Inburgering

Roc’s vrezen dat ze met inburgeringscursussen moeten stoppen

Gastcollege van carnavalsvereniging de Winkbülle tijdens de inburgeringscursus op roc het Arcus College.Beeld ANP

Inburgeraars konden tijdens de lockdown niet naar taalcursus. Roc’s liepen daardoor zoveel lesgeld mis, dat ze de tekorten niet meer kunnen opvangen.

Inburgeringscursussen aanbieden brengt roc’s in de problemen. De financiële tekorten zijn tijdens de lockdown zo groot geworden, dat de scholen vrezen hun taalcursussen te moeten stoppen. Tijdens de lockdown konden inburgeraars niet naar hun taalles komen. Praktisch gevolg hiervan was dat het roc maandenlang geen lesgeld kon declareren. De school wilde dat over de maanden maart tot en met mei ook niet, omdat met afstandsonderwijs niet hetzelfde resultaat geboekt wordt als in de fysieke cursus. 

De kans dat een inburgeraar voor een examen zakt, is met online lessen groter. En wie niet op tijd slaagt, moet de lening van het onderwijsagentschap Duo voor het inburgeringstraject van 10.000 euro helemaal terugbetalen, plus een boete die kan oplopen tot 1250 euro  als je het examen niet binnen de gestelde inburgeringstermijn haalt. Alleen als je binnen drie jaar slaagt, wordt de lening omgezet in een gift. Als er voor de inburgeraars zoveel geld op het spel staat, is het volgens roc’s ethisch onverantwoord om hen voor online onderwijs te laten betalen.

Ben Geerdink, bestuursvoorzitter van roc Rijn IJssel rondom Arnhem en Wageningen, lijdt nu iedere week zo’n 50 duizend euro verlies op de taalopleiding, en dreigt gedwongen te worden om die te sluiten. Rijn IJssel kan de beschikbare reserves niet inzetten, aangezien een inburgeringscursus niet betaald mag worden uit de onderwijsgelden die voor reguliere mbo-studenten uitgekeerd worden door het ministerie van onderwijs.

 Vijf miljoen euro verlies in de eerste vijf maanden van dit jaar

De 28 andere roc’s die in Nederland taallessen aanbieden, staan volgens de MBO-Raad voor precies dezelfde problemen. In totaal hebben de roc's volgens de koepel over de eerste vijf maanden van het jaar 5 miljoen euro verlies geleden. Omdat zij verwachten dat zich minder inburgeraars zullen aanmelden, en veel lessen nog steeds online gegeven worden, wordt voor de rest van het jaar ook een inkomstenderving van 5 miljoen verwacht. In totaal loopt de schade waarschijnlijk op naar 10 miljoen euro.

Taalscholen zijn commerciële afdelingen van mbo-instellingen en geven les aan zo'n vijfduizend inburgeraars. Zij moeten concurreren met particuliere taalscholen, die ongeveer 20 duizend inburgeraars Nederlands leren. Verschil is wel dat de particuliere scholen tijdens de lockdown gebruik kunnen maken van de NOW-subsidie voor het doorbetalen van hun personeel, maar het roc als onderwijsinstelling niet. De concurrentie tussen de twee is zo niet in evenwicht. Bovendien bieden de roc's ook cursussen aan de allermoeilijkste groep, de analfabeten.  

Vakopleidingen staan op de tocht

De roc's bieden, anders dan veel particuliere taalscholen, naast taalles ook vakopleidingen aan. Zulke ‘duale trajecten’ worden de toekomst. Volgend jaar zomer gaat een nieuwe Inburgeringswet in, waarin gemeenten inburgeraars wegwijs moeten maken in taalopleidingen, subsidies en op de arbeidsmarkt. Inburgeraars hoeven dan ook niet meer eerst de taal onder de knie te hebben om een vak te kunnen leren. Geerdink en zijn collega Marjan van den Broek, afdelingsmanager integratie, denken dat roc’s steeds belangrijker kunnen worden omdat zij bij uitstek taal en vakopleiding combineren. Op Rijn IJssel bestaan deze duale trajecten al. “Ze spreken dan vijf dagen per week Nederlands en leren de samenleving en de arbeidsmarkt kennen. Na anderhalf jaar hebben ze zowel een inburgerings- als MBO-diploma op zak én 1,5 jaar werkervaring op de Nederlandse arbeidsmarkt”, zegt Van den Broek. Geerdink: “Maar dit soort scholing staat nu wel op de tocht.”

De MBO-Raad heeft het ministerie van sociale zaken in maart al om een tegemoetkoming gevraagd in de kosten, maar minister Koolmees is er nog niet uit. De inburgeraars mogen twee maanden langer over hun traject doen, zonder consequenties voor het terugbetalen van hun lening. Maar de roc's zijn daar nog niet mee geholpen. “We begrijpen de zorgen van de roc's", zegt een woordvoerder, “maar juridisch is het lastig om hier een passende oplossing voor te vinden.” Inburgering valt immers onder sociale zaken, terwijl het roc onder het ministerie van onderwijs valt. Geerdink: “Dat is een gevolg van de marktwerking waarvoor bij inburgeringstrajecten gekozen is. Onderwijsgeld mag niet gebruikt worden om de tekorten bij de commerciële taalschool aan te vullen.” 

Van analfabeet tot hoogopgeleid

Inburgeraars hebben lastige maanden achter de rug, vertelt Marjan van den Broek, afdelingsmanager participatie en integratie op roc Rijnijssel. “De verschillen tussen onze cursisten zijn ontzettend groot. We hebben ze van 18 tot 65, en van analfabeet tot hoogopgeleid. Van de 300 inburgeraars bij Rijnijssel, zijn er 65 analfabeet. Dat is een hoog aantal, en deze trajecten kosten heel veel tijd en geduld.

Toen het contact in de klas wegviel, hebben we meteen met iedereen contact gezocht en na twee weken was dat ook gelukt. Studenten kregen thuisopdrachten en programma’s voor alfabetisering om in ieder geval alles wat we hadden opgebouwd niet verloren te laten gaan, want dat gaat ontzettend snel. Niet iedereen had een computer, en op de gekste momenten zaten studenten opdrachten te maken omdat alle kinderen thuis waren of een ander familielid op de computer moest.

We hoorden al meteen dat we afstandsonderwijs niet mochten factureren. Sommige roc’s hebben nieuwe contracten proberen af te sluiten met hun cursisten om een ander tarief af te spreken over online onderwijs, maar mensen snappen dat allemaal niet. Dit is maar gelukt met 25 tot 30 procent van de cursisten. We proberen nu nog wel wat facturen over januari en februari te laten tekenen, maar over maart tot en met mei ontvangen we niks. Sinds 15 juni mogen we weer fysieke lessen op 1,5 meter afstand organiseren. Daar zijn de studenten al heel erg blij mee, maar een deel van de lessen zijn nog altijd online.”

Lees ook:

Keurmerk voor taalscholen werkt averechts voor inburgeraars

Commerciële taalscholen willen geen keurmerk en mogen inburgeraars daarom niet helpen. Bart Keuzenkamp, oprichter van Dutch Courses Amsterdam, zou dat graag anders zien. ‘Klassen vol met alleen maar Syriërs en Afghanen, dat is voor niemand goed.’https://www.trouw.nl/opinie/keurmerk-voor-taalscholen-werkt-averechts-voor-inburgeraars~bfaf9457/

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden