Rechtszaak

‘Shell-bestuur beschikt over de klimaatknop, maar draait de verkeerde kant op’

Directeur Donald Pols (L) en advocaat Roger Cox (R) van Milieudefensie op donderdag in de rechtbank tijdens de tweede hoorzitting in de klimaatzaak tegen Shell.Beeld ANP

Tenzij de rechter ingrijpt, veroorzaakt Shell in 2030 nog 35 procent éxtra CO2, stelt Milieudefensie. Het oliebedrijf zelf ontkent dat het op ramkoers zou liggen met het klimaat.

Advocaat Roger Cox van Milieudefensie gooit zijn arm in de strijd. Hij toont die, van opzij, in een knikstand aan de rechter. Zijn hand, bovenin, staat voor de torenhoge CO2-uitstoot waarvoor hij Shell rechtstreeks verantwoordelijk houdt, vanwege de grootschalige handel in olie en gas. Waar zijn elleboog zit, onderin, daar moet het heen. “Nul uitstoot in 2050.”

Dat is nodig voor het Parijs-akkoord, dat wereldleiders in 2015 sloten om de opwarming op aarde te temperen. Ondanks groene ambities die Shell uitdraagt in plannen en reclames, ziet Milieudefensie er niets van terechtkomen. Integendeel. Als Shell zijn plannen om meer olie en gas te gaan pompen uitvoert, laten doorrekeningen volgens Cox zien dat dit het broeikasgas als gevolg van Shells energieproducten tot 2030 stijgt met 35 procent. “Alle signalen staan op rood.” 

Afhankelijkheid

De toon is gezet, donderdag, tijdens de tweede zitting van de unieke rechtszaak die Milieudefensie met 17.000 burgers voert tegen de Brits-Nederlandse fossiele energiereus. Zij vragen de rechter om de ‘Royal Dutch’ te verplichten tot afbouw van olie en gas, zodat de CO2-uitstoot als gevolg van Shells vuile energieverkoop daalt met 45 procent in 2030. 

Het verwijt dat Shell op ramkoers met het klimaat ligt, doet geen recht aan diens inspanningen, zegt advocaat Dennis Horeman van het oliebedrijf. Volgens hem neemt Shell de klimaatopgave ‘erg serieus’. Vandaar dat Shell een ambitie ontwikkelt om in 2050 een schoon bedrijf te worden, zegt de raadsman. “Businessplannen zijn in de maak.” Het jaar 2030 geldt daarin als ‘tussenjaar’, Shell wil zich niet vastpinnen op hoe ver het dan is.

“Reuze moeilijk voor de hele maatschappij”, noemt Horeman het om olie en gas uit te bannen. Want vrijwel iedereen vult daar, respectievelijk, zijn autotank en cv-ketel thuis nog mee. Shell wil CO2-emissie daarom compenseren, met bosprojecten en CO2-opslag. “Het is te makkelijk om te zeggen: nu moet Shell alles duurzaam doen”, aldus Horeman. Het concern is van velen afhankelijk, hield hij de rechter voor. Van overheden, klanten en infrabedrijven. Het bedrijf kan groene waterstof produceren, maar zijn de leidingen er dan wel? Shell kan elektrische laadpalen plaatsen, maar kopen genoeg mensen de stekkerauto? “Sommige dingen vergen tijd.”

Welles-nietesspel

Shell heeft genoeg tijd verkwist, betoogde Cox. Hij schetste het beeld van een oliebedrijf dat decennialang de ernst van de naderende klimaatcrisis doelbewust onder het tapijt heeft geveegd, zodat de winstmachine verder kon groeien. Nu Milieudefensie die koers een halt toe wil roepen, doet Shell volgens Milieudefensie net alsof het hoofdkantoor weinig grip heeft op CO2-uitstoot, door te suggereren dat het hoofdkantoor moeilijk klimaatbeleid kan dicteren aan alle 1100 Shell-kantoren wereldwijd.

Onwaar, stelt Cox. Het hoofdkantoor in Nederland deelt volgens Milieudefensie strategisch alle lakens uit. De top kan aan de klimaatknop van al Shells booractiviteiten draaien. Dat die knop de verkeerde richting opdraait noemt hij de ‘schadeveroorzakende gebeurtenis’. Deze schade zorgt voor extreem weer, zeespiegelstijging en uitputting van zowel ecologie als economie. Dat treft ook de wereld, Nederland incluis, benadrukte Cox. Hij is bij de Haagse rechter aan het juiste loket om Shell te berispen, wilde hij zo kracht bijzetten.

Daarover ontspon zich donderdag een welles-nietesspel in de rechtbank Den Haag. Volgens de advocaat van het oliebedrijf is het niet alleen onterecht, maar ook juridisch onmogelijk om Shell vanwege klimaatschade in Nederland aan te klagen. Later deze maand volgen nog twee zittingen in de zaak, die internationaal bekijks trekt.

Lees ook:

Als wij geen olie pompen doet een ander het wel, zegt Shells advocaat in unieke klimaatzaak Milieudefensie

Milieudefensie sleepte dinsdag Shell voor de rechter om een schone koers te eisen. Dat is onterecht en zinloos, reageerde het oliebedrijf afgelopen dinsdag op de eerste zitting van deze klimaatzaak. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden