ReportageBezoek staatssecretaris

Staatsecretaris Vijlbrief stuit op protest tegen zoutwinning bij bezoek aan Twente

Schoolkinderen in Sint Isidorushoeve in Twente protesteren tegenover staatssecretaris van mijnbouw Hans Vijlbrief. Beeld Herman Engbers
Schoolkinderen in Sint Isidorushoeve in Twente protesteren tegenover staatssecretaris van mijnbouw Hans Vijlbrief.Beeld Herman Engbers

Staatssecretaris Hans Vijlbrief bezocht Twente vanwege de zorgen die daar leven over plannen voor zoutwinning. Inwoners vragen zich af wat boren naar zout de regio en de Staat eigenlijk oplevert.

Stefan Keukenkamp

Tientallen basisschoolkinderen protesteerden maandagmiddag aan de rand van het Twentse kerkdorp Sint Isidorushoeve. “Laat de Hoeve niet zakken”, scandeerden ze in koor. Staatssecretaris Hans Vijlbrief (mijnbouw) kon niet anders dan de bus uitklimmen om hen een paar minuten aan te horen. De kinderen waren opgetrommeld door de bewoners, ondanks dat demonstraties volgens de gemeente ‘niet op prijs werden gesteld’ door het ministerie.

De inwoners uit de Hoeve en het naburige Haaksbergen maken zich grote zorgen om plannen voor zoutwinning in het gebied. Chemiebedrijf Nobian wil op twaalf plekken in de omgeving naar zout boren. Inwoners vrezen voor schade aan hun huizen, omdat zoutwinning kan leiden tot bodemdaling. Bovendien zouden er twaalf grote boorlocaties komen in de weilanden dichtbij het dorpje, wat eventuele uitbreiding van de Hoeve in de wielen rijdt.

Inwoners voorzichtig positief

In een strak geregisseerd werkbezoek reed Vijlbrief met een afvaardiging van bewoners en raadsleden in een bus door het gebied. “Ik zou zelf ook zorgen hebben, maar als het niet veilig kan dan doen we het niet”, liet hij na afloop van de rondrit weten. Vijlbrief gaat uiteindelijk over het afgeven van een vergunning. De inwoners reageerden voorzichtig positief op het bezoek van de staatssecretaris aan Twente. “We hebben het idee dat het plan niet meer in beton is gegoten”, reageert bewoner en werkgroep-lid Epi Winkelhuis. De staatssecretaris liet tijdens het bezoek weten dat sommige boorlocaties wel erg dicht bij woningen zijn gepland.

Om de zorgen weg te nemen komen er deze zomer nieuwe gesprekken tussen de inwoners en zoutbedrijf Nobian. Eerder zegde het bedrijf al een garantiefonds toe voor eventuele schade in de toekomst. Ook komen 900 woningen in aanmerking voor een bouwkundige schouw voorafgaand aan de winning en is er 100.000 euro per jaar toegezegd voor maatschappelijke initiatieven.

Staatssecretaris van mijnbouw Hans Vijlbrief (2de van links) laat zich rondleiden door het gebied rond Sint Isidorushoeve waar het chemiebedrijf Nobian zoutputten (zoutcavernes) wil slaan om zout wil winnen. Beeld Herman Engbers
Staatssecretaris van mijnbouw Hans Vijlbrief (2de van links) laat zich rondleiden door het gebied rond Sint Isidorushoeve waar het chemiebedrijf Nobian zoutputten (zoutcavernes) wil slaan om zout wil winnen.Beeld Herman Engbers

Wat levert het op?

Twentenaren vragen zich ook af wat de regio en de Staat eigenlijk te winnen hebben bij het boren naar zout. Zoutbedrijf Nobian schermt onder meer met werkgelegenheid en benadrukt dat zout een essentiële grondstof is voor de chemische industrie. Zout is nodig in tal van producten waaronder bouwmaterialen, medicatie en duurzame toepassingen als elektrische auto’s en windmolens.

In Nederland wordt ruim zes miljoen ton steenzout gewonnen door Nobian (in Twente en Groningen) en Frisia Zout (in Friesland). En er wordt nog een kleine hoeveelheid magnesiumzout gewonnen in Groningen. Voor de inkomsten van de winning hoeft de Staat het niet te doen, blijkt uit navraag bij het ministerie van economische zaken. De Staat ontving in 2021 zo’n 2,8 miljoen euro aan mijnbouwafdrachten van zoutwinning. Daar komt nog vennootschapsbelasting overheen.

Volgens het ministerie zijn in de zoutsector in Nederland 800 mensen werkzaam, waarvan de helft in de zoutfabriek in Hengelo. Indirect gaat het om 2000 banen. De werkgelegenheid speelt geen rol in het besluit om een vergunning af te geven, zegt het ministerie.

Wantrouwen richting Nobian

De inwoners vinden dat deze baten niet in verhouding staan tot de risico’s. “Een doekje voor het bloeden”, vindt Winkelhuis. Wethouder Jan Herman Scholten van de gemeente Haaksbergen benadrukt dat het herstellen van vertrouwen nu belangrijk is. “Er is wantrouwen richting Nobian en het is belangrijk om dat wantrouwen weer om te buigen naar vertrouwen.”

Uiteindelijk gaat het ministerie over de vergunning. Het is de verwachting dat besluitvorming hierover komend najaar ter inzage wordt gelegd. Dat betekent een forse vertraging voor het zoutbedrijf, dat eigenlijk van plan was om nu al te beginnen met de voorbereidingen voor het boren naar zout.

Lees ook:

Twente vreest Groningse toestanden door zoutwinning. ‘Het is de arrogantie van de macht’

Nieuwe plannen om zout te winnen in Twente stuiten op fel verzet. Het vertrouwen in zoutbedrijf Nobian, dat onder verscherpt toezicht staat, is tot een dieptepunt gedaald.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden