ReportageVrieskou

Schaatsers kijken al jaren uit naar winters weer: ‘Nou komt er vorst, mag je niks’


Jan Koene, ijsmeester van de Jisper IJsclub.
 Beeld Jean-Pierre Jans
Jan Koene, ijsmeester van de Jisper IJsclub.Beeld Jean-Pierre Jans

Met zijn allen schaatsen op natuurijs botst met de coronamaatregelen. ‘Hoe je het ook wendt of keert, de mensen komen.’

Voorzitter Jan Koene van de Noord-Hollandse Jisper IJsclub in Jisp schetst het schaatsscenario voor volgende week. “Je hebt altijd fanatiekelingen die gaan schaatsen en zoeken naar plekken waar je dat goed kunt doen. Als ze een locatie hebben gevonden, is een telefoontje zo gepleegd om een ander te tippen. Dat gaat als een lopend vuurtje, ook via social media. Je kunt dat niet tegenhouden. Ik denk dat het vreselijk druk wordt.”

Als de weersvoorspellingen kloppen, duikt de temperatuur volgende week ruim onder nul. Dat betekent schaatsgekte in Nederland. Koene (73) vraagt zich af hoe je de drukte in goede banen kunt leiden. De liefde voor schaatsen op natuurijs zit zo diep dat Nederlanders zich niet laten tegenhouden door corona, denkt hij. Helemaal onder mensen die jaren hebben moeten wachten op natuurijs en door de lockdown weinig mogelijkheden hebben om eropuit te gaan.

Afblazen

Tot Koenes verdriet heeft de Jisper IJsclub de eigen Bannetocht, een toertocht van dertig kilometer door de Zaanstreek boven Amsterdam, bij voorbaat moeten afblazen. Toertochten vallen onder evenementen en die zijn momenteel verboden vanwege corona. ‘Verschrikkelijk’ noemt Koene het.

Samen met andere ijsclubs organiseert de Jisper IJsclub de tocht. “We kijken er al jaren naar uit. Nou komt er vorst, mag je niks. Iedereen is enthousiast over onze tocht. Je hebt amper noemenswaardig kluunwerk. Je kunt lekker doorschaatsen. In 2012 kwamen er twintigduizend schaatsers op af.”

Juist een ijsclub weet om te gaan met een massa schaatsliefhebbers, zegt de voorzitter telefonisch. “Als wij een Bannetocht organiseren, regelen wij met heel veel boeren waar schaatsers hun auto op het land kwijt kunnen. Hoe willen ze dat nu gaan doen?”

Molens en bruggen

De Bannetocht is afgelast, maar de sloten in de Zaanstreek blijven toegankelijk en aantrekkelijk met het Hollandse landschap van molens en bruggen. In zo’n gebied valt de drukte niet te controleren, denkt Koene. “Je kunt overal het ijs op stappen en je kunt de wegen niet afzetten. Dit wordt een probleem.”

De Jisper IJsclub bemoeit zich in coronatijd bewust niet met schaatsen op natuurijs. Zo is Koene niet van plan om volgende week wakken af te zetten. Daarmee nodig je juist mensen uit om zelfstandig te schaatsen, denkt hij.

“Ab-so-luut niet”, antwoordt Rieks Poelman (71) op de vraag of het mogelijk is om toertochten te houden. De voorzitter van de sectie natuurijs bij de Koninklijke Nederlandsche Schaatsenrijders Bond (KNSB) wijst op de optie voor ijsclubs om ijsbanen te openen of stukken land onder water te zetten. De schaatsbond wil wel met het ministerie van VWS in overleg over toestemming voor het organiseren van wedstrijden op natuurijs. Het seizoen van de marathonschaatsers is deze winter afgelast, maar voor wedstrijden op natuurijs – indien de omstandigheden die mogelijk maken – hoopt de KNSB op een uitzondering.

Besneeuwde Limburgse heuvels

Poelman vergelijkt de verwachte schaatsdrukte met die in de Limburgse heuvels vorige maand. Toen kwamen dagjesmensen af op het besneeuwde landschap. “Hoe je het ook wendt of keert, de mensen komen. Je houdt niemand tegen. Je krijgt een parkeerprobleem en druk op de ziekenhuizen door schaatsongelukken.”

Met maatregelen wegens schaatsen op natuurijs is de gemeente Wormerland niet bezig, zegt woordvoerder Karel Dronkert aan de telefoon. Jisp valt onder de gemeente Wormerland. Dronkert wijst naar de ervaringen die Nederland kent met drukte in coronatijd. Al beseft hij dat het lastig is om te handhaven in een uitgestrekt gebied als de Zaanstreek.

“We houden het in de gaten. Als er tientallen tot honderden mensen het ijs opgaan, is het aan de boa’s en politie om daarop te handhaven. Dat zag je ook in de Limburgse heuvels. Vorig jaar sloten we recreatiegebied Het Twiske af vanwege de drukte.” Maandag staat het onderwerp op de gemeentelijke agenda.

Om te voorkomen dat schaatsminnend Nederland massaal het ijs opstapt, komt Koene van de Jisper IJsclub met een actuele oplossing: “We kunnen beter een dagklok instellen dan een avondklok”, zegt hij gekscherend.

Lees ook:
Winterkou op komst: ‘Het is echt heel bijzonder hoor, wat eraan lijkt te komen. Een belevenis’

De schaatsen kunnen alvast uit het vet worden gehaald. Dit weekend wordt het winters koud, met pakken sneeuw en pittige vorst.

Dit zijn de oudste kleurenbeelden van de Elfstedentocht van 1954

De filmbeelden van de Elfstedentocht van 1954 die maandag opdoken zijn de allereerste beelden in kleur van de ‘tocht der tochten’. ‘Dit heeft echt historische waarde’, zegt het Friese filmarchief dat de beelden in bezit heeft.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden