Excelsior-speler Ahmad Mendes Moreira (midden) wordt in de wedstrijd tegen FC Den Bosch gesteund door medespelers. Het duel werd zondag enige tijd stilgelegd, nadat Mendes Moreira vanaf de tribune racistisch was bejegend.

Voetbal

Racistische supporters hard straffen is nog niet zo eenvoudig

Excelsior-speler Ahmad Mendes Moreira (midden) wordt in de wedstrijd tegen FC Den Bosch gesteund door medespelers. Het duel werd zondag enige tijd stilgelegd, nadat Mendes Moreira vanaf de tribune racistisch was bejegend. Beeld ANP

Het was nooit eerder vertoond in het Nederlandse betaald voetbal. Scheidsrechter Laurens Gerrets staakte zondagmiddag de eerstedivisiewedstrijd FC Den Bosch-Excelsior na racistische uitingen, zoals Zwarte Piet-liedjes en oerwoudgeluiden op het moment dat Excelsior-speler Ahmad Mendes Moreira aan de bal was. 

Gerrets handelde daarmee volgens de reglementen van de KNVB. De Nederlandse voetbalbond schrijft voor dat, indien er sprake is van racistische spreekkoren, er één keer gewaarschuwd wordt via de club. Mocht dat niet helpen dan worden spelers verzocht naar binnen te gaan, hetgeen zondag gebeurde. Gerrets wilde Mendes Moreira in bescherming nemen, liet hij weten bij FOX Sports. “Hij (de getroffen voetballer, red.) was voor mij niet bereikbaar”, zei de arbiter tijdens de afkoelingsperiode. “Op dat moment ben ik bang dat hij te emotioneel is om te voetballen, en dan kunnen er vervelende dingen gebeuren.”

Gerrets kreeg veel lof voor zijn daadkrachtige optreden tijdens FC Den Bosch-Excelsior, maar daags na het incident gaat het vooral om de vraag hoe dergelijke racistische uitingen in de toekomst voorkomen kunnen worden. “Wat kunnen wij doen als spelers?”, vroeg de geëmotioneerde Oranje-international Georginio Wijnaldum zich maandagmiddag af op de persconferentie voor de EK-kwalificatiewedstrijd Nederland-Estland (dinsdagavond, 20.45 uur). “Je moet gewoon van het veld weggaan. Ik zou alleen wegblijven, niet terugkomen. Het is een maatschappelijk probleem. Dit is ook iets van de politiek. Er moet keihard tegen opgetreden worden.”

Mantel der liefde werkt niet meer

Wijnaldums woorden kunnen op veel instemming rekenen. “Wegkijken, het met de mantel der liefde bedekken, werkt niet meer”, vindt Gaston Sporre, oud-bestuurder van PEC Zwolle en SC Heerenveen. “Je moet proberen, hoe hard dat ook klinkt, clubs in de kern te raken. Dus na een eerste figuurlijke gele kaart bij een nieuwe overtreding direct overgaan tot puntenaftrek in de competitie. Zo raak je clubs op de ranglijst. Dan moet je hopen op een zelfregulerende situatie, waarbij de 98 procent goedwillende supporters het kleine clubje raddraaiers isoleert en aanspreekt op hun gedrag.”

Ook wordt geopperd om de betreffende supporters hard te straffen. Maar dat is nog niet zo makkelijk, stelt Marjan Olfers, bijzonder hoogleraar sport en recht aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. “Als je mensen bijvoorbeeld een stadionverbod op wilt leggen, dan moet je ze natuurlijk wel kunnen identificeren en weten wie nu precies wat heeft gezegd”, zegt Olfers.

Olfers wijst erop dat de KNVB een privaatrechtelijke organisatie is, die daardoor ook beperkt wordt in het uitdelen van straffen. De voetbalbond kan een stadionverbod opleggen van maximaal vijf jaar en een boete van 450 euro. Daarnaast kan eventueel het strafrecht in werking treden. Wat dat betreft is het een goede zaak dat het Openbaar Ministerie maandag bekendmaakte de racistische uitingen van FC Den Bosch-supporters te zullen onderzoeken, meent Olfers. “Racisme is een strafbaar feit, waarvan we met z’n allen gezegd hebben dat we dit niet willen in onze samenleving”, benadrukt zij. “Maar ook voor het OM geldt de vraag: wie zijn deze mensen precies?”

Meer impact

De KNVB, die in samenwerking met FC Den Bosch onderzoek doet naar de gebeurtenissen van zondagmiddag, onderschrijft de moeilijkheid die Olfers schetst. “De middelen van een sportbond zijn beperkt”, bevestigt een woordvoerder van de KNVB. “Het liefst zouden wij in de toekomst, net als politie en het OM, gebruik willen maken van het strafrecht, zodat iemand die dit soort overtreding begaat de volgende dag niet naar zijn werk gaat maar vastzit. Dat heeft natuurlijk veel meer impact. Het is nu moeilijk om zonder bewijslast mensen te voordelen. Zij kunnen dit zo met succes aanvechten bij de rechter.”

Het voetbal is van ons allemaal, laat Jan Bluyssen, manager competitiezaken van de KNVB, in een telefonische reactie weten. “Daarvoor zullen wij blijven vechten – ongeacht geaardheid, afkomst of geslacht. Daarom gaan wij proberen de daders aan te pakken.” 

Lees ook:

FC Den Bosch geeft racisme in stadion toe

FC Den Bosch heeft een dag na de veelbesproken wedstrijd tegen Excelsior Rotterdam toegegeven dat er wel degelijk racistische uitlatingen zijn gedaan vanaf de tribune. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden