Grote drukte bij het aanmeldcentrum bij het IND COA asielcomplex in Ter Apel. Beeld Kees van de Veen
Grote drukte bij het aanmeldcentrum bij het IND COA asielcomplex in Ter Apel.Beeld Kees van de Veen

ReportageAsielcrisis

Opnieuw slapen er mensen buiten in chaotisch Ter Apel. ‘Stop met duwen, nu stoppen met duwen’

De situatie in Ter Apel verslechtert. Asielzoekers sliepen ook in de nacht van zondag op maandag buiten. Er ligt afval, toiletten worden niet schoongemaakt. Als de deur opengaat omdat er dertig mensen naar binnen mogen, ontstaat er chaos.

Tim van der Pal

Op de stenen oprijlaan van het AZC in Ter Apel ligt een jonge puber. Zijn zwarte shirtje is te klein, versleten en nat van het zweet. Uit de te korte pijpen van zijn trainingsbroek steken twee opgezwollen enkels. Er zitten gaten in zijn huid, je kijkt zo tegen het vlees van zijn onderbeen aan. De jongen kermt als hij tegen het hek van het AZC gaat zitten. Hij wil naar binnen, maar dat mag (nog) niet. In de drukte tussen de asielzoekers lijkt niemand op hem te letten, de jongen kijkt naar de grond. Dit is Ter Apel, provincie Groningen, Nederland.

Dagenlang hebben groepen asielzoekers er al buiten in het gras geslapen. Op deze warme zondagavond lijkt de chaos compleet, mannen in vieze kleren puffen van de hitte. Om hen heen liggen bergen afval, de vuilnisbakken puilen meer dan uit. Er staan drie grote bruine tenten op het grasveld, maar daar past lang niet iedereen onder. Met witte dekentjes van nog geen centimeter dik doet men het enige wat er te doen valt: wachten.

Tekst loopt door onder de foto's.

null Beeld Kees van de Veen
Beeld Kees van de Veen
null Beeld Kees van de Veen
Beeld Kees van de Veen
null Beeld Kees van de Veen
Beeld Kees van de Veen
null Beeld Kees van de Veen
Beeld Kees van de Veen
null Beeld Kees van de Veen
Beeld Kees van de Veen

Situatie blijft verslechteren

De afgelopen weken is de situatie in Ter Apel ernstig verslechterd. Meestal lukt het het Centraal orgaan opvang asielzoekers (Coa) om het overschot aan mensen naar ’s avonds naar crisisnoodopvanglocaties te brengen, maar mensen willen niet met de bus mee.

Dat komt omdat vluchtelingen vaak weken op noodopvanglocaties moeten blijven. De wachttijden bij de immigratie- en naturalisatiedienst (IND) lopen enorm op, daarom worden de vluchtelingen niet opgehaald voor hun afspraak bij de IND in Ter Apel. De asielzoekers zien de chaos, zijn in sommige gevallen al maanden in Nederland en willen de volgende stap in het asieltraject zetten. In de buurt van Ter Apel blijven lijkt dan nog de enige optie. Een woordvoerder van het Coa bevestigt dat dit voorkomt.

Een aantal mannen uit Turkije vertelt dat ze na periodes in noodopvanglocaties nu drie dagen op de grasveld verblijven. Ze hebben vechtpartijen gezien, zeggen ze, er wordt ’s nachts gestolen en er is niet altijd genoeg water voor iedereen. Ook zijn de wc’s al dagen niet schoongemaakt, daarom doen de mannen hun behoefte ’s nachts en in het weiland tegenover het aanmeldcentrum. Omdat ze bang zijn dat hun asielaanvraag gedwarsboomd wordt als ze kritiek uiten, willen ze alleen anoniem praten. Voor zover dat gaat, tussen de tranen door.

Een woordvoerder van Vluchtelingenwerk Nederland, die aanwezig was op het veld in Ter Apel, onderschrijft de verhalen van de mannen. Ook is er nauwelijks medische zorg.

Tussen het afval liggen ook mensen die net uit het aanmeldcentrum van de IND komen. Zij wachten tot ze elders in het land ondergebracht worden. In zulke gevallen wachten mensen meestal een dag of nacht in het gras.

Op een stoel slapen

Op een van de witte kleedjes in de schaduw zit de familie Naji uit Aden in Jemen. Een moeder, vader, dochter en twee zoons hebben samen nog geen acht vierkante meter leefruimte. Met koffers hebben ze hun terrein afgebakend. De jongste van het gezin spreekt vloeiend Engels en legt uit dat ze gisternacht op stoelen in het aanmeldcentrum hebben geslapen. Hij haast zich te zeggen dat hij de chaos de Nederlandse overheid niet kwalijk neemt: “We hebben eten gekregen, niemand kan wat aan deze situatie doen”. Zijn ouders knikken instemmend.

Ook zijn broer, Ziad Maeen Naji is opvallend mild: “Na de oorlog die we in Jemen zagen, valt dit heel erg mee”, lacht hij. Snel pakt hij dan zijn telefoon uit zijn zak: “Ik ben rapper en producer, wil je wat muziek horen?” Tien seconden later komen er schelle beats uit zijn telefoontje, de clip op YouTube ziet er gelikt uit. “Ik ben niet zielig of zo”, zegt Ziad, “en mijn familie ook niet, het komt uiteindelijk goed.”

Hij heeft de woorden amper uitgesproken als er rumoer ontstaat bij de toegangspoort van het AZC . Er mogen ongeveer dertig mensen naar binnen. Uit alle hoeken komen mensen aangerend, maar alleen vrouwen met kinderen en kwetsbaren worden toegelaten. Met witte papiertjes van de immigratie- en naturalisatiedienst in de aanslag gaan ook mannen voor hun kleine kans.

Een beveiliger staat op het hek en schreeuwt met luide stem: “Stop met duwen, nu stoppen met duwen”. De eerste mannen druipen dan alweer af. Vanavond is het weer niet gelukt.

Later komt het bericht dat er bussen komen om mensen naar noodopvanglocaties in Apeldoorn, Stadskanaal en Zuidbroek te brengen. Ongeveer de helft van de mensen maakt daar gebruik van, ook omdat het Coa zegt dat er niemand in het gras mag blijven. De drukte verplaatst zich daarom naar de bushalte.

Onder de tenten blijven de mensen die Ter Apel niet willen verlaten achter. Dat zijn er alsnog meer dan honderd. In de chaos is de jongen met de wonden op zijn been verdwenen, misschien richting het AZC, misschien naar een afgelegen dekentje op het gras.

Lees ook

Waarom Ter Apel altijd de flessenhals is in de asielopvang

Opnieuw is de opvang voor asielzoekers in Ter Apel te vol. Zolang er geen tweede aanmeldcentrum van de IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst) komt in Nederland, zal de Groningse gemeente altijd de flessenhals van de asielopvang blijven.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden