null

Gerechtelijke uitspraak

Rechter keurt meetmethode bij ‘sjoemelsigaret’ af

De Europese meetmethode van teer, nicotine en koolmonoxide in sigaretten deugt niet. De rechtbank in Rotterdam maakte gisteren korte metten met de omstreden metingen.

Joop Bouma

Rokers krijgen veel meer binnen dan de maxima aan gevaarlijke stoffen die de Europese richtlijn voorschrijft. Soms wel drie tot twintig keer zo veel. De Nederlandse toezichthouder NVWA moet van de bestuursrechter binnen zes weken in actie komen.

Schadelijke stoffen worden op grond van de Europese tabaksrichtlijn sinds jaar en dag gemeten volgens een methode die grotendeels is bedacht door de tabaksindustrie.

Volgens Europese regels mag een sigaret niet meer dan 10 milligram teer, 10 milligram nicotine en 10 milligram koolmonoxide bevatten. Die maxima zijn ingevoerd om de roker zo veel mogelijk te beschermen tegen de schadelijke stoffen in tabak.

Truc

Om bij het meten van sigaretten in rookmachines precies op de voorgeschreven waarden uit te komen maken fabrikanten piepkleine gaatjes in de filterhuls van sigaretten. In de rookmachines worden die gaatjes niet afgedekt, waardoor de aangezogen tabaksrook sterk wordt verdund. Maar rokers drukken met hun vingers die gaatjes wél bijna allemaal dicht, waardoor zij veel meer binnenkrijgen. De fabrikanten kunnen door deze truc de uitkomsten van de rooktests tot op tienden van milligrammen manipuleren.

De Stichting Rookpreventie Jeugd van de longartsen Wanda de Kanter en Pauline Dekker vroeg de NVWA in 2018 op te treden tegen de manier waarop in Nederland (en in de hele EU) sigaretten worden getest. De NVWA weigerde dat, de toezichthouder beriep zich op de Europese richtlijn: Nederland had geen andere keuze dan de voorschreven meetmethode te volgen.

Na de weigering van de NVWA stapte de stichting naar de bestuursrechter. De rechtbank vroeg het Europese Hof van Justitie om advies. Mede op grond van dat Europese arrest komen drie Rotterdamse bestuursrechters tot de conclusie dat de Europese meetmethode in strijd is met de Europese richtlijn, omdat niet de emissiewaarden worden gemeten die bij ‘normaal roken’ vrijkomen.

De advocaat van de stichting wees de rechter erop dat er veel betere, nauwkeuriger meetmethoden zijn waarbij alle ventilatiegaatjes zijn afgeplakt tijdens de metingen. De tabakslobby verzet zich al jaren tegen een andere meetmethode. Volgens advocaat Van den Biesen betekent de uitspraak dat het doek is gevallen voor de omstreden Europese meetmethode. “In feite zijn de sigaretten die nu in de winkels liggen al in strijd met de Europese regels.”

De tabaksindustrie zegt teleurgesteld te zijn over de uitspraak. “Wij wachten de reactie van de NVWA en de Europese Commissie af”, aldus woordvoerder Jan Hein Sträter.

Lees ook:

Hoe rokers jarenlang misleid werden

Jarenlang controleerde onderzoeksinstituut TNO het teer- en nicotinegehalte van sigaretten en shag. De kankerverwekkende en verslavende stoffen in tabak waren zo hoog dat TNO-onderzoekers zelf stopten met roken. Maar intussen werden Nederlandse rokers met de tests misleid.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden