Ridouan T.

Ridouan T. zit vast, maar voor justitie is dit allesbehalve de eindstreep

Landelijk hoofdofficier Fred Westerbeke en Jannine van den Berg en Andy Kraag van de politie (vlnr) tijdens de persconferentie van maandag. Beeld EPA

Nederlands meest gezochte crimineel zit vast, al is het in Dubai. Zijn uitlevering is geen uitgemaakte zaak.

De meest gezochte crimineel van Nederland kan van de opsporingslijst. Ridouan T. (41) zit sinds zondagnacht in een cel in Dubai. Zijn arrestatie is van groot belang voor politie en justitie en hun strijd tegen de internationale georganiseerde misdaad. Maar het is alles behalve de eindstreep. 

De landelijke eenheid van de politie en het Openbaar Ministerie deden op een persconferentie maandagavond geen moeite om hun trots te verbergen. De aanhouding van T. is het resultaat van een ‘niet aflatende inspanning’ van de Nederlandse politie in samenwerking met de collega’s in Dubai. Er was sprake van een ‘ongekende motivatie’ bij de honderd rechercheurs die ‘dag en nacht werkten’ om deze man te vinden. T. werd sinds maart 2018 gezocht. 

Een opluchting moet zijn arrestatie ook zijn. T., die zijn geld zou verdienen met grootschalige drugshandel, is de hoofdverdachte in een proces rond een reeks liquidaties en pogingen daartoe. T. zou de opdrachtgever zijn geweest, anderen deden het vuile werk. Tot nu toe zijn er zeventien verdachten. Het megaproces met de naam ‘Marengo’ was al begonnen zonder hem en zijn afwezigheid had de zaak waarschijnlijk niet gestopt. Maar dat hij mogelijk straks in persoon in het strafbankje zit, is een enorme opsteker voor justitie. 

Bovendien is T. aangehouden in het jaar dat de moord op een advocaat de Nederlandse rechtsstaat schokte. Derk Wiersum werd afgelopen september voor zijn huis neergeschoten. Al snel werd de hand van T. in die moord gezien, maar zijn eventuele rol is nog niet bewezen. Wel maakt de moord het Marengo-proces op zijn zachtst gezegd extra beladen. Wiersum was de advocaat van de kroongetuige, een man die deel uitmaakte van de criminele groep van T. maar overliep naar justitie. Hij legde volgens het OM cruciale verklaringen af in ruil voor strafvermindering. 

De cultuur van zwijgen is sterk

Naast de kroongetuige kan justitie in het proces rekenen op onderschepte berichten van zogeheten PGP-telefoons. Dat staat voor Pretty Good Privacy, omdat berichten worden versleuteld. De criminele groep van T. waande zich daardoor onbespied, maar de politie wist de sleutel te kraken. De berichten geven nu een schat aan informatie over liquidaties en zijn daarmee van groot belang in het Marengo-proces. 

Ridouan T.Beeld .

Toch moeten er nog flink wat stappen worden gezet voor T. daadwerkelijk berecht kan worden. Het onderzoek is nog in volle gang. En eenvoudig is het niet, bleek vorige week opnieuw tijdens een tussentijdse zitting. Alleen al omdat de cultuur van zwijgen bij de groep verdachten sterk is. Wie praat, komt op de dodenlijst, zei het OM daar eerder over.

Bovendien zit T. in Dubai in de cel. Een land waar Nederland geen uitleveringsverdrag mee heeft. Dat maakt uitlevering omslachtiger dan als zo’n verdrag er wel zou zijn, maar volgens het OM zeker niet onmogelijk. Justitie zegt er alle vertrouwen in te hebben dat T. uiteindelijk zijn voet op Nederlandse bodem zet, ook al wil ook Marokko hem berechten.

Met de vondst van de meest gezochte crimineel van het land, heeft justitie naar eigen zeggen een gevoelige klap uitgedeeld aan de internationale georganiseerde misdaad, die met name draaide om cocaïnehandel. Maar T. is zeker niet de enige op de opsporingslijst. Zo is zijn veronderstelde rechterhand, Saïd R., nog steeds voortvluchtig. Bovendien maken de mannen volgens de recherche deel uit van een grote en zeer rijke organisatie. En wie rijk is, kan in deze wereld zijn vrijheid kopen. Zo wist ook T. lange tijd te ontkomen. 

De uitlevering van T. kent hobbels

Op het Amsterdamse advocatenkantoor Meijers Canatan ging het maandag aan het einde van de middag even over niets anders dan de spectaculaire arrestatie in Dubai. De juristen die daar werken zijn gespecialiseerd in de uitlevering van verdachten aan andere landen. Advocaat Kerem Canatan besefte onmiddellijk dat Ridouan T. niet binnen een week op luchthaven Schiphol zou staan.

Het lastige aan de uitlevering van het criminele kopstuk is dat er geen uitleveringsverdrag bestaat tussen Nederland en de Verenigde Arabische Emiraten, waar Dubai toe ­behoort. De kans dat T. vrijwillig ­instemt met overplaatsing naar ­Nederland, om daar terecht te staan voor meerdere moorden, lijkt uiterst klein.

Canatan vertelt dat dit de zaak complex, maar niet onmogelijk maakt. 

Er bestaat zoiets als een Verenigde ­Naties-verdrag ‘tegen grensoverschrijdende georganiseerde misdaad’. Op 15 november 2000 werd deze overeenkomst van kracht, zowel Nederland als de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) hebben zich hieraan gecommitteerd. Canatan: “Dit verdrag biedt een basis voor uitlevering.” 

Drie voorwaarden

Een speciale uitleveringsrechter zal moeten toetsen of de delicten waarvan T. wordt verdacht onder deze VN-overeenkomst vallen. Volgens ­Canatan zijn er drie voorwaarden: op het misdrijf moet een minimale celstraf van vier jaar staan, het moet ­‘inherent grensoverschrijdend’ zijn en de verdachte moet lid zijn van een criminele organisatie. 

Voorwaarde één en drie lijken geen probleem, maar de tweede, of er sprake is van een inherent grensoverschrijdend misdrijf, wordt boeiend voer voor juristen. Canatan: “In- en uitvoer van drugs lijkt me er wel ­onder vallen. Maar een liquidatie?

Je hoeft niet per se in Dubai te zitten om een moordopdracht in Nederland te geven.” Het is interessant hoe de uitleveringsrechter met zo’n situatie omgaat, zegt de advocaat. Er is op dit vlak weinig ervaring met de autoriteiten in de VAE.

Zo snel als mogelijk terechtstaan

Minister van justitie Ferd Grapperhaus zegt dat hij ‘positief gestemd’ is over de uitlevering naar Nederland. Waar hij dat op baseert, is onduidelijk. De minister zei maandag in een korte toelichting voor de pers dat ‘in beide landen een positieve stemming is ontstaan’. Nederland en Dubai hebben ­intensief samengewerkt om T. op te kunnen pakken. Grapperhaus prijst het werk van politie en justitie. “Zij hebben een enorme inspanning geleverd. Iedereen in Nederland kan zien: doorzetten loont.” 

Ook Tweede Kamerleden reageren opgetogen op de arrestatie. De politici hopen dat T. zo snel als mogelijk ­terechtstaat in de zogeheten Marengo-zaak. Complicerende factor kan nog zijn dat Marokko zich mengt in de strijd om uitlevering. Ridouan T., in bezit van een Marokkaans paspoort, wordt ook in dat land gezocht voor meerdere misdrijven. 

Volgens Canatan zegt het VN-verdrag niets over een situatie waarin twee landen om uitlevering van ­dezelfde verdachte vragen. Dan zal de uitleveringsrechter in Dubai moeten oordelen. In het uitzonderlijke geval dat T. aan Marokko wordt overgedragen, zal hij niet meer voor een Nederlandse rechtbank verschijnen; het Noord-Afrikaanse land levert geen ­onderdanen uit.

Het Openbaar Ministerie in Nederland verwacht niet dat het zover zal komen. Landelijk hoofdofficier Fred Westerbeke zei maandag dat de uitlevering in enkele weken geregeld zou kunnen zijn, ‘misschien sneller’.

Lees ook:
Ridouan T. is aangehouden in Dubai

De voortvluchtige topcrimineel Ridouan T. is maandag aangehouden in Dubai door de politie daar. Dat is gebeurd in nauwe samenwerking met de Nederlandse politie en het Openbaar Ministerie. Het OM heeft om zijn uitlevering gevraagd. 

Hoe Ridouan T., een topcrimineel zonder strafblad, uit handen blijft van justitie

Hij wordt ‘Nederlandse grootste crimineel’ genoemd. Maar Ridouan T. (41) is nog nooit voor een rechter verschenen voor een zware aanklacht,laat staan veroordeeld.

Betrouwbaarheid kroongetuige Nabil B. is voor justitie van groot belang

Het moordproces rond de criminele organisatie van de voortvluchtige drugshandelaar Ridouan T. dijt nog steeds uit: zeventien verdachten telt de zaak nu. Maar hoe betrouwbaar is de kroongetuige

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden