Omstreden

‘Parkeer de Gouden Koets voor altijd in een museum’

De Gouden Koets in 1935Beeld ANP

De Gouden Koets moet in een museum blijven. Dat zegt Jerry Afriyie, voorman van actiegroep Kick Out Zwarte Piet (KOZP). ‘De Gouden Koets heeft nooit op straat gehoord’, vindt hij. ‘We moeten leren het verleden los te laten, zolang we dat met ons meedragen, komt de samenleving nog lang niet samen.’

De Rijksvoorlichtingsdienst en het Amsterdam Museum maakten dinsdag bekend dat het omstreden rijtuig na de restauratie volgend jaar tijdelijk onderdeel wordt van een tentoonstelling. Daarin is ook aandacht voor de actuele discussie, aangezien een afbeelding op de zijkant van de koets verwijst naar het koloniale verleden. Al eerder gingen er stemmen op het rijtuig niet meer in te zetten voor het koninklijk paar op Prinsjesdag, maar een plek te geven in een museum.

Afriyie ziet liever dat direct duidelijk wordt dat het rijtuig nooit meer de straat op gaat. “Ik denk dat ze nu een overgang willen zonder gezeik. Maar soms is het beter in een keer de pleister er vanaf te trekken.” Door de koets in een museum te plaatsen, kan volgens de KOZP-voorman het complete verhaal erbij worden verteld. “De koning en koningin hebben ook een verantwoordelijkheid naar de samenleving toe. Als ze er wel in gaan rijden, tonen ze zich hier ongevoelig voor.”

Nationaal symbool en trekpleister

De Gouden Koets is in de loop der tijden uitgegroeid tot een nationaal symbool en een trekpleister op Prinsjesdag. In 2015 reed het rijtuig voorlopig voor het laatst door Den Haag, omdat een grondige opknapbeurt hard nodig was. 

Die restauratie loopt nog steeds. Onderdelen van de koets bevinden zich nu op verschillende plaatsen in het land waar ze minutieus onder handen worden genomen. De verwachting is dat de stukken volgend jaar weer in elkaar kunnen worden gepast. Het resultaat van de destijds op minstens 1,2 miljoen euro geschatte restauratie is vanaf juni 2021 te zien in het Amsterdam Museum.

Het is niet voor het eerst dat de Gouden Koets wordt tentoongesteld. Dat gebeurde in 2015 nog op paleis Het Loo, kort voordat het rijtuig onder handen werd genomen. Ook in 2005 (Grote Kerk, Den Haag), 1998 (Nieuwe Kerk, Amsterdam) en in 1949 werd het unieke gevaarte getoond.

Of de koets weer uitrijdt, is onderwerp van studie en discussie. Op het linkerpaneel van de koets is door de Amsterdamse schilder Nicolaas van der Waay een huldeblijk van de toenmalige koloniën afgebeeld, met onder meer een knielende zwarte man namens de ‘West’ en een onderdanige inwoner van toenmalig Nederlands-Indië. Barryl Biekman van het Landelijk Platform Slavernijverleden bestempelde het paneel als een verheerlijking van slavernij en kolonialisme. Koning Willem-Alexander zei eerder dat hij na de voltooiing van de restauratie een besluit neemt wat er met de koets gaat gebeuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden