Treinverbinding

Snelle spoorverbinding met Friesland en Groningen is een overwinning voor het Noorden

Beeld Sander Soewargana

Friesland en Groningen spreken niet van een doorbraak. Toch overheerst vreugde in het Noorden over regeringsaandacht voor snelle spoorverbindingen met de Randstad.

Een ‘boppeslach’, een mooie slag voor Friesland, zegt verkeersgedeputeerde Avine Fokkens (VVD) namens de provincie. “Deze is binnen. We vragen al zo lang om de Lelylijn en snelle verbindingen met de Randstad.”

De regering maakte donderdagavond bekend dat zij in het nieuwe Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport kiest voor betere verbindingen met het Noorden. Precies daarom smeekt die regio al decennia, denk aan de Zuiderzeelijn, de Hanzelijn en de Lelylijn. Daarvan is niets volledig gerealiseerd. Nog steeds duurt de NS-rit van Leeuwarden naar Amsterdam 2 of 2,5 uur, al naar gelang het aantal omwegen op het gekozen traject.

De boodschap van het nieuwe Friese college is sinds het in juni aantrad dat de groeiende kloof tussen periferie en Randstad voor de BV Nederland niet goed is. “Dat kwartje gaat nu vallen. De Randstad slibt dicht, wonen wordt er onbetaalbaar, terwijl je hier krimp ziet.”

Win-win voor wonen, werken en toerisme

Het ideaal van Fokkens is om het NS-traject in vijf kwartier te gaan doen. “Als een forens een dik uur in de trein zit, in plaats van een uur in de file staat, wordt wonen in deze regio een optie om de volle Randstad te ontlasten”, zegt de gedeputeerde. “Ik zie alleen win-win, voor wonen, werken en toerisme.” Van een calimerocomplex wil zij niet horen. Fokkens: “Iedereen in het noorden wil een snellere treinverbinding, maar wij helpen dan ook de Randstad.”

Dit jaar is die lobby aangezwengeld omdat werkgeversvereniging VNO-NCW zich aansloot. Werkgevers en VVD samen in de strijd voor meer ov, hoe Nederlands is dat? Waarom niet pleiten voor 150 km rijden op de A6? Politici in het Noorden zitten er anders in, stelt Fokkens. De stemming is er partijbreed vóór snellere treinen: “Bereikbaarheid is belangrijk voor bedrijvigheid en levendigheid. Met de stikstofcrisis kan de trein juist bijdragen aan verbetering.”

Daarom is ook het plan voor de in 2007 afgeschoten Zuiderzeelijn (snel via Lelystad naar het Noorden in plaats van om via Zwolle) weer helemaal in zicht, onder de naam Lelylijn. Nachtelijke proeven van de NS wezen nét uit dat er op het traject Randstad-Noorden een half uur te winnen valt; een kwartier boven en een kwartier onder Zwolle. Maar technische aanpassingen gaan vele miljarden kosten. Daarom is het Noorden ook blij met komend onderzoek naar de Lelylijn. Fokkens: “Daarna kunnen we op basis van feiten de beste optie kiezen: bestaand spoor aanpassen of nieuw spoor erbij.”

Een minuut per tien jaar lobbyen

Voorlopig blijft de winst beperkt tot 4 minuten in 2023. Vrij vertaald is dat 1 minuut per 10 jaar lobbyen. “We hebben nog 26 minuten te gaan, maar dit is een goede eerste stap”, reageert collega gedeputeerde Fleur Gräper-van Koolwijk (D66) vanuit het provinciehuis in Groningen. “Afgesproken is met NS en ProRail om er vóór 2030 een half uur af te halen.”

Gräper was met Fokkens deze week in Den Haag voor overleg met de regering over de plannen. Zij legt uit dat de Hanzelijn (Zwolle-Lelystad) al snelspoor heeft, maar niet de juiste treinen. Voor die 4 minuten versnelling op het stuk van Schiphol naar Groningen moet eerst nog een wissel worden aangelegd bij Amsterdam. Kortom: geduld is nodig.

De Groningse gedeputeerde wijst op technische complicaties: “Heel fijn dat Rijk en NS nu meewerken. Als het aan mij ligt, beginnen we morgen. Maar de regio heeft zachte grond, dus je moet voor sneller spoor beter funderen, de sporen verder uit elkaar leggen en ongelijkvloerse kruisingen aanbrengen. Helaas gaat infrastructuur aanleggen in Nederland niet zo snel.”

Fokkens in Leeuwarden maant tot haast bij het onderzoek: “Zodat de opties in politieke partijprogramma’s kunnen komen, én in het nieuwe regeerakkoord.”

Lees ook: 

Kabinet investeert fors in wegen, ov en huizen

Het kabinet en verschillende regio’s trekken de portemonnee voor een reeks infrastructuurprojecten voor de komende jaren. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden