Arbeidsmarkt

Sollicitanten ervaren het vaakst leeftijdsdiscriminatie: ‘We willen liever een jonger iemand’

Sollicitanten ervaren vaak discriminatie op basis van leeftijd, afkomst en geslacht.Beeld Suzan Hijink

Sollicitanten hebben veel last van discriminatie op basis van leeftijd, afkomst en geslacht, blijkt uit een enquête van Intermediair en Nationale Vacaturebank.

Nationale Vacaturebank en Intermediair hebben vorige maand 1868 werknemers, zzp’ers en werkzoekenden en ruim 200 werkgevers ondervraagd over hun ervaringen met discriminatie op de arbeidsmarkt. Van de werknemers – een gemêleerde groep – geeft 55 procent aan wel eens gediscrimineerd te zijn tijdens een sollicitatie. Onder de werkzoekenden is dat percentage ruim 70 procent. Vooral leeftijdsdiscriminatie komt volgens de ondervraagden veel voor. Ruim de helft heeft daar wel eens mee te maken gehad. 

Eve van Dijk (59) uit Zaanstad weet er alles van. Zij solliciteerde onlangs op een vaste functie als mantelzorgconsulent. “Ik had een sollicitatiebrief geschreven en kreeg te horen dat ze al een selectie hadden gemaakt van mensen die ze wilden uitnodigen. Ze zouden mijn brief achter de hand houden en er op terugkomen", zegt Van Dijk. Weken hoorde ze niets en dus besloot ze zelf te bellen. “Ze zeiden eerst: we willen eigenlijk liever een jonger iemand. Daarna dat ik niet in het team paste, omdat ze al iemand van mijn leeftijd hadden.” 

Het gaat om de perceptie

Maar niet alleen leeftijdsdiscriminatie is een probleem. Bijna 30 procent van de werknemers en werkzoekenden zegt wel eens gediscrimineerd te zijn op basis van afkomst. Met name sollicitanten met een Turkse, Marokkaanse, Surinaamse en Antilliaanse achtergrond hebben hier last van. Het gaat hier om ervaren discriminatie. “Het gaat om de perceptie van mensen. Wij kunnen niet controleren of dat ook de waarheid is”, zegt onderzoeker Ester Koot van onderzoeksbureau Motivaction, dat de enquête uitvoerde. 

Volgens Joop Schippers, hoogleraar arbeidseconomie aan de Universiteit Utrecht, is arbeidsdiscriminatie bewijzen lastig. “Als iemand een baan niet krijgt, kan dat zijn vanwege afkomst of leeftijd, maar vaak is dat onduidelijk. Werkgevers geven zelden de volledige reden voor een afwijzing, zeker niet als deze discriminerend is.”

Over werkgevers gesproken. Van hen ervaart slechts 43 procent discriminatie op de arbeidsmarkt als een groot probleem. Dat percentage ligt veel hoger bij werknemers (bijna 60 procent) en werkzoekenden (ruim 70 procent). 

Diversiteit als criterium

Bijna 60 procent van werkgevers geeft aan dat hun organisatie geen doelstellingen of beleid heeft op het gebied van diversiteit - en zegt dit ook niet nodig te vinden. Bij 51 procent van de werkgevers wordt diversiteit in de sollicitatieprocedures niet als criterium gehanteerd. 

Soortgelijke uitslagen kwamen ook uit een enquête van bureau Berenschot en uitgeverij Performa onder 2000 hr-professionals. Een meerderheid zei diversiteit belangrijk te vinden, maar slechts 20 procent deed er ook wat aan.  

Opvallend, want bedrijven met een divers personeelsbestand sluiten beter aan op wat er in de maatschappij speelt, blijkt uit het rapport ‘Diversiteit in de Top’ dat de Sociaal Economische Raad publiceerde. Daarin staat ook dat zulke bedrijven het beter doen, omdat zij weten wat er speelt onder verschillende klantengroepen. Dat zorgt weer voor een hogere omzet en een beter imago. 

Eerder bleek uit navraag van Trouw  dat veel bedrijven die het moeilijk hebben door de coronacrisis stoppen met investeringen in diversiteit en inclusiviteit op de werkvloer. “Dat zagen we gebeuren tijdens de economische crisis in 2008”, zei Halleh Ghorashi, hoogleraar diversiteit en integratie aan de Vrije Universiteit. “En dat lijkt zich nu te herhalen.”

Lees ook:

De gemiddelde kantoormedewerker is nog altijd wit. Hoe kan dat toch?

De Nederlandse arbeidsmarkt is nog altijd weinig cultureel divers. Cultureel bepaalde studiekeuzes, financiële tegenslagen en een tekort aan slagvaardig beleid zitten in de weg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden