Justitie

Rechtbank Limburg opent loket om mensen met schulden te helpen. Nu maken hun beslissingen die soms alleen groter

Beeld Anita Huisman

Kleine schulden kunnen uitgroeien tot grote problemen, mede door juridische procedures. Met een loket dat mensen met schulden de weg naar hulp wijst, wil de rechtbank Limburg dat voorkomen. 

De rechtbank Limburg opent een loket om mensen met schulden te helpen hun probleem op te lossen. Nu worden die schulden soms alleen maar groter door beslissingen van rechters.

Volgens de rechtbank behoren mensen met geldproblemen tot hun ‘vaste clientèle’. Ze zijn betrokken bij allerlei soorten juridische procedures: van zaken aangespannen door schuldeisers tot problemen in relaties bij de familierechter en in het strafrecht. Mensen met schulden komen 6,5 keer vaker in aanraking met justitie dan mensen zonder geldproblemen, aldus de rechtbank.

Vaak lost de beslissing van de rechter het onderliggende probleem van geldgebrek niet op. Sterker nog, doordat juridische kosten op rekening van de schuldenaar komen, wordt dat alleen maar groter, stelt de rechtbank.

Het Schuldenloket, dat op 1 januari van start ging, moet daar verandering in brengen. Medewerkers van dat loket zullen vooral de schuldenaars de weg wijzen. Ze maken bijvoorbeeld een afspraak bij de schuldhulpverlening van de gemeente, wettelijk gezien het eerste aanspreekpunt bij geldproblemen. Alle Limburgse gemeenten doen mee met de proef van de rechtbank.

Al te grote zelfredzaamheid is het uitgangspunt

Met het Schuldenloket sluit de rechtbank zich aan bij een lange lijst organisaties die zich bezighouden met schulden. Is dat een taak voor de rechtbank? “Het is niet zo dat rechters mensen zelf gaan helpen met het oplossen van schulden”, zegt een woordvoerder. “We gaan mensen laagdrempelig in contact brengen met hun eigen gemeentelijke schuldhulpverlening. Dat zien wij als een maatschappelijke taak.”

De drempel om hulp te vragen is nu vaak nog te hoog, denkt de rechtbank. Het systeem gaat uit van grote zelfredzaamheid en dat is niet realistisch voor een groep burgers die zich moeilijk staande kan houden in een ‘ingewikkelde samenleving’. 

Bovendien zien rechters sommige mensen met schulden eerder dan gemeenten, zegt de rechtbankwoordvoerder. Volgens cijfers van het ministerie van sociale zaken hebben zo’n 1,4 miljoen huishoudens in Nederland problemen om rekeningen te betalen. Het overgrote deel daarvan is niet bekend bij de officiële hulpinstanties. 

Rol van rechters bij geldproblemen

De Raad voor de Rechtspraak, de organisatie van de rechtbanken, richtte vorig jaar een werkgroep op die de rol van rechters bij geldproblemen in kaart moet brengen. Het Limburgse Schuldenloket is een van de plannen die daaruit rolde. Er lopen ook andere initiatieven. Zo organiseert de rechtbank Midden-Nederland speciale zittingen voor mensen met betalingsachterstanden bij de zorgverzekering.

Een probleem bij incasso en tijdens rechtszaken, ziet de raad, is dat er steeds van wordt uitgegaan dat iemand niet wíl betalen, terwijl die dat meestal niet kán. Intussen komen de incassokosten en de kosten voor de rechtszaak wel op rekening van de schuldenaar. Kleine schulden groeien zo uit tot grote problemen.

Tot nu toe hebben zich nog geen zaken aangediend bij het Schuldenloket, door de kerstvakantie waren er weinig zittingen. De proef in Limburg wordt over een jaar geëvalueerd. Vorig jaar al bepleitte de schuldenwerkgroep dat elke rechtbank in Nederland zo’n loket krijgt.

Lees ook:

Veel plannen, weinig daden: schuldhulpverlening zakt weg in het zand

Twee jaar na de kabinetsformatie zijn er veel plannen en weinig daden om mensen die door schulden in de penarie zitten te helpen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden