelen helemaal onderaan.

Hannah van der Wurff

De conclusie is in ieder geval positief: over het algemeen zijn alle steden in Nederland een beetje gezonder geworden. Maar de verschillen tussen steden zijn groot. Voor de tweede keer op rij prijkt de stad Groningen bovenaan de lijst gezondste en ongezondste steden, die advies- en ingenieursbureau Arcadis samenstelt, de zogeheten Gezonde Stad Index. In de lijst van dit jaar bungelt Rotterdam, net als de andere grotere steden Amsterdam, Den Haag en Utrecht, onderaan.

Voor de lijst kijkt Arcadis naar de manier waarop de fysieke omgeving van een stad bijdraagt aan de gezondheid van inwoners. Denk daarbij bijvoorbeeld aan een goede luchtkwaliteit, verkoeling tijdens hete zomers en goede verbindingen voor fietsers, voetgangers en het openbaar vervoer. Maar ook hoeveel ruimte er is in de stad om te wonen en te bewegen, vooral als dat in een schone buitenruimte of het groen is, is belangrijk volgens het rapport.

Kleinere steden zijn sneller

De vier grootste steden zijn ietsje afgegleden in de lijst. “Hoewel deze steden ook voortgang hebben geboekt, deden de kleinere steden dat vaak beter en sneller,” zegt Eke Schins, projectleider bij het team Gezonde Stad van Arcadis. In grote steden zijn volgens Schins vaak goede initiatieven om de stad leefbaarder te maken. In Rotterdam ligt bijvoorbeeld een groot plan op tafel om hittestress in de stad aan te pakken door veel bomen te planten op het Hofplein, in het centrum. Een nieuwe woonwijk in Amsterdam ruilt parkeerplekken voor de deur in voor een betere verbinding met het openbaar vervoer.

“Maar deze projecten worden niet altijd structureel opgepakt door een gemeente”, aldus Schins. “Kleinere gemeenten doen dat vaak sneller, ook omdat ze simpelweg minder groot zijn en daardoor makkelijker samenwerken en door kunnen pakken. Wel lopen grote steden dan weer voorop als het aankomt op goed openbaar vervoer.”

De 5 gezondste steden in Nederland...

1. Groningen
2. Emmen
3. Apeldoorn
4. Nijmegen
5. Maastricht

...en de 5 ongezondste steden

16. Den Haag
17. Tilburg
18. Amsterdam
19. Zaanstad
20. Rotterdam

Zorgen over luchtkwaliteit

Internationaal doen de Nederlandse steden het goed, aldus Schins. “Als je naar grote miljoenensteden kijkt, die staan qua luchtkwaliteit en gebrek aan ruimte voor een compleet andere situatie.” Maar over de luchtkwaliteit in Nederland maakt Arcadis zich tóch zorgen. Hoewel deze de laatste jaren is toegenomen vanwege de afnemende concentraties van schadelijke stoffen in de lucht, ziet Arcadis dat het onderwerp niet bij elke gemeente even veel aandacht krijgt. “Voor een gezonde stad is luchtkwaliteit erg belangrijk. Daar zijn langdurige investeringen voor nodig.”

Daarnaast worstelen gemeenten zichtbaar met het verdelen van de stedelijke ruimte, ziet Schins. “60 procent van de Nederlanders wonen in de stad, en die moeten allemaal een gezonde leefomgeving hebben. Een volle stad kan alleen gezond zijn als deze zo goed en groen mogelijk is ingedeeld.”

Lees ook:

Gemeenten hebben nauwelijks beleid voor extreme hitte, een van de meest dodelijke klimaatrisico’s

Gemeenten hebben nog nauwelijks beleid ontwikkeld over hoe om te gaan met extreme hitte, een van de meest dodelijke klimaatrisico’s. Ze zijn niet verplicht daar plannen voor te hebben, maar het is volgens hitte-experts hard nodig.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden