Cultureel erfgoed

Roofkunst-expert Jos van Beurden: Nederland komt afspraken met Indonesië over teruggave objecten niet na

Onthoofd Boeddhabeeld in het  Borobudur-tempelcomplex.  Beeld Getty Images
Onthoofd Boeddhabeeld in het Borobudur-tempelcomplex.Beeld Getty Images

Nederland blijft talmen om afspraken na te komen die in 1975 met Indonesië zijn gemaakt over omstreden cultureel erfgoed. Dat stelt roofkunst-expert Jos van Beurden in zijn boek Ongemakkelijk erfgoed, dat volgende week verschijnt.

Redactie Trouw

Nederland wil geroofde objecten in rijkscollecties ‘onvoorwaardelijk’ teruggeven aan zijn voormalige kolonies, zo stelde minister van cultuur Van Engelshoven in januari. Objecten in particulier eigendom vallen daarbuiten. Wel beloofde Nederland in 1975 dat Indonesië in contact te brengen met particuliere bezitters van omstreden objecten.

Dat is nooit gebeurd, stelt Jos van Beurden. Zo heeft het Amsterdamse Rijksmuseum een Boeddhahoofd van het Borobudur-tempelcomplex in bruikleen van de particuliere kunstorganisatie KVVAK. Van Beurden: “Toen ik museumdirecteur Taco Dibbits, toen nog hoofd collecties, daar in 2011 naar vroeg, zei hij: ‘Zomaar een Boeddhahoofd teruggeven is onmogelijk’.”

Nieuwe manier van zeggenschap

Over de vraag of het Rijksmuseum de KVVAK ooit benaderd heeft over teruggave van dit beeld, wil Dibbits alleen kwijt dat zijn museum streeft naar samenwerking met ‘alle partijen die betrokken zijn’ bij zijn collectie. “Zo werken we met Indonesië samen aan onze volgende grote tentoonstelling, onder de werktitel Revolusi”, schrijft Dibbits. “Zo veranderen we de manier waarop we met eigenaarschap en zeggenschap omgaan: het is internationale geschiedenis, voor internationaal museaal publiek.”

Volgens Van Beurden komt Nederland ook andere toezeggingen uit 1975 niet na. “Nederland zou ook uitzoeken wie precies de eigenaar is van de Javamens, nu een pronkstuk in Naturalis. Indonesië beschikt daarvoor over een goed museum in Sangiran.”

Lees ook:

‘Ik zeg niet: alles moet terug’

Hoe kwam koloniaal erfgoed hier, en wat moeten we ermee? Roofkunst-expert Jos van Beurden wil de weg wijzen.

Nederland geeft ‘verloren’ kris terug aan Indonesië

De kris van de ‘Willem van Oranje’ van Indonesië is weer terecht.Nederland heeft de dolk teruggeven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden