Politiegeweld

Politie en vechtsporters eensgezind: nekklem verbieden is geen optie

Beeld ANP Graphics

Vechtsporters willen politici en agenten leren wat het verschil is tussen een nekklem en verwurging. Een verbod op de nekklem, zoals D66 voorstelt, brengt agenten in gevaar, vinden zij. 

Vechtsporters willen politieagenten trainen in de uitvoering van de nekklem, de vechttechniek die sinds de dood van George Floyd door een politieagent in de VS veelvuldig in opspraak is. Volgens de vechtsportbranche is niet zozeer de nekklem zelf, maar een verkeerde uitvoering ervan debet aan Floyds overlijden.

Vorige week meldde D66 de nekklem te willen verbieden voor politieagenten. De partij heeft de indruk dat agenten de techniek relatief vaak toepassen bij de aanhouding van burgers met een migratieachtergrond. Ook vindt D66 de vechttechniek niet passen bij ‘een politie voor iedereen’. “De nekklem wordt gelukkig weinig gebruikt in Nederland, maar we hebben in Amerika gezien wat de gevolgen kunnen zijn”, zei fractievoorzitter Rob Jetten tegen de NOS.

Jetten ziet gelijkenissen met Mitch Henriquez, de Arubaan die in 2015 om het leven kwam nadat hij zich verzette tegen een aanhouding op een muziekfestival in Den Haag. Maar volgens Satisch Jhamai, woordvoerder van de vechtsportbranche, was in beide gevallen geen sprake van een nekklem, maar van een andere techniek, namelijk verwurging.

Vandaag geven vechtsporters bij boksvereniging Houwaart in Den Haag een demonstratie van een goede uitvoering van de nekklem. Jhamai roept politici en agenten op te komen kijken. De vechtsportbranche, een koepelorganisatie van zo’n tweehonderd vechtsportscholen, wil trainingspakketten voor agenten samenstellen en eigen instructeurs naar de academie sturen. Vier vragen over de nekklem. 

Wat is de nekklem?

De nekklem is een controletechniek die je ook kunt toepassen op andere gewrichten, zoals de elleboog of polsen, zegt Michael Huijs, instructeur beroepsvaardigheidstraining bij de politie. Als een agent de nekklem toepast om een verdachte te overmeesteren, dan overstrekt hij diens nekwervel net zo lang tot de pijn de persoon te machtig wordt. Ook kan de ademhaling belemmerd worden door druk op de luchtpijp of borstkas. In de volksmond wordt de nekklem geregeld verward met verwurging, constateert Huijs. “Maar dat is een heel andere techniek. Bij verwurging druk je de halsslagaders dicht en zorg je ervoor dat de bloedtoevoer naar het hoofd stopt. Verwurgen kan ook door veel druk uit te oefenen op de luchtpijp.”

Welke technieken passen agenten momenteel toe?

Sinds 2016 krijgen agenten geen training meer in verwurging. Ze leren de nekklem juist te gebruiken als veilig alternatief, zegt Huijs. Door de druk op de nek draait het lichaam mee. Maar de politie verbiedt verwurging niet. “Een agent kan in de situatie komen dat verwurging echt nodig is. Een agent die een vechtsport heeft gedaan bijvoorbeeld, kan de techniek vanuit zijn of haar eigen achtergrond goed uitvoeren.”

Hebben agenten extra training nodig van vechtsporters?

Huijs: “Ik begrijp dat er veel te doen is om politiegeweld en waardeer de betrokkenheid van de vechtsporters. Uiteindelijk ga ik er niet over, maar ik denk dat wij intern voldoende expertise aanwezig hebben om agenten op te leiden. Straks krijgen we ook hulp van buitenaf over hoe om te gaan met een wapenstok, of met een vuurwapen. Zo krijg je wildgroei.” Jhamai: “Wij hebben juist van agenten gehoord dat ze te weinig training in de nekklemtechniek krijgen, maar 32 uur per jaar. Wij kunnen hen daarin ondersteunen. Het gaat niet alleen om de techniek, maar je moet ook uitleggen waarom en wanneer je de nekklem uitvoert.”

Kunnen ze ook zonder de nekklem?

Nee, zegt zowel Huijs als Jhamai. Het hoofd is het stuur van het lichaam en werkt voor agenten het meest effectief om verdachten te overmeesteren, stelt Jhamai. Als agenten de nekklem niet meer mogen toepassen, brengen ze zichzelf in gevaar. Maar ze moeten dan wél leren hoe ze die technisch juist uitvoeren. Huijs: “Als je geweldstoepassingen gaat inkaderen, zaai je veel twijfel bij agenten en moeten ze verdachten misschien wel laten lopen. En als een verdachte zich hevig verzet, moet een agent wel de middelen hebben om dat verzet te breken. Politiegeweld ziet er nooit fraai uit, maar het gaat om het hele plaatje. Je moet je ook afvragen waarom de agent zich moet verzetten.”

Lees ook:

Je kunt politiegeweld niet over één kam scheren

In het Nederlandse protest tegen Amerikaans politiegeweld klinkt soms de vrees door voor misstanden in eigen land. Dat doet geen recht aan de zorgvuldigheid na een geweldsincident, schrijft Magrete van der Steeg, advocaat in politiezaken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden