ReportageOuderenwoningen

Samen oud worden aan een hofje, daar hebben ouderen wel een verhuizing voor over

Marijke Kerkhoven, Sjanie Bikker en Theo Kerkhoven in de gezamenlijke binnentuin van hun Knarrenhof in Zeewolde. Beeld Herman Engbers
Marijke Kerkhoven, Sjanie Bikker en Theo Kerkhoven in de gezamenlijke binnentuin van hun Knarrenhof in Zeewolde.Beeld Herman Engbers

Het kabinet wil dat er meer ouderenwoningen worden gebouwd, onder meer ter wille van de 'doorstroming’. Maar hoe verleid je ouderen om hun vertrouwde huis te verlaten? Met een ‘Knarrenhof’, bijvoorbeeld.

Hanne Obbink

Op het hoekhuis heeft de bewoner een naambordje geschroefd: ‘Het laatste huis'. Dat kon weleens waar blijken te zijn, want de 23 woningen aan dit hofje in Zeewolde, afgelopen zomer opgeleverd, zijn bedoeld voor ouderen. Ze zijn gebouwd rond een groot gemeenschappelijk grasveld dat later een echte tuin moet worden, daar is inmiddels een ‘tuingroep’ voor opgericht. De bedoeling is dat de ouderen er zelfstandig wonen, maar wel omkijken naar hun buren en elkaar zo helpen om prettig oud te worden.

Dat werkt, zegt Sjanie Bikker (73). “Sommige bewoners hebben in de korte tijd dat we hier wonen al moeilijke dingen meegemaakt. Sterfgevallen, ziekte. Dan is er altijd wel iemand die klaar staat om een boodschap te doen of even te koken.” “Dat was precies wat me van tevoren al aansprak”, vult haar man Krien Bikker (ook 73) aan, “die gedachte van het nabuurschap.”

Eengezinswoningen vrijmaken

Het kabinet wil dat er meer woningen voor ouderen gebouwd worden, onder meer om de doorstroming op gang te brengen. Ouderen wonen vaak nog in het huis waar ze ooit hun kinderen hebben grootgebracht. Als zij naar een ouderenwoning verhuizen, maken ze dus een eengezinswoning vrij, en daar is een groot tekort aan.

Belangrijk obstakel voor die doorstroming: veel ouderen willen helemaal niet weg uit hun oude huis. Ze zijn eraan gehecht, ze kennen hun buren, ze hebben hun sociale netwerk in de buurt. En vaak wonen ze goedkoop, met een huur die is achtergebleven bij de marktprijs of in een koophuis met een afbetaalde hypotheek.

Hoe verleid je ouderen dan toch om te verhuizen? Bijvoorbeeld met zo'n hofje als in Zeewolde, opgezet volgens het landelijke concept van het ‘Knarrenhof’. Daar zijn er in Nederland zeven van, op tientallen andere plekken zijn er plannen voor.

Kleiner, maar groot genoeg

De Bikkers laten hun huis zien. Slaap- en badkamer gelijkvloers, brede deuren waar zo nodig ooit ook een rollator of rolstoel makkelijk doorheen kan, weinig drempels. Een trap naar de zolderkamer, ‘voor de kleinkinderen'. Kleiner dan wat ze hadden, ja, maar groot genoeg.

Ze wonen al veertien jaar in Zeewolde en zijn hun sociale contacten door de verhuizing niet kwijtgeraakt. Zij zagen bovendien wat er kan gebeuren als ouderen te lang in hun huis blijven wonen. Iemand uit hun oude buurt, met een mooie bungalow en een prachtige tuin, voelde er niets voor om te verkassen. Tot zijn vrouw alzheimer kreeg en op stel en sprong moest verhuizen. Zo kwamen ze in Urk terecht, omdat daar toevallig plek was.

Sjanie Bikker loopt intussen naar het Hofhuys, de gemeenschappelijke ruimte van het hofje. In juli casco opgeleverd, afgemaakt door de bewoners en ingericht met spullen die ze over hadden na de verhuizing van een groot huis naar hun kleinere ouderenwoning. Een grote leren hoekbank, een tafel met stoelen, gevulde boekenkasten en, jawel, vier koffiezetapparaten.

Geen billen schoonmaken

Theo (74) en Marijke (72) Kerkhoven schuiven aan. Zij maakten voor hun verhuizing soortgelijke afwegingen. “Mijn moeder heeft tot op hoge leeftijd alleen gewoond, ze had alleen de kinderen nog om op bezoek te komen", vertelt Marijke Kerkhoven. “Voor mezelf wil ik dat niet, zo belast je je kinderen. Liever woon ik dit stuk van mijn leven samen met anderen.”

En als de buren of zijzelf straks echt hulpbehoevend worden? Dan blijven ze naar elkaar omkijken, maar de zorg laten ze over aan professionals, zegt Theo Kerkhoven. “We gaan geen billen schoonmaken.”

Lees ook:

Speciale ouderenwoningen zijn een uitkomst voor de gestagneerde woningmarkt, toch wil de bouw maar niet vlotten

Nederland heeft niet genoeg woningen die geschikt zijn voor ouderen. En in de huizen waar zij wonen, zou vaak ook een heel gezin passen. Twee knelpunten ineen, en die zijn niet zomaar opgelost.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden