Privacy

Privénummers van LinkedIn-gebruikers te koop

Beeld Nanne Meulendijks

Onlinedienst Lusha onthult tegen betaling privénummers, zonder toestemming van de betrokkenen en mogelijk in strijd met de wet.

Whatsappen met Wopke Hoekstra? Bellen met Kajsa Ollongren of Carola Schouten? Het kan dankzij Lusha, een onlinedienst die mailadressen en telefoonnummers van het internet plukt. Hiermee zijn talloze mobiele nummers te vinden, bijvoorbeeld van kabinetsleden, maar net zo goed van influencers, misdaadverslaggevers en directeuren van de Autoriteit Persoonsgegevens.

Lusha is een Amerikaans-Israëlisch bedrijf dat zegt grote bedrijven als Apple, Google en Amazon tot zijn klanten te rekenen. Maar iedereen kan de dienst toevoegen aan zijn of haar internetbrowser. Wanneer gebruikers naar iemands profiel op netwerksite LinkedIn gaan, surft Lusha in allerlei onlinedatabases naar verborgen contactinformatie – de eerste paar zoekopdrachten zijn gratis.

Het bedrijf beweert in overeenstemming met de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) te handelen, maar privacy-advocaat en -hoogleraar Gerrit-Jan Zwenne betwijfelt dat. “Als je persoonsgegevens verwerkt en aanbiedt, moet je de eigenaren hebben geïnformeerd”, zegt hij. Lusha doet dat niet. Uit navraag door Trouw blijkt ook dat mensen in veel gevallen niet weten waar het bedrijf hun privénummer vandaan kan hebben.

Lastigvallen

Zodra ze weten dat ze erin staan, kunnen mensen aan Lusha vragen om hun contactgegevens uit de database te verwijderen. Volgens Tweede Kamerlid Kees Verhoeven – ook al via  de onlinedienst te vinden – is dat precies waarom het bedrijf hen níét op de hoogte stelt

“Als je geen toestemming vraagt, is dat altijd omdat je bang bent voor het antwoord”, zegt de D66’er. “Ik voer al tien jaar discussies met commerciële internetjongens en -meisjes. Zij weten dat mensen nou eenmaal geen toestemming geven. Waarom zou je gebeld willen worden door iemand aan wie je je nummer niet hebt gegeven? Een onbekend nummer is bijna altijd iemand die je lastig gaat vallen.”

Lusha geeft op zijn website toe mensen niet op de hoogte te stellen. “Toestemming is niet de enige wettelijke grondslag om data te verwerken. Lusha’s grondslag is een gerechtvaardigd belang om zijn diensten aan gebruikers aan te bieden.” Maar volgens advocaat Zwenne verzaakt Lusha erbij te zeggen dat zo’n gerechtvaardigd belang (wat overigens niet puur commercieel mag zijn) altijd moet worden afgewogen tegen de privacy.

Ook Kamerlid Verhoeven is er niet van onder de indruk. “Gerechtvaardigd belang wordt over het algemeen gebruikt om toestemming te ontwijken. En dat is waar het online om gaat. Het huidige verdienmodel van het internet is gebaseerd op geen toestemming vragen. Daarom is de AVG bedacht.”

Blijkt Lusha de AVG te overtreden, dan kan de Autoriteit Persoonsgegevens actie ondernemen. Vooralsnog loopt hier geen onderzoek naar.

Rechttoe rechtaan privacyvraagstuk

Als de toezichthouder zegt dat Lusha in de haak is, wil Verhoeven er alsnog een discussie over in de politiek. “Als je een nummer niet kunt vinden via netwerk of openbare bronnen, is dat niet voor niets. Ik zie geen meerwaarde, maar alleen schaduwkanten in een dienst die nummers openbaar maakt van mensen die dat niet weten én niet willen. We zouden er schriftelijke vragen over kunnen stellen. Dit is typisch een rechttoe rechtaan privacyvraagstuk waar de minister voor Rechtsbescherming iets over zou moeten zeggen.”

Lusha was niet telefonisch bereikbaar voor vragen. De dienst toont geen contactinfo van de eigen medewerkers. Per e-mail zegt het bedrijf bondig dat het voldoet aan alle relevante wetgeving.

Lees ook:

Zit u op LinkedIn? Dan ligt uw privénummer mogelijk op straat 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden