Boerenprotesten

Politie schiet gericht op protesterende boeren. ‘Op een zeker moment moet je de orde herstellen’

null Beeld ANP
Beeld ANP

De politie heeft gericht geschoten op boeren die met hun trekkers door een blokkade reden. Er raakte niemand gewond. Escaleert het protest?

Tim van der Pal

Vanwege een dreigende situatie heeft de politie dinsdagavond gericht geschoten bij een boerenprotest. Op een oprit van snelweg A32 bij Heerenveen probeerden boeren volgens de politie door een blokkade heen te rijden. De politie schoot en raakte de trekker van een van de demonstranten. De afgelopen weken predikte de politie vooral de-escalatie, dus waarom wordt er nu toch naar het wapen gegrepen?

Volgens de politie was er dinsdagavond sprake van een dreigende situatie, er werden daarom eerst waarschuwingsschoten gelost en daarna werd er gericht geschoten. Een 16-jarige jongen uit Heerenveen, die volgens diverse media op de bewuste trekker zat, is net als een 34-jarige stadsgenoot en een 46-jarig man uit de gemeente Opsterland, opgepakt voor poging tot doodslag. Dat maakte het Openbaar Ministerie woensdagmiddag bekend. De verdachten zitten vast in Leeuwarden.

Vorige week braken boeren ook door een politieblokkade bij het huis van minister Van der Wal. Toen greep de politie niet in om de situatie niet verder te laten escaleren. De politie Gelderland schreef dat de agenten voor hun eigen veiligheid kozen, omdat de situatie te dreigend was voor verdere acties. Politiechef Willem Woelders zei toen tegen Trouw dat een gesprek met demonstranten altijd belangrijk is.

‘Lang blijven praten lost het niet op’

“De vraag is hoelang je kan blijven praten”, zegt Marie Rosenkrantz Lindegaard van het Nederlands Studiecentrum voor Criminaliteit en Rechtshandhaving (NSCR). Ze deed onderzoek naar de-escalatie bij conflicten tussen de politie en demonstranten. De insteek van de politie om in eerste instantie vooral gesprekken te voeren vond ze bewonderenswaardig. “Verbinding aangaan met demonstranten werkt stabiliserend, maar als mensen al op straat zijn is praten niet altijd genoeg om het op te lossen”, zegt Lindegaard.

Als protesten al op gang zijn moet de politie volgens haar soms hard ingrijpen, om te zorgen dat het niet uit de hand loopt. “Blokkades hebben een heftige impact op de maatschappij, en op een gegeven moment moet je de openbare orden herstellen.”

Na twee weken boerenprotesten is duidelijk te merken dat de politie daarmee bezig is. Blokkades op snelwegen worden niet meer getolereerd en op basis van beelden van rellen zijn mensen opgepakt. Aan de andere kant publiceren demonstranten online de naam en een herkenbare foto van de agent die dinsdagavond geschoten zou hebben.

Een door Agractie op Facebook geplaatst filmpje van de situatie bij Heerenveen dinsdagavond. Het verhaal gaat verder onder het filmpje.

De voorzitter van de Nederlandse Politiebond Jan Struijs zegt dat de boerenprotesten verharden, mede omdat ‘opruiers’ zich erbij aansluiten: “Die kennen we van eerdere demonstraties. Die hebben maar één doel: geweld tegen de overheid.”

Minister Dilan Yesilgöz (justitie en veiligheid) waarschuwt voor speculatie over de toedracht van een schietincident. “De Rijksrecherche doet, zoals altijd in dit soort gevallen, onderzoek. Speculeren en openbaar maken van persoonsgegevens helpen niet.”

Het was mogelijk poging tot doodslag

Daar sluit politiewetenschapper Jaap Timmer van de Vrije Universiteit Amsterdam zich bij aan. Toch denkt hij dat als er is ingereden op agenten, zoals de politie Noord-Nederland twitterde, gericht schieten mogelijk gerechtvaardigd is. “Als de persoon op de trekker dat deed, kan dat een poging doodslag zijn. Dat is een zeer ernstig misdrijf en dan mag de politie geweld gebruiken om de verdachte aan te houden. Ook als de situatie niet meer dreigend is voor de agent, is die onder voorwaarden bevoegd te schieten ter aanhouding”, zegt Timmer, “zij het dat schieten op rijdende voertuigen riskant is en doorgaans niet effectief.”

Waarom agenten nu anders hebben gehandeld dan bij eerdere rellen, is volgens Timmer moeilijk te zeggen. Hij denkt dat de situatie na twee weken van protesten wellicht veranderd is, al betekent dat niet direct escalatie. “Het gesprek heeft nu twee weken geduurd en wellicht heeft het bevoegd gezag gezegd: Trekkers op de snelweg, dat doen we niet meer”, zegt Timmer. “En het gebruik van geweld blijft een individuele afweging van iedere agent.”

Lees ook:
Politie schiet gericht tijdens boerenprotest Heerenveen; distributiecentrum Aldi opnieuw geblokkeerd

In dit liveblog vindt u het laatste nieuws over de boerenprotesten.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden