School in lockdown

Scheikunde leer je door het te ervaren, maar dat lukt niet achter een scherm

null Beeld Merlin Daleman
Beeld Merlin Daleman

Het is opnieuw een moeilijk schooljaar. Trouw volgt deze week de dilemma’s van een school in lockdown, het Eindhovense Frits Philips lyceum-mavo. ‘Ik vraag me af of het reëel is wat er straks van eindexamenleerlingen wordt verwacht.’

De hoge keukentafel is nu zijn werkterrein. Hier kan Roberto Willemsen in elk geval staan en in een actieve houding lesgeven. Een enkele keer zet hij zijn ellebogen op tafel of steekt hij een hand in de zak. Maar meestal zendt de scheikundedocent met zijn laptop-pennetje een aantekening naar zijn klas. Wanneer hij door de jaloezieën naar buiten kijkt, ziet hij zijn eigen naambord. ‘Home Sweet Home’ staat er bij de voordeur van zijn Geldropse woning. Dat geldt maar tot op zekere hoogte, weet hij inmiddels.

De keuken als leslokaal, ideaal is het niet. Aan de andere kant van de verbinding zitten 26 leerlingen van 5 havo. Willemsen bereidt hen zo goed mogelijk voor op het eindexamen. Het gaat over thermoplasten, thermoharders en de crosslinks die het verschil daartussen maken. Geduldig voedt de docent zijn leerlingen met theorie. Maar in plaats van dingen uitleggen, zou hij hen zo graag iets laten zíen. “Twee kleurloze stoffen die samen veranderen in een felgele, dat blijft hangen als je het ziet gebeuren. Nu moet ik processen uitleggen aan de hand van tabellen. Dat is lastig.”

Het is schipperen geblazen

Het is stil in huis. De drie kinderen, van de basisschoolleeftijd, zijn vandaag bij hun moeder. Gisteren niet. Willemsens ouders begeleidden hen in de woonkamer met hun schoolopdrachten. De scheikundedocent gaf noodgedwongen les op de bovenverdieping, maar hoorde alles wat beneden gebeurde. Het is schipperen geblazen. Krijgen ze het niet georganiseerd, dan gaan de kinderen naar de noodopvang. “Daar zijn eigenlijk te veel kinderen, wat ten koste gaat van de uitleg.”

Afgelopen maandag, de vrije dag van Willemsen, begeleidde hij zijn kinderen zelf. De twee jongsten, een tweeling uit groep 3, moesten leren een rechte lijn te tekenen met een liniaal. Dat lukte pas na vele pogingen en geduldige uitleg van papa. “Op zo’n moment besef ik: zulke dingen gebeuren tijdens mijn lessen dus ook. In de klas sta ik naast de kinderen om te helpen, nu krijg ik er aan de andere kant van het scherm niets van mee als ze het niet begrijpen.”

Willemsen doet zijn best om de les zo interactief mogelijk te maken, maar heeft zijn beperkingen. De camera’s staan bovendien uit. Die van de docent, omdat hij dan de ruimte heeft om live schetsen te maken en door te sturen. De kinderen kiezen er meestal zelf voor om niet in beeld te verschijnen. Het is lastig werken zo. “We hebben nu verkorte lessen van dertig minuten. Op woensdag heb ik er negen. Maar deze zijn intensiever dan negen volledige lessen in de klas. Daar krijg ik energie terug van de leerlingen. Je maakt eens een geintje of we praten even over iets anders dan scheikunde. Nu gaat dat niet.”

Docent scheikunde Roberto geeft les in de keuken. Beeld Merlin Daleman
Docent scheikunde Roberto geeft les in de keuken.Beeld Merlin Daleman

‘Het is net als met voetballen’

Soms gaat hij met een camera even naar school voor een les. Om, zo goed en kwaad als dat kan, toch iets te kunnen laten zien. “De kinderen moeten bepaalde handelingen zelf kunnen uitvoeren. Scheikunde is gedeeltelijk een praktijkvak, maar we kunnen het nu alleen theoretisch benaderen. Door dingen voor te doen, geef ik hun ik elk geval een indruk. Alleen is het net als met voetballen. Als je een hele avond Champions League kijkt, betekent het nog niet dat je het zelf kunt.”

Tijdens de eerste lockdown waren zijn kinderen thuis terwijl Willemsen lesgaf. Het leidde ertoe dat zij met de moleculebouwstenen aan de haal gingen die hij voor zijn uitleg wilde gebruiken. Het zorgde voor hilariteit, maar praktisch was het niet. “Nog steeds zou het me meer lucht geven als de basisscholen weer opengingen.”

Het is echter niet zijn allergrootste zorg. Die gaat over het niveau van de huidige eindexamenleerlingen. “In mei ligt de lat net zo hoog als twee jaar geleden, terwijl deze kinderen dan twee schooljaren achtereen een groot deel hebben thuisgezeten. Het is een goede zaak dat eindexamenklassen naar school mogen, bij ons gebeurt dat om praktische redenen alleen in de middagen. Maar het onderwijsniveau is in deze situatie nu eenmaal lager. Ik vraag me af of het reëel is wat er straks van hen wordt gevraagd.”

Lees de hele serie over ‘het Frits’:

Rector Rob Schuurmans wil niets liever dan dat de scholen weer open kunnen: ‘Waar is Arie Slob?’

Het is opnieuw een moeilijk schooljaar. Trouw volgt deze week de dilemma’s van een school in lockdown, het Eindhovense Frits Philips lyceum-mavo. Rector Rob Schuurmans: ‘De ziel is uit de school.’

De dilemma’s van het Eindhovense Frits Philips lyceum-mavo in lockdown

Het is opnieuw een moeilijk schooljaar. Trouw volgt deze week de dilemma’s van een school in lockdown, het Eindhovense Frits Philips lyceum-mavo. ‘We weten soms echt niet of we een leerling moeten laten overgaan of doubleren.’

‘Sommige leerlingen hebben meer nodig dan we nu kunnen bieden’

Het is opnieuw een moeilijk schooljaar. Trouw volgt deze week de dilemma’s van een school in lockdown, het Eindhovense Frits Philips lyceum-mavo. De school heeft een grens moeten stellen aan de leerlingen die wel naar school mogen komen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden