Grensoverschrijdend gedrag

Seksueel wangedrag is onderdeel van onze cultuur, waarschuwt Hamer




#me too #metoo, Seksueel, veilig werkvloer  Beeld Fadi Nadrous
#me too #metoo, Seksueel, veilig werkvloerBeeld Fadi Nadrous

Met ambassadeurs wil regeringscommissaris Mariëtte Hamer een cultuurverandering rond seksueel overschrijdend gedrag aanwakkeren. Ze pleit ook voor een onderzoeksraad sociale veiligheid.

Stefan Keukenkamp

Het is een structureel probleem, ontstaan uit de manier waarop onze samenleving is ingericht. Seksueel grensoverschrijdend gedrag is ‘onderdeel van onze cultuur’, schreef Mariëtte Hamer in haar eerste verslag dat woensdag naar buiten kwam.

Hamer is eerder dit jaar aangesteld als onafhankelijk regeringscommissaris seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld. Ze richt zich vooral op het geven van advies over wat er moet gebeuren op dit terrein en heeft de opdracht om het maatschappelijk gesprek aan te jagen.

Ambassadeurs als aanjagers

Dat laatste lijkt bijna als vanzelf te gaan, nu de ene na de andere schrijnende casus in de publiciteit komt. Al dat gepraat over omgangsvormen moet uiteindelijk een cultuurverandering in gang zetten. Daar zit vooral de uitdaging voor Hamer. Om dit teweeg te brengen broedt ze op een plan om een netwerk aan ambassadeurs in te zetten uit sectoren als de media, onderwijs, zorg en het bedrijfsleven. Zij moeten het maatschappelijk gesprek aanjagen en op gang houden.

Eén van hen is al aangetrokken, Karin Bloemen. De zangeres en cabaretière had zelf vroeger te maken met seksueel misbruik en praat daar open over. De komende maanden komt Hamer met meer namen van ambassadeurs die ervoor moeten zorgen dat iedereen wordt bereikt, niet alleen de directiekamer.

Inge te Brake, voorzitter van de Landelijke Vereniging voor Vertrouwenspersonen (LVV), ziet dat Hamer iets in beweging zet. “Voor het eerst pakt iemand in opdracht van de regering dit megaprobleem bij de kop”, zegt Te Brake. “Hiervoor was ik een roepende in de woestijn.” Uiteindelijk moet de boodschap aankomen bij leidinggevenden op de vloer, vindt ze.

“Zij weten niet hoe ze ermee om moeten gaan, de focus moet liggen op het gevoel dat je kop er niet wordt afgehakt als je je ervaring deelt.” Het thema op de agenda houden is volgens Te Brake een van de grotere uitdagingen van Hamer. “Zij moet voorkomen dat het weer als een pudding in elkaar zakt zoals een paar jaar geleden rond de Metoo-beweging.”

Mariette Hamer, regeringscommissaris seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld, tijdens een ledenbijeenkomst van D66.  Beeld ANP
Mariette Hamer, regeringscommissaris seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld, tijdens een ledenbijeenkomst van D66.Beeld ANP

Veel mis bij onderzoek meldingen

Eén van Hamers andere speerpunten is het onderzoek naar seksueel grensoverschrijdend gedrag dat bedrijven (laten) doen nadat meldingen binnenkomen. Daar gaat volgens Hamer ‘heel veel mis’. Haar woordvoerder voegt toe dat “dit soort onderzoeken vaak niet bevredigend verlopen”. Hamer pleit onder meer voor zoiets als een onderzoeksraad voor sociale veiligheid, maar zoekt nog uit hoe dat er precies uit moet zien.

“Iedereen doet maar wat”, vindt Te Brake. “Er moeten kaders komen voor deugdelijk onderzoek. Een advocatenkantoor inschakelen voor een onderzoek naar seksueel grensoverschrijdend gedrag? Absoluut geen goed idee.” Daarbij heeft ze ook wel iets aan te merken op Hamer. Het is volgens haar de vraag of je weer een nieuw instituut moet optuigen. “Kijk eens wat er al is en bouw dat verder uit, zoals het Huis voor Klokkenluiders.”

Actieplan vanuit kabinet

Een andere zorg van Hamer is de rol van vertrouwenspersonen. Bij de talkshow Op1 zei ze dinsdagavond: “Ik ben ervan geschrokken dat ze er soms wel zijn, maar geen positie hebben of niet zijn opgeleid”.

De komende maanden zal Hamer verder invulling geven aan haar rol om die cultuurverandering teweeg te brengen. Daarbij heeft ze veel oog voor preventie, bijvoorbeeld door concreet te kijken naar voorlichting en gedragscodes op de werkvloer. In januari komt het kabinet met een nationaal actieplan grensoverschrijdend gedrag. Daarin moeten concrete voorstellen staan, van preventie tot strafvervolging.

Lees ook:

Ook twijfelaar stapt nu naar de vertrouwenspersoon. ‘Het dringt door dat dit geen uitzonderlijk fenomeen is’

Sinds de Boos-uitzending over grensoverschrijdend gedrag bij The Voice stappen steeds meer werknemers naar de vertrouwenspersoon. Maar dan moet het bedrijf daar wel over beschikken.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden