Binnenland Rookverbod

ProRail wil alle treinstations rookvrij maken. ‘Wat moeten verslaafde conducteurs?’

Een rookzuil op het perron.

Prorail, NS en andere vervoerders overleggen over het verwijderen van de rookzuilen op perrons. Wanneer dat gebeurt, is nog onduidelijk.

Als het aan ProRail ligt, komt er zo snel mogelijk een rookverbod op alle vierhonderd stations. “Het moet een oplossing zijn die voor iedereen goed werkt”, zegt woordvoerder Jaap Eikelboom. “Het verbod komt er, maar veel rokers zitten met emoties in de discussie. Als dat meer tijd nodig heeft, duurt het nog wat langer.”

In 2004 werd roken in de trein en op stations verboden, de rookzuil als uitzondering daargelaten. Inmiddels zijn overheidsgebouwen rookvrij geworden en geldt in de horeca een rookverbod. Er is onder de bevolking een twee derde meerderheid ontstaan voor een volledig rookverbod op stations, zegt Eikelboom. “Het draagvlak is er. We moeten een oplossing verzinnen die meer bij deze tijd past dan de rookzuilen.”

ProRail en de NS krijgen veel klachten van reizigers over ongewenste rook en over passagiers die ver van de rookzuilen toch een sigaret opsteken. Als overheidsbedrijf moet je je verantwoordelijkheid nemen, aldus Eikelboom. “We hebben een miljoen reizigers per dag, die kun je niet in de rook laten staan.” Bovendien wordt het nog veel drukker op de perrons: “Er komen 30 tot 40 procent reizigers bij.”

Tientallen partijen betrokken bij het besluit

De ov-branche overlegt al sinds begin dit jaar over een rookvrij openbaar vervoer. Daarbij zijn tientallen partijen betrokken, zoals regionale vervoerders en opdrachtgevers. De laatste zijn bijvoorbeeld Infrastructuur en Waterstaat en lokale overheden die zich rond grote steden voor ov vaak organiseren als vervoersregio. 

“Het is belangrijk dat er overal eenduidig beleid komt, en zeker op stations waar tram, bus, trein of metro samenkomen”, zegt Erik Kroeze van NS. “Voor reizigers maar ook voor het personeel dat moet handhaven. Geen enkele sector in het ov kan dit alleen.” Kroeze verwacht dat het rookverbod op perrons nog dit jaar naar buiten zal komen.

Ook voor NS is het Landelijk Preventieakkoord leidraad. Dat wil het aantal rokers fors lager krijgen en streeft naar een rookvrije generatie in 2040. Schoolpleinen, speeltuinen, sportverenigingen, ziekenhuisterreinen; overal rukt de rookvrije ruimte op. Volgend jaar volgt het overheidsverbod op rookruimtes in openbare gebouwen en kantoren. Daarop loopt ProRail al vooruit: “Bij ons zijn alle rookruimtes al weg”.

‘Wat moeten verslaafde conducteurs?’

FNV Spoorbestuurder Henri Janssen zou het liefste zien dat de overheid een rookverbod invoert, dat het ov kan volgen. “Want dit betekent een handhavingstaak erbij voor het personeel.” Dat kampt toch al met agressie op de werkvloer. En wat moeten conducteurs en machinisten die nog verslaafd zijn? “Iedereen weet dat roken slecht is, maar niet iedereen kan stoppen”, aldus Janssen.

Een argument van rokende machinisten is dat de nicotine hen scherp houdt. “Wil je dat ze minder alert worden, of wil je dat ze stiekem gaan roken?” vraagt de FNV-man. Hij wijst erop dat de staat via de accijns flink verdient aan roken en dat het geen criminele activiteit is. “Je mag rookverslaafde reizigers en medewerkers dus niet buitensluiten.” Janssen vindt het grote aandeel dat de staat heeft in het roken, terwijl het tegelijkertijd steeds meer rookverboden oplegt, eigenlijk hypocrieter dan het gedogen van coffeeshops.

Hoe ga je met de rokers om, is zijn grote vraag bij het ontwikkelen van nieuw beleid voor alle stations. Welke opties worden bij de overlegrondes voor rokers besproken?  Eikelboom van ProRail: “Je kunt faciliteiten inhuren zodat machinisten en conducteurs buiten het station kunnen roken. Als het moet, gaan we kijken of we dat kunnen regelen.”

Lees ook:
Het is zoeken naar radicale tabaksbestrijders op het Binnenhof

Als longartsen Wanda de Kanter en Pauline Dekker nog eens op bezoek willen in de Tweede Kamer, zullen ze driftig in hun adresboekje moeten bladeren. Op het Binnenhof is roken al jaren een gevoelig onderwerp. Een Kamerfractie die hen ronduit steunt, is zo makkelijk nog niet te vinden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden