Stikstofreductie

Provincies in verzet tegen stikstofplannen: ‘Onhaalbaar, onbetaalbaar’

Een grootschalige pluimveefokkerij in de Betuwe. Beeld Brechtje Rood
Een grootschalige pluimveefokkerij in de Betuwe.Beeld Brechtje Rood

Verschillende provincies noemen de stikstofplannen van minister Van der Wal onhaalbaar, waaronder provincies met een grote opgave zoals Overijssel, Gelderland en Friesland.

Johan van Heerde

Onhaalbaar, niet realistisch, onbetaalbaar, kaalslag. Verschillende provincies verzetten zich flink tegen de stikstofplannen die vorige week zijn gepresenteerd door het kabinet. Ze kunnen zich niet vinden in de percentages waarmee de stikstofuitstoot van de landbouw omlaag moet en wijzen de ambities af.

Zoals de provincie Overijssel, die donderdag in een inhoudelijke reactie op de kabinetsplannen liet weten dat het vasthoudt aan de eigen plannen om de stikstofuitstoot te verminderen, in plaats van aan die van minister Christianne van der Wal (natuur en stikstof). De provincie, met relatief veel veehouderijen, noemt de brief en de landkaart van de minister ‘in veel gevallen niet realistisch, niet afgestemd op de lokale situatie en zonder perspectief voor de landbouw’.

Zand in de motor

Volgens het provinciebestuur heeft de minister met haar plannen zand in de motor gestrooid. Overijssel is zich bewust van de opgave om de stikstofuitstoot te reduceren en heeft een eigen aanpak. De provincie stelt dat er tot afgelopen vrijdag constructief werd samengewerkt, maar dat er nu nog amper bereidheid is om te werken aan een vermindering van de stikstofuitstoot. Alles overziend noemt Overijssel de plannen in de voorgestelde vorm onhaalbaar en neemt de provincie daarom de ruimte om ervan af te wijken.

Ook Gelderland, de provincie met een enorme opgave op en rond de Veluwe en de Gelderse Vallei, kan zich niet vinden in de plannen van de minister. De gevolgen voor de leefbaarheid van het landelijk gebied zijn te groot, aldus Gelderland, dat eveneens vasthoudt aan het eigen programma. “Met onze aanpak halen we de doelen voor stikstofreductie, maar zonder ons landelijk gebied leeg te trekken”, aldus gedeputeerde Peter Drenth.

Friesland: plannen onuitvoerbaar

Friesland reageert misschien wel het meest kritisch op de stukken van minister Van der Wal. Deze zijn onuitvoerbaar, vindt Friesland. De provincie werd ‘onaangenaam verrast’ door het kaartje van de minister waarop staat dat ook in gebieden zoals Zuidwest-Friesland tot 95 procent stikstofreductie is vereist. Friesland houdt vast aan eigen percentages die met 25 tot 50 procent reductie fors lager liggen.

null Beeld Anne Blaak
Beeld Anne Blaak

Andere provinciebesturen trekken iets minder fel van leer maar uiten ook hun zorgen, blijkt uit reacties. Vrijwel iedere provincie mist generieke landelijke maatregelen en is bang voor een kaalslag rond natuurgebieden. Ook komen sommige aangewezen gebieden uit de lucht vallen. Zo verbaast Flevoland zich erover dat de rand van het IJsselmeer is aangewezen als gebied waar de emissie van stikstof fors omlaag moet.

Dat provincies kritiek hebben op de stikstofplannen komt niet helemaal uit de lucht vallen. Zij moeten boeren op hun grondgebied gaan vertellen dat ze hun bedrijfsvoering drastisch moeten veranderen of misschien zelfs moeten verhuizen. Veel provincies vonden en vinden dat een brug te ver.

Politieke factor

Mogelijk speelt er ook een politieke factor mee. Volgend jaar zijn er Provinciale Statenverkiezingen en het campagnevoeren is hiermee misschien al begonnen. Ook de achterbannen van regeringspartijen VVD en CDA verzetten zich de afgelopen dagen tegen de verregaande stikstofplannen, waarover de Tweede Kamer volgende week debatteert.

Het is de vraag hoeveel zin de weerstand van de provincies heeft. Uiteindelijk zijn de doelen die minister Van der Wal presenteerde nationaal vastgesteld. Zij geeft provincies een jaar de kans om op een eigen manier invulling te geven aan die doelen. Als die handschoen niet wordt opgepakt, dan komt de bal weer in Den Haag te liggen.

Lees ook:

Het zal jaren duren, maar de natuur gaat stikstofreductie zeker merken

Een bontgekleurd kaartje van Nederland houdt de boeren in de greep: hoeveel stikstof moet waar worden gereduceerd? Vooral de aangekondigde krimp van de veestapel, met soms wel meer dan de helft van de dieren, is een gevoelig punt. Vier vragen over de ratio achter het stikstofbeleid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden