ReportageAnonieme doden

Ruim dertig jaar later weet nog steeds niemand wie het dode meisje van Teteringen is

Het briefje van Iris op het graf van het onbekende meisje in Teteringen. Beeld Theo Jongedijk
Het briefje van Iris op het graf van het onbekende meisje in Teteringen.Beeld Theo Jongedijk

Een herdenkingspaal die vrijdag wordt onthuld, moet de herinnering levend houden aan een tienermeisje van wie niemand de naam kent.

Op het graf waarin al ruim dertig jaar de resten van een meisje liggen van een jaar of zeventien, staat een glazen pot met een briefje. “Voor altijd bij ons in gedachten. Liefs Iris.”

Zou Iris weten hoe het meisje heet dat hier ligt? Waar zij vandaan komt, wie haar ouders waren, waar ze op school zat? Niemand weet de antwoorden op deze vragen. Het meisje van Teteringen wordt ze nu genoemd, naar het Noord-Brabantse Teteringen, het dorp waar een onbekende in 1990 haar lichaam dumpte in een bos.

Op de steen ligt nog een briefje, van Theo Jongedijk. Of Iris contact met hem wil opnemen. Jongedijk is oud-verslaggever van De Telegraaf. Hij woont in Teteringen en schreef vorig jaar een boek over het meisje. Op zijn initiatief onthult burgemeester Paul Depla van Breda vrijdag een herdenkingsbord bij de vindplaats.

Het eeuwige leven

Het meisje van Teteringen is een van de honderden anonieme doden op Nederlandse begraafplaatsen. Ze worden vergeten, hun graven ontruimd. Maar niet overal. Teteringen heeft na actie van de bewoners besloten het graf niet te ruimen. “Doordat wij jou gedenken, krijg jij het eeuwige leven”, leest Jongedijk op het graf van het meisje. Dat is ook het doel van het boek van Jongedijk en van de gedenkpaal met een QR-code die verwijst naar een lied over het meisje. Maar Jongedijk wil meer: hij zoekt naar aanknopingspunten.

Want wat is er gebeurd? De politie kwam niet verder dan een doodlopend spoor naar Antwerpen. Of de zaak ooit wordt opgelost? “Dit is geen moord zoals Nicky Verstappen”, zegt Jongedijk. “Het rechercheteam bij Nicky Verstappen is tien jaar gehandhaafd. Dat kost veel geld, net als het DNA-onderzoek dat ze hebben uitgevoerd. Bij Verstappen waren er bedroefde ouders en Peter R. de Vries die bij de politie en justitie aan de lijn hingen. Het meisje van Teteringen heeft niemand.”

Op Jongedijk en enkele medebewoners van Teteringen na dan.

Meest fascinerende zaak

Een paar jaar geleden, toen hij de pensioengerechtigde leeftijd bereikte en meer tijd kreeg, is Jongedijk zich gaan verdiepen in de zaak. “Het is de meest fascinerende zaak die ik ben tegengekomen in mijn carrière, nota bene in mijn eigen dorp.”

De oud-journalist waagt zich niet aan een theorie over wat er is gebeurd. Wel heeft hij vragen waarvan hij vindt dat de politie die zou moeten onderzoeken. Dat begint in het appartementencomplex direct tegenover de begraafplaats. “In zo’n appartement woonde in die tijd een een man uit Congo. Hij had tien tot veertien kinderen, in een woning waar je normaal met twee kinderen woont.” Zou het meisje een van die kinderen kunnen zijn? “Die optie hou ik open”, zegt Jongedijk. Het dode meisje had een donkere huidskleur.

Het kindertehuis in het bos

Jongedijk rijdt over onverharde wegen het bos in, waar het meisje is gedumpt, en waar ook een kindertehuis staat. Hij wijst naar restanten prikkeldraad dat vroeger het kindertehuis van de omgeving afsloot. Nu is het open en voor iedereen toegankelijk. “De politie heeft hier geen onderzoek ingesteld. Het kan belangrijk zijn om alsnog te zoeken in de administratie van het kindertehuis om te kijken of er een kind op een merkwaardige manier is verdwenen. Ja, familie zou haar als vermist moeten opgeven, maar familie kan allerlei redenen hebben om het kind onder het tapijt te schuiven.”

Maar dan nog, er zijn ook vrienden, vriendinnen, klasgenoten. Hoe kan het dat niemand haar herkent van de foto’s?

Als Jongedijk weer in de auto stapt, rijdt hij langs een vrijstaand huis in de bossen. “Hier woont een vrouw die op eerste kerstdag 1990 een camper zag rijden. Een camper, met kerst, in deze omgeving. Dat vond ze vreemd. Vooral omdat er in die tijd helemaal niet zo veel campers rondreden als nu.”

Uitgehongerd en gemarteld

Zo blijven er veel vragen en onzekerheden rond de dood van het meisje. Duidelijkheid is er wel over de omstandigheden waaronder ze overleed. Het meisje had snijwonden aan polsen en enkels, omdat ze wekenlang is vastgebonden op een stoel. Ze was uitgehongerd en gemarteld. Iemand moet haar hebben vastgehouden, op een plek waar niemand haar hoorde.

Dan de vindplaats. Jongedijk wijst naar de berm van een onverhard pad in recreatiegebied Het Cadettenkamp. Er groeien brandnetels. Die stonden er niet op 25 december 1990. Het pad zal modderig zijn geweest. Het had die dag licht geregend. “Je moet je voorstellen dat in 1990 dit gebied nog onbekend was. Er was toen geen navigatie. Om hier te komen, moest je echt de weg weten.”

Iemand die in Teteringen woont of woonde, of er in elk geval geregeld kwam, moet meer weten. Daarom is Jongedijk blij met elke aandacht. Wie weet herinnert iemand zich iets, of krijgt iemand wroeging. Misschien weet Iris, de vrouw die het briefje heeft neergelegd op het graf, wie het meisje is. Zo niet, dan blijft de zaak onopgelost en rest niets anders dan gedenken.

Lees ook:

Identificeren onbekende doden vraagt lange adem en politieke wil

De gemeenten Amsterdam maakt werk van de identificatie van onbekende doden. Zo werd in 2019 een Nederlandse vrouw geïdentificeerd die in 1994 verdronk in het IJ.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden