null

In MemoriamPeter R. de Vries (1956-2021)

Peter R. de Vries overleden

Beeld ANP

Misdaadverslaggever Peter R. de Vries is donderdag overleden. Dat laat zijn zoon weten. Hij is 64 jaar geworden en gold decennialang als een onverschrokken icoon van de Nederlandse misdaadjournalistiek

Hij was een trooster, een crimefighter, misdaadjournalist, vader, vriend en vijand van criminelen. Bovenal was Peter R. de Vries autonoom, hij trok zich niets aan van wat anderen van hem vonden.

De trooster

Een foto op een dressoir van ouders die hun kind hebben verloren. Daar begon voor Peter R. de Vries de verbondenheid met nabestaanden en de vastberadenheid om iets te doen aan het verdriet. De foto, met een kaars ernaast, zag hij bij de ouders van Nicky Verstappen, en pas nog bij de ouders van Tanja Groen, de laatste grote zaak waaraan hij zich verbond.

Zowel de zaak van Verstappen als die van Groen zat lang vast. De 11-jarige Verstappen wordt in augustus 1998 dood gevonden op de Brunssummerheide. Jarenlang beet De Vries zich vast in deze zaak, met uitzendingen, met vragen aan politie en justitie. En hij steunde de ouders van Verstappen.

“Ik heb hier een Ajax-shirt op kantoor ­hangen”, zei De Vries in een interview met Trouw in 2018. “Daar zou Nicky in worden ­begraven, maar het kwam te laat. Dat heeft me er steeds aan herinnerd dat ik de zaak niet kon laten rusten.”

Misdaden tegen kinderen deed De Vries het meest. “Als kinderen iets wordt aangedaan, voelt dat als ultiem onrecht”, zei hij eerder tegen Trouw. “Het feit dat een onschuldig kind zomaar verdwijnt en wordt vermoord, op wat een feestelijke vakantieweek had moeten zijn, dat is de ultieme nachtmerrie voor iedere ouder. Dat tart je voorstellingsvermogen.”

Bij de moeder van Tanja Groen. Beeld ANP / REMKO DE WAAL
Bij de moeder van Tanja Groen.Beeld ANP / REMKO DE WAAL

De Vries laat drie kinderen achter; twee zoons en een dochter. Als Ruud de Wild hem niet lang geleden in een podcast vraagt hoe de gevierde misdaadjournalist herinnerd wil worden, mocht hij onverwachts sterven, zei hij: “Als een goede vader”.

Mede door zijn volharding kwam er in 2018 zicht op de pleger van de moord op de 11-jarige Nicky. Een grootschalig verwantschapsonderzoek leidt tot de aanhouding van Jos B., die door de rechtbank schuldig wordt bevonden en momenteel in afwachting is van het hoger beroep.

Voor De Vries was zijn bijdrage aan de oplossing van de moord op Verstappen het belangrijkste in zijn carrière. Zijn volgende doel was bij te dragen aan de oplossing van een ander drama, dat van de verdwijning van de 18-jarige Tanja Groen. Opnieuw zat hij bij ouders op de bank die leven met een wond die nooit heelt. Opnieuw de kaars, die bij hem opnieuw volharding opriep. De Vries wilde een miljoen euro inzamelen, in de hoop dat iemand een gouden tip heeft. En opnieuw was hij vertrouwenspersoon geworden van de familie.

Lees ook:

De zes levenslessen van Peter R. de Vries: Zonder strijd geen overwinning

Deze generatie criminelen is ongeremd en bikkelhard. ‘Voor een paar duizend euro wordt iemand omgelegd’

Het Commentaar van Trouw: De aanslag op Peter R. de Vries is een aanslag op de rechtsstaat

Reconstructie: In een uur had de politie twee verdachten te pakken, dankzij camera’s boven de snelweg

De crimefighter

Vertrouwenspersoon was hij ook van Nabil B., de kroongetuige in de rechtszaak tegen Ridouan T. Dat hij die positie wilde bekleden, was om twee redenen opmerkelijk. De Vries raakte zo betrokken bij de rechtszaak, en verloor dus zijn onafhankelijkheid als journalist. Maar opmerkelijk is vooral dat hij het aandurfde. De broer van Nabil B. is al vermoord, net als de advocaat Derk Wiersum die B. bijstond. Toch wilde De Vries geen beveiliging. Wat is het nut, vroeg hij zich af? Op maandag stonden ze nog voor de deur, om op dinsdag te besluiten dat beveiliging niet langer nodig was. Voor De Vries hoefde het niet. Hij wilde vrij zijn, zijn rondjes fietsen, en daar ook niet geheimzinnig over doen. Op Twitter deelde hij foto’s.

Door deel te nemen aan strafrechtelijke onderzoeken en rechtszaken was De Vries zowel misdaadverslaggever als crimefighter. In het proces tegen Willem Holleeder bijvoorbeeld bracht hij de zussen van Holleeder in contact met het Openbaar Ministerie. In 2018 stond hij in de extra beveiligde rechtbank in Amsterdam zelf tegenover Holleeder, toen hij werd gehoord als getuige, onder meer over de moord op Cor van Hout. Holleeder en De Vries hadden in de rechtszaal geregeld ruzie. Het uiteindelijke vonnis: levenslang voor Holleeder, die wel in beroep ging. Dat loopt nog.

Op weg naar de Amsterdamse ‘bunker’ voor het Marengo-proces. Beeld ANP
Op weg naar de Amsterdamse ‘bunker’ voor het Marengo-proces.Beeld ANP

Zelf zaken oplossen kon De Vries niet. Dat is een taak voor de recherche. Maar De Vries vond wel nieuwe aanknopingspunten, bracht nieuwe feiten naar boven, zorgde voor druk op politie en justitie door aandacht te blijven vragen voor vergeten zaken. Of voor gerechtelijke dwalingen. Zouden Wilco Vlets en Herman du Bois anders ooit zijn vrijgesproken van de moord op Christel Ambrosius in de Puttense moordzaak? De 23-jarige stewardess wordt in 1994 in Putten vermoord. Vlets en Du Bois krijgen er tien jaar cel voor. De Vries gelooft niet in hun schuld. Door de aandacht die hij aan deze zaak besteedde, wordt het tweetal vrijgesproken, waarna de politie in 2008 alsnog de echte dader arresteert.

Peter R. de Vries, misdaadverslaggever. Deze titel van zijn tv-programma maakte van De Vries een bekende Nederlander. Met zijn kenmerkende stem was hij een begrip, ook bij criminelen. Bij Ridouan T. bijvoorbeeld. Hij heeft niets tegen De Vries, beweerde hij. “Ik heb als jongen altijd heel geboeid naar je tv-programma gekeken. Ik respecteer je en zie je als een professioneel journalist.” Dat schrijft T. nadat De Vries in 2019 bekendmaakte dat hij op een dodenlijst van T. stond. Dat klopt dus niet, zo reageert T.

De tv-persoonlijkheid

Het programma waarmee De Vries zijn bekendheid kreeg, stopt in 2012, na zeventien jaar. Sinds die tijd verscheen hij in allerlei talkshows en late-nightshows. Zoals in De Wereld Draait Door, waar hij in 2008 niet bang was om presentator Matthijs van Nieuwkerk eraan te herinneren dat er te weinig over zijn boek is gesproken. “We zouden het langer over het boek hebben, daar zijn keiharde afspraken over gemaakt. Dit vind ik niet correct”, zei De Vries. Dat hij daardoor onsympathiek overkomt, deerde hem niet.

Daarom was hij ook een welkome gast. Of het nu over voetbal gaat of over politiek, De Vries had altijd een stevige mening klaar, schuwde de confrontatie niet. Sterker, hij leek juist te groeien van enig ongemak aan de tv-tafels. Dat zal een van de redenen zijn dat niemand zo vaak te zien was in talkshows als De Vries.

Daar dreef hij zelf de spot mee. Vorig jaar was hij te zien in het satirische praatprogramma Promenade. Hij zat de gehele uitzending in een doos, als een mys­te­ry­guest. Vlak voor het einde sloeg hij de dozen van zich af en beende zonder iets te zeggen uit beeld.

Bij 'Pauw & Witteman'. Beeld Hollandse Hoogte /  ANP Kippa
Bij 'Pauw & Witteman'.Beeld Hollandse Hoogte / ANP Kippa

Dat De Vries zich niet stoorde aan ongemakkelijke waarheden, liet hij ook zien in een uitzending over Maria Mosterd, de schrijfster van Echte mannen eten geen kaas. In dat boek, in 2010 een bestseller, vertelt Mosterd hoe een loverboy haar op twaalfjarige leeftijd dwingt tot seks, drugs en geweld. Haar loverboy zou de leider zijn van een internationale bende. Volgens De Vries klopte er niks van de beweringen en is het allemaal fantasie van Mosterd.

Vaste gast was hij bij RTL Boulevard, waar hij sprak over misdaad. Zo ook dinsdagavond, net voordat hij zelf het slachtoffer wordt van een moordaanslag. RTL Boulevard is een gezelligheidsprogramma. Toch voelde de soms wat nurkse De Vries zich ook daar thuis. Zo nurks en humorloos was hij overigens niet, vond hij zelf. En met hem zijn naasten.

De vriend en vijand van criminelen

In 2009 kreeg De Vries kritiek omdat de bekende crimineel Cor van Hout tonnen verdient aan het boek De Ontvoering van Heineken, dat De Vries heeft geschreven. Zelf vond De Vries dat geen enkel probleem. Hij heeft lange gesprekken gevoerd met de Heinekenontvoerder. Zonder hem, geen boek.

De Vries had sowieso begrip voor criminelen, zeker die van de oude stempel, zoals Van Hout. Zelf was De Vries in zijn jonge jaren ook geen lieverdje. Hij groeide op in een gereformeerd milieu, maar van het geloof en de strengheid waarmee zijn ouders dat beleven, moest hij niets hebben. Hij verzette zich, stal uit moeders portemonnee en haalt allerlei rottigheid uit. Als de politie aan de deur stond, schaamden zijn ouders zich. “Wat moeten de buren wel niet denken?”

Hoe anders was dat bij Cor van Hout. “Van Hout zei: ‘Als bij mij thuis de politie aan de deur was geweest, dan kwamen de buren langs, en die zeiden: Wat moesten die klerelijers hier?’ Kijk, dat is een elementair verschil. Het maakt uit waar je wieg staat, opvoeding telt.” Daarom werd De Vries geen crimineel, maar misdaadjournalist, crimefighter en tv-persoonlijkheid.

Met Heineken-ontvoerder Cor van Hout Beeld Hollandse Hoogte / Leo Vogelzang
Met Heineken-ontvoerder Cor van HoutBeeld Hollandse Hoogte / Leo Vogelzang

Het kwam weer goed tussen Van Hout en De Vries. Een maand voordat Van Hout in 2003 wordt geliquideerd, vraagt hij De Vries of hij voor zijn kinderen wil zorgen, mocht er iets ernstigs gebeuren. “Dat heb ik toen beloofd”, zei De Vries geëmotioneerd toen hij een paar jaar geleden werd gehoord als getuige in de zaak tegen Willem Holleeder.

Die nauwe banden met criminelen maakte De Vries wel kwetsbaar voor kritiek. Hoe kon hij onafhankelijk zijn werk blijven doen als hij die jongens zo goed kende? Dat kan best, zo liet hij zien in 1994, als hij zeer tegen de zin van Van Hout Frans Meijer opspoorde in Paraguay. Meijer was net als Van Hout een van de Heinekenontvoerders.

Heineken bracht De Vries roem. Maar wat hem echt aan het hart lag, dat waren de zaken waarin op dressoirs kaarsjes branden naast een foto. Bij de ouders van Nicky Verstappen brandt deze dagen een tweede kaarsje, voor De Vries.

De zaken van Peter R. de Vries

De ontvoering van Heineken

De Vries volgde de ontvoering en de afwikkeling voor De Telegraaf. Later schreef hij een boek over de ontvoering. Ook spoort hij de verdwenen ontvoerder Frans Meijer op in Paraguay.

De Puttense moordzaak

Een van de grootste gerechtelijke dwalingen in Nederland. In 1994 vermoordt Ronald P. de 23-jarige Christel Ambrosius. Twee andere mannen krijgen ten onrechte 10 jaar celstraf. In 2002 worden zij alsnog vrijgesproken. De Vries besteedde in tientallen uitzendingen aandacht aan de zaak.

Mabel Wisse Smit

Charlie de Chileen, voormalig lijfwacht van topcrimineel Klaas Bruinsma, zegt in 2003 in het tv-programma van De Vries dat hij Mabel Wisse Smit meerdere malen heeft gezien op het jacht van Bruinsma. Zij zou zelfs de vriendin zijn van de drugshandelaar. De Tweede Kamer weigert hierop de toestemmingswet te tekenen als prins Johan Friso met Wisse Smit wil trouwen. Friso doet dat toch en raakt het recht op het koningschap kwijt.

Natalee Holloway

De Amerikaanse studente verdween in 2005 op Aruba. Hoofdverdachte Joran van der Sloot sprak over de verdwijning in een auto die vol zat met verborgen camera’s. Tot opheldering van de verdwijning leidden de opnames niet, wel suggereerde Van der Sloot dat hij Holloway in zee had gedumpt. Voor de uitzending kreeg De Vries een Emmy Award, een internationaal prestigieuze prijs.

Nicky Verstappen

De belangrijkste zaak waarbij De Vries was betrokken. Lang lijkt het er op dat de moordenaar van de 11-jarige Nicky Verstappen niet wordt gevonden. Maar 20 jaar na zijn dood komt er in 2018 een verdachte bovendrijven. De Vries was nauw betrokken bij de ontwikkelingen in deze zaak.

Marianne Vaatstra

Op 16-jarige leeftijd wordt Marianne Vaatstra in 1999 verkracht en vermoord. De verdenking gaat uit naar iemand die in een nabijgelegen asielzoekerscentrum woont. In 2012 arresteert de politie de dader, een buurtbewoner. De Vries stond de familie bij.

Willem Holleeder

De Vries getuigde in de rechtszaak tegen Willem Holleeder. Hij bracht de zussen van Holleeder in contact met justitie. Een jaar na de veroordeling van Holleeder publiceerde De Vries een opname waarin Holleeder allerlei voor hem belastende uitspraken doet.

Tanja Groen

De meest recente zaak die De Vries wilde oplossen. Tanja Groen is een 18-jarige studente die in 1993 verdween. Haar lichaam is nooit gevonden. Met een crowdfunding­actie wil De Vries geld inzamelen die moet leiden tot de gouden tip. Na een extra uitzending over de actie wordt het streefbedrag van 1 miljoen euro binnengehaald.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden