Opvang

Staatssecretaris vraagt gemeenten opnieuw om hulp na ‘nieuw dieptepunt’ Ter Apel

Exterieur van aanmeldcentrum Ter Apel.  Beeld ANP
Exterieur van aanmeldcentrum Ter Apel.Beeld ANP

Vijftig tot zestig asielzoekers moesten afgelopen nacht slapen in het aanmeldcentrum van de IND in Ter Apel. Staatssecretaris Eric van der Burg doet opnieuw een beroep om gemeentes om bij te springen.

Redactie Trouw

De groep dreigde de nacht buiten te moeten doorbrengen bij het aanmeldcentrum in het Groningse Ter Apel, omdat er geen plek voor hen was bij de opvanglocatie van het Centraal orgaan opvang asielzoekers (COA). Een COA-voorlichtster spreekt van ‘een indrukwekkend dieptepunt’.

Aan het einde van dinsdagavond stonden tientallen asielzoekers bij de hekken van het aanmeldcentrum. “Op de opvanglocatie was geen plek. Ook was er geen mogelijkheid om ze elders onder te brengen, omdat we het vervoer niet meer geregeld konden krijgen. We hebben dekens en eten en drinken uitgedeeld om ze toch nog iets van fatsoenlijke opvang te bieden. Meer konden we op dat moment niet doen”, zegt de woordvoerster.

Dat zou betekenen dat de asielzoekers de nacht in de open lucht hadden moeten doorbrengen. “Ja, dat klopt”, aldus het COA. “Een aantal mensen lag ook al onder een deken bij de hekken. Ik denk niet dat dit ooit eerder is voorgekomen. Dit is een indrukwekkend dieptepunt.”

Van der Burg vraagt alle gemeenten om hulp bij asielopvang

Staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel) doet een beroep op alle gemeenten om te helpen met een betere spreiding van asielzoekers. Hij doet dat naar aanleiding van de gebeurtenissen afgelopen nacht in het aanmeldcentrum in Ter Apel, waar onvoldoende plek was om alle asielzoekers die aanklopten op te vangen.

“Gisterenavond is het flink misgegaan in Ter Apel”, erkent Van der Burg. “Ik vind het verschrikkelijk dat we deze mensen een aantal uren geen dak boven het hoofd hebben kunnen bieden”, zegt Van der Burg. “Dit is niet hoe we in Nederland om willen gaan met mensen die onze bescherming zoeken.”

Om herhaling te voorkomen is volgens Van der Burg ‘dringend betere spreiding van de druk op de asielopvang nodig door Nederland’. Hij doet daarvoor een beroep op alle gemeenten ‘om verantwoordelijkheid te nemen voor de opgave waar we samen voor staan’.

Burgemeester Jaap Velema van Westerwolde, waar Ter Apel onder valt, laat aan RTV Noord weten dat ook de gemeente alles had geprobeerd. “Ik ben de hele avond in Ter Apel geweest. Er was uiteindelijk ruimte in Budel, maar men kreeg het vervoer niet meer voor elkaar”, zegt hij tegen de regionale zender. “De situatie blijft onverminderd zorgelijk en vraagt om opschaling.”

Uiteindelijk is in de nacht van dinsdag op woensdag alsnog besloten de groep onder te brengen in wachtruimtes in het aanmeldcentrum van de IND. “Er zijn daar geen bedden. Maar ze hebben tenminste nu wel een dak boven hun hoofd”, aldus de COA-woordvoerster. Het COA hoopt woensdag alsnog elders in het land een opvangplek voor de groep te vinden. “Maar het vraagstuk blijft bestaan. Ter Apel is de bottleneck en het blijft voorlopig een spannende tijd.”

De problemen bij Ter Apel spelen al geruime tijd. In de COA-opvang is plaats voor maximaal 2.000 vluchtelingen maar het COA moet er bijna elke dag enkele tientallen mensen meer onderbrengen.

In april moesten noodtenten die het COA had geplaatst worden verwijderd, omdat de vergunning voor die paviljoens afliep. De gemeente Westerwolde wilde die niet verlengen, deels omdat de omstandigheden in de paviljoens slecht waren maar ook omdat de gemeente al heel lang andere gemeenten smeekt om bij te springen.

‘Nieuw dieptepunt’

VluchtelingenWerk Nederland reageert geschrokken: “Dat mensen een tijd buiten moesten slapen en bij het hek hebben moeten wachten is echt een nieuw dieptepunt”, aldus een woordvoerder. VluchtelingenWerk benadrukt dat er een structurele oplossing moet komen om dit soort omstandigheden bij Ter Apel te voorkomen. “Nu wordt genoemd dat de opvang niet kon worden geregeld omdat er geen vervoer was. Maar als het centrum zelf minder vol was geweest, dan hadden ze daar opgevangen kunnen worden. Nu blijft er elke keer wanneer op een laat moment mensen aankomen het risico dat er geen bed meer is.”

Volgens de vluchtelingenorganisatie moet op korte termijn beroep worden gedaan op burgemeesters voor meer opvangplekken. Daarbij verwijst de woordvoerder naar een motie van Suzanne Kröger van GroenLinks die dinsdagavond niet werd aangenomen in de Tweede Kamer. Zij stelde voor om de speciale noodwetgeving, voor voldoende opvangplekken voor Oekraïense vluchtelingen, uit te breiden naar andere groepen, vanwege het enorme tekort aan opvangplekken voor vluchtelingen uit landen als Syrië, Jemen, Afghanistan en Turkije.

“Deze motie had Ter Apel kunnen ontlasten, maar heeft het helaas niet gehaald. Dat vonden wij gisteravond al bijzonder jammer omdat de situatie heel acuut is, en al helemaal als je dan ziet dat mensen vannacht een tijd buiten moesten slapen.” Dat er binnen enkele weken opvangplekken werden gevonden voor Oekraïners toont aan dat er wel oplossingen mogelijk zijn, aldus de woordvoerder.

Lees ook:

Gemeenten blijven hopen dat een ander de crisis in de asielopvang wel oplost

Om de crisis op te lossen in de asielopvang lijken te veel gemeenten te hopen dat een ander wel over de brug komt. Ook nu de situatie in Ter Apel volgens hulporganisaties door een humanitaire ondergrens dreigt te zakken.

De asielopvang piept en kraakt. Hoe komt dat?

De problemen in de opvang van asielzoekers zijn als een knoop die lastig te ontwarren is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden