Long covid

Pijn op de borst, benauwdheid, vermoeidheid: een op acht coronapatiënten houdt klachten

Bij een corona-patiënt wordt de longfunctie getest.   Beeld ANP
Bij een corona-patiënt wordt de longfunctie getest.Beeld ANP

Één op de acht mensen houdt langdurig klachten over na een coronabesmetting, zo blijkt uit onderzoek onder 13.000 Nederlanders. De Groningse studie is vrijdag gepubliceerd in medisch tijdschrift The Lancet.

Onno Havermans

Pijn op de borst, benauwdheid, vermoeidheid en spierpijn. Het zijn normale verschijnselen, waar iedereen misschien wel eens last van heeft. Maar het zijn, net als verlies van geur en smaak, kenmerken van long covid. Een op de acht mensen die besmet raken met Covid-19 houdt langdurig last van dergelijke klachten, zo blijkt nu uit grootschalig onderzoek in Noord-Nederland. De Groningse studie is gepubliceerd in medisch vakblad The Lancet.

Wie long covid krijgt, en waarom, blijft onduidelijk, zegt onderzoeker Aranka Ballering. Maar de Groningse studie definieert voor het eerst long covid. “Die definitie was er nog niet voor de medische wetenschap. Dit is de eerste stap. We hebben 23 klachten onderzocht en van tien weten we nu dat ze bij long covid horen. Door ze te clusteren op bijvoorbeeld ademhaling, vermoeidheid, hart en vaatstelsel, kunnen we ons in een vervolgonderzoek richten op mogelijke behandeling.”

Data van 13.000 Nederlanders

Onderzoekers van UMC Groningen en Radboudumc, onder leiding van de Groningse hoogleraar psychosomatiek Judith Rosmalen, hebben data geanalyseerd van bijna 13.000 Nederlanders. Zij hebben de afgelopen tijd regelmatig vragenlijsten over hun gezondheid ingevuld. De ondervraagden maken deel uit van de Lifelines databank, waarin al vijftien jaar gezondheidsgegevens van meer dan 160.000 Nederlanders worden verzameld.

Ruim vierduizend van hen raakten in 2020 besmet met corona. In het onderzoek zijn hun gegevens geanalyseerd en vergeleken met een dubbel zo grote controlegroep, die niet ziek werd, en vergelijkbaar is in geslacht een leeftijd, vertelt Ballering.

“We hebben gekeken bij hoeveel deelnemers klachten zijn ontstaan of verergerd en dat vergeleken met hoe ze zich hiervoor voelden”, legt Rosmalen uit. Door ook te vergelijken met mensen die niet ziek werden, konden andere oorzaken van de klachten worden meegewogen. “Bijvoorbeeld door de wisseling van seizoenen, doordat mensen andere ziektes kregen, of doordat de leefomstandigheden veranderden door de pandemie en de maatregelen. Daarom zijn de data van de algemene bevolking onmisbaar.”

Daarmee staat nu wetenschappelijk vast dat 12,5 procent van de covidpatiënten long covid krijgt. Deze studie is veel nauwkeuriger dan het onderzoek van het RIVM, dat in juni concludeerde dat de helft van de mensen met een coronabesmetting na drie maanden nog langdurige klachten heeft, zegt Ballering. “Bij dat onderzoek weet je niet of mensen al klachten hadden.”

Toch loopt elk onderzoek achter de feiten aan, zegt Ballering. Nieuwe varianten van het virus zijn in de Groningse studie niet meegenomen. “Ook is een groot deel van de bevolking nu gevaccineerd, dat was in 2020 nog niet het geval. Er zijn steeds meer variabelen.”

Functioneren met long covid

In nader onderzoek wil Rosmalen kijken naar mogelijke oorzaken en in hoeverre mensen met long covid nog kunnen functioneren, bijvoorbeeld op hun werk. Zo biedt de gebruikte databank de mogelijkheid om in bloedmonsters van deelnemers op zoek te gaan naar eiwitten die duiden op orgaanschade of langdurige ontstekingen veroorzaakt door het coronavirus. Ook kan worden gekeken of de longfunctie door corona verslechtert en of dat juist gebeurd bij mensen met langdurige klachten.

Ballering richt zich in haar promotieonderzoek op de verschillen in geslacht bij veelvoorkomende klachten. “In de eerste fase rondom de corona-infectie zijn de klachten bij vrouwen erger, en ook langduriger. We weten uit buitenlands onderzoek dat vrouwen meer last hebben van corona, maar die studies kennen nog niet de definitie van long covid die wij nu hebben vastgesteld.”

Lees ook:

Theorieën genoeg, maar long covid blijft een mysterie

Minuscule bloedpropjes, een op drift geraakte afweer, achtergebleven virus. Theorieën genoeg om long covid te verklaren, maar bewijzen ontbreken nog. ‘En zolang je de oorzaak niet weet, kun je niet goed behandelen.’

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden