ReportageVerkiezingen

Ouderen in Midden-Drenthe naar de stembus na turbulente voorbereidingen

Twee leden van het stembureau in Westerbork wachten geduldig op – veelal kwetsbare – kiezers. Beeld Reyer Boxem
Twee leden van het stembureau in Westerbork wachten geduldig op – veelal kwetsbare – kiezers.Beeld Reyer Boxem

In het vergrijsde Midden-Drenthe ging een handvol kwetsbare kiezers al vroeg naar de stembus. Achter de schermen verliep het organiseren van de stemdriedaagse niet zonder slag of stoot.

Op tafel liggen zes naamkaartjes, voor elk lid van het stembureau één. Fijko Kiewiet ijsbeert wat onrustig door het stembureau in het Drentse Beilen. Uitgerekend die van hem, de voorzitter, zit er niet bij. Ach, hij kan er even later wel om lachen. “Dat geeft maar weer aan dat het niet om mij gaat, maar om de heren achter de tafel”, knipoogt Kiewiet. Het zijn spannende dagen voor de voorzitter, die met alle beschermende maatregelen vanwege de coronacrisis een heuse operatie in goede banen moet leiden. “Een hele verantwoordelijkheid, het gaat toch om de gezondheid van de kiezers.”

Het is even voor half acht in de ochtend, wanneer op het gemeentehuis van Beilen de laatste puntjes op de i worden gezet. Vrijwilligers lopen kriskras door elkaar heen. De één plant trots een vlag in de bloembak om de ingang de markeren, een ander telt nog een keer een deel van de in totaal 20.000 bestelde rode potloten.

Inwoners van de uitgestrekte gemeente Midden-Drenthe kunnen maandag en dinsdag vervroegd stemmen op drie van de twintig vaste stemlocaties. Naast Beilen kunnen kwetsbare kiezers ook terecht in de kantine van de lokale sporthal in Westerbork en in een zalencentrum in Smilde. Daarnaast rijdt er woensdag een mobiel stembureau rond langs verzorgingshuizen. Het uitsmeren van de verkiezingen over drie dagen voor ouderen en kwetsbaren is geen overbodige luxe in Midden-Drenthe. Bijna een kwart van de ruim 33.000 inwoners is 65 jaar of ouder.

Onwennig voor het stembureau

Een van hen is Klaas Willems. Hij is vier minuten na half acht een van de eersten die zijn stem komt uitbrengen in Beilen. Ietwat vertwijfeld drentelt hij op en neer voor het gemeentehuis. “Is het stembureau wel open”, vraagt de krantenbezorger zich hardop af. “Ik zie helemaal geen licht branden.” De onwennigheid is niet zo vreemd. Willems stemt immers al zolang hij in Beilen woont – 25 jaar – bij hetzelfde stembureau en dat is alleen woensdag open.

“Allerlei kwaaltjes en 65 jaar, dus ik zit in de risicogroep”, licht Willems zijn keuze toe om vervroegd te stemmen. Hij vindt de spreiding een goede zet. “Niet dat ik wakker lig van die coronacrisis, maar op deze manier loop je toch minder risico.”

Stemlokaal De Börkerkoel in Westerbork.  Beeld Reyer Boxem
Stemlokaal De Börkerkoel in Westerbork.Beeld Reyer Boxem

‘Kiek’n wat ’t wordt’

In het stembureau draait Piet Bakker het slot van de zwarte container open, waar de uitgebrachte biljetten straks naar beneden dwarrelen. De ambtenaar burgerzaken is coördinator tijdens de verkiezingen in de gemeente Midden-Drenthe. Eén brok ervaring, hij doet het werk al sinds 1982 en fleurt helemaal op in verkiezingstijd.

Bakker moet wel toegeven: nog nooit was de organisatie zo’n grote klus. “Drie weken geleden nog haakte een school waar zou worden gestemd af.” Met hangen en wurgen moest hij op zoek naar een nieuwe locatie terwijl de stempassen met het oude adres al waren gedrukt. Een kerk bood uitkomst. “Bij alle kiezers in dat district is snel een nieuwe brief bezorgd.”

Hoeveel van de 27.000 stemgerechtigden in de gemeente deze twee dagen vervroegd gaan stemmen? “Daar is geen peil op te trekken. KWW, kiek’n wat ’t wordt!” Het briefstemmen lijkt ieder geval razend populair. “Twee volle containers hebben we al binnengekregen.”

In de sporthal

In Westerbork, acht kilometer verderop, maakten barkrukken en dartborden in de kantine van sporthal De Börkerkoel plaats voor de stembus. Normaal gesproken wordt er gestemd in het lokale verzorgingshuis, maar dat is vanwege de coronacrisis niet verantwoord. Zeker niet in het licht van een grote uitbraak onlangs nog rond de jaarwisseling.

Het eerste uur brachten veertien stemgerechtigden hun stem uit, al is niet iedereen enthousiast. Hoofdschuddend staat Mariet Offermans (65) bij haar auto. “Dit is niet echt professioneel”, foetert ze. “We zijn drie stembureaus langs geweest. Alles was dicht.” De locaties van vervroegde stembureaus zijn niet goed gecommuniceerd, vindt Offermans. “Niet iedereen leest de krant.”

Noaberschap

Hoewel het niet voor iedereen duidelijk is waar vervroegd gestemd kan worden, is burgemeester Mieke Damsma tevreden. “Het is wel anders dan anders, maar er is veel betrokkenheid bij het stemmen.” Vrijwilligers optrommelen was dan ook geen probleem. “Iedereen zet de schouders eronder. Dat tekent ons noaberschap.” Over de opkomst maakt Damsma zich ook geen zorgen, die is traditiegetrouw altijd hoger dan het gemiddelde in Nederland. “En dat terwijl weinig kandidaten uit Drenthe komen.”

Voorzitter Kiewiet laat zijn stembureau na een uur met een gerust hart achter. “Om 10.00 uur begint mijn shift”, vertelt hij. “Nu ga ik eerst even naar huis. Die drie lange dagen zijn best pittig!”

Een stemlokaal in Beilen. Beeld Reyer Boxem
Een stemlokaal in Beilen.Beeld Reyer Boxem

Lees ook:

Het stemmen is begonnen, animo onder vroegstemmers nog niet heel groot

Ga naar het Trouw-verkiezingsblog voor het laatste campagnenieuws. Tijdens de Tweede Kamerverkiezingen op 15, 16 en 17 maart houdt de politieke redactie u op de hoogte.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden