AnalyseCoronamaatregelen

Rutte wacht een onmogelijke taak: de aandacht voor de coronaregels niet verder laten verslappen

Beeld Fadi Nadrous

Met iedere versoepeling groeit ook de kritiek op de ‘anderhalvemetersamenleving’. Aan Rutte de taak om ervoor te zorgen dat de aandacht voor de coronaregels niet verder verslapt.

Was je handen, blijf thuis bij klachten, houd afstand. Het is het inmiddels bekende mantra waarmee premier Mark Rutte tijdens zijn coronapersconferentie van woensdagavond de samenleving opnieuw zal willen waarschuwen. Het virus mag onder controle lijken, het gevaar is nog lang niet geweken.

Toch groeit in diezelfde samenleving het gevoel dat het einde van de crisis in zicht is. Ga maar na: stap voor stap worden de regels versoepeld. Vanaf 1 juli kan Nederland weer naar de sportschool, naar het casino en de sauna. Restaurants mogen veel meer gasten ontvangen. Rutte zal zo goed als zeker ook aankondigen dat de middelbare scholen na de zomer geheel open kunnen. Al eerder gaf het kabinet groen licht voor vakanties binnen Europa. Een golf van opluchting ging door het land.

De meest recente coronacijfers laten die versoepelingen ook toe. Het RIVM registreert de laatste dagen nog nauwelijks nieuwe coronadoden. De ic-bezetting loopt gestaag terug. Nog even en de strijd is gestreden.

Wat gaat het kabinet vanavond aankondigen? 

Het crisisteam van het kabinet vergadert woensdag voorlopig voor het laatst over de maatregelen tegen het nieuwe coronavirus. Ingewijden melden dat na afloop een veel grotere versoepeling wordt aangekondigd dan eerder werd voorzien, op wat na verwachting voorlopig de laatste coronapersconferentie is. Dit wordt er naar verwachting aangekondigd: 

Voor bijeenkomsten geldt vanaf 1 juli geen maximaal aantal bezoekers meer, zolang onderling 1,5 meter afstand kan worden bewaard. Ook moet aan de poort worden gecontroleerd of mensen ziek zijn. Dit biedt ruimte aan restaurants, cafés, theaters, bioscopen, culturele instellingen en kermissen. Ook zou het betekenen dat kerkdiensten, begrafenissen, maar mogelijk ook openluchtconcerten weer door zouden kunnen gaan. Voor alle bijeenkomsten wordt reserveren verplicht.

Voor bijeenkomsten waar geen controle vooraf plaatsvindt bij bezoekers, blijft wel een limiet gelden. Binnen mogen dan maximaal 100 mensen worden toegelaten, in de buitenlucht 250.

Verder valt een definitief besluit over de heropening op 1 juli van sportscholen, kantines, casino’s en sauna’s.

De Telegraaf meldt woensdag dat er vanaf september ook weer publiek welkom is bij voetbalwedstrijden, gesproken wordt nu van een een-derde-bezetting in stadions. Ook blijven spreekkoren verboden. 

Maandag werd al bekend dat middelbare scholen na de zomervakantie weer regulier open gaan, wel moeten leerlingen nog anderhalve meter afstand houden tot hun docenten.

Festivals en kermissen zouden al vanaf 1 juli door kunnen gaan, mits de gemeente daar een vergunning voor verleent. 

Opleving van het virus

Zo lijkt het althans. Rutte heeft zorgen te over. Aan iedere versoepeling die hij toestaat, kleeft het risico dat deze weer teruggedraaid moet worden. Andere Europese landen zijn genoodzaakt om maatregelen aan te scherpen. In het Portugese Lissabon zijn opvallend veel nieuwe besmettingen, waardoor winkels weer eerder op de dag dicht moeten en te grote groepen op straat verboden zijn. Een district van de Duitse deelstaat Noord-Rijnland-Westfalen moet terug in lockdown vanwege een opleving van het virus. De oorzaak is een grootschalige corona-uitbraak bij een vleesverwerker.

De situatie blijft ook in Nederland precair, een lokale uitbraak kan versoepelingen teniet doen. De premier verkondigt herhaaldelijk dat voor het kabinet de anderhalve meter afstand ‘niet onderhandelbaar’ is. “Ik heb er vertrouwen in dat Nederlanders snappen dat ze een verantwoordelijkheid hebben om ervoor te zorgen dat ziekenhuizen het straks niet te druk krijgen.”

Met iedere versoepeling neemt ook de kritiek op de ‘anderhalvemetersamenleving’ toe. Bijna alles mag weer, mits op afstand van elkaar. Maar de discipline van het begin van de crisis vervaagt. Uit onderzoek van brancheorganisatie Detailhandel Nederland blijkt dat winkelend publiek in toenemende mate die anderhalve meter negeert. Gezinnen komen voor het plezier ‘shoppen’, wat nog altijd streng wordt afgeraden.

Demonstraties tegen verstikkende coronaregels

Dinsdagmiddag verzamelden café-eigenaren en restauranthouders zich op het Malieveld, het nationale demonstratieterrein in Den Haag, waar ze protesteerden tegen de volgens hun verstikkende coronaregels. Ondernemers dreigen ten onder te gaan vanwege te weinig gasten. Mensen die wel komen eten en drinken, houden zich steeds minder aan de anderhalve meter, met het risico dat de uitbater wordt beboet. 

Wat niet helpt voor het draagvlak voor het kabinetsbeleid is de uitzonderingspositie die de luchtvaart geniet. In de lucht hoeven passagiers geen afstand tot elkaar te bewaren. Sterker: vliegtuigen vertrekken weer gevuld van Schiphol, een mondkapje voor de reizigers volstaat. In de vertrekhal van de luchthaven was het vorige week op momenten zo druk, dat het houden van anderhalve meter afstand onmogelijk werd.

Het kabinet is niet van plan hier iets aan te veranderen. Rutte wijst op de vliegmaatschappijen die zelf maatregelen moeten nemen en op ‘internationale afspraken die heel strikt zijn’.  Voor horecaondernemers is het goed nieuws dat de premier volgens ‘RTL Nieuws’ bekend zal maken dat het maximumaantal voor groepen zal verdwijnen. Maar het blijft voor hen moeilijk verteerbaar dat die anderhalve meter nog altijd van kracht is.

Bij nieuwe versoepelingen zal het nog meer aankomen op de eigen verantwoordelijkheid van de Nederlanders zelf. Het wordt voor Rutte steeds moeilijker om de geest in de fles te houden.

Lees ook:

Ja, het warme weer kan het coronavirus afremmen, maar juich niet te vroeg

De zomer zal de epidemie hooguit licht dempen, hebben onderzoekers berekend. Die dip is ook maar tijdelijk.

De tweede coronagolf is misschien maar een golfje

Modeldeskundigen Sake de Vlas en Luc Coffeng waarschuwden eerder voor te snelle versoepelingen. Door de huidige ontwikkelingen zijn ze iets optimistischer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden