Coronamaatregelen

Oplopen besmettingscijfers maakt hard ingrijpen voor kabinet onontkoombaar

Een patiënt die besmet is met het coronavirus wordt behandeld in het Elisabeth TweeSteden Ziekenhuis in Tilburg.  Beeld ANP
Een patiënt die besmet is met het coronavirus wordt behandeld in het Elisabeth TweeSteden Ziekenhuis in Tilburg.Beeld ANP

Vanwege de oplopende besmettingscijfers overweegt het kabinet harde maatregelen. Een avondklok met Nieuwjaar en schoolsluitingen liggen op tafel.

Nederland stevent af op zware coronabeperkingen. Maandag is er een vervroegd crisisberaad en een extra ministerraad. Waarschijnlijk maken premier Mark Rutte en coronaminister Hugo de Jonge maandagavond al aanvullende maatregelen bekend, in plaats van de gebruikelijke dinsdag.

Dat tekent de urgentie bij het kabinet, nadat de besmettingscijfers afgelopen weekend opnieuw zijn opgelopen. Zondag kwamen er bijna 10.000 nieuwe positieve testen bij, zaterdag waren dat er 9164. Ook het aantal ziekenhuisopnames stijgt door.

Om werkelijk een kentering in deze groei teweeg te brengen, kan het kabinet niet anders dan hard ingrijpen. De ‘gedeeltelijke lockdown’ die al sinds half oktober van kracht is, lijkt al enkele weken uitgewerkt. Na een aanvankelijke daling, stijgen de besmettingscijfers al een tijdje. Een extra pakket van twee weken, waarbij musea, zwembaden, bioscopen en pretparken gesloten werden, leverde in november nauwelijks een extra krimp van de besmettingscijfers op.

Kerstdagen

Rutte herhaalde tijdens de persconferentie en het coronadebat van vorige week steeds dat nieuwe inperkingen de kerstdagen niet zullen raken. De drie gasten die gezinnen thuis mogen ontvangen, blijven staan, zei de premier. Toch valt niet uit te sluiten dat de premier maandagavond vraagt het bezoek verder te beperken, of mensen ‘dringend adviseert’ thuis te blijven. Ook Oud en Nieuw staat op losse schroeven. Het kabinet overweegt een avondklok om feesten in de thuissfeer en vuurwerkoverlast te voorkomen.

Het kabinet besprak zondag op het Catshuis ook andere ingrijpende beperkingen. Zo ligt de sluiting van niet-essentiële winkels op tafel. Leden van het Outbreak Management Team (OMT) denken dat de drukte tijdens Black Friday een rol heeft in de huidige stijging. Met de kerstdagen voor de deur is het onwaarschijnlijk dat de winkelstraten zonder dwang de komende weken rustiger zullen worden. Zondag deden Den Haag en Rotterdam opnieuw oproepen om niet naar de stadscentra te komen, omdat het daar te druk was met winkelend publiek.

Ook sprak het kabinet over sluiting van de scholen, in de vorm van één of meerdere extra weken thuisonderwijs na de kerstvakantie. Het kabinet wilde tot nu toe de scholen liefst zo lang mogelijk open houden, om leerachterstanden te voorkomen, en zodat ouders geen vrij hoeven te nemen om op de kinderen te passen. Dat laatste kan inmiddels een argument zijn vóór schoolsluiting. Werknemers zijn nog altijd veel minder geneigd thuis te blijven dan in de eerste golf. Als de scholen sluiten, zijn mensen meer aan huis gebonden.

Buurlanden

De lockdown die bondskanselier Angela Merkel zondag in Duitsland afkondigde, terwijl daar de besmettingscijfers relatief lager liggen dan in Nederland, zal het kabinet sterken in de overtuiging dat ingrijpende maatregelen nodig zijn. Rutte houdt scherp in de gaten wat er in de buurlanden gebeurt. Bovendien bestaat het risico dat Duitsers de grens zullen oversteken om in Nederland kerstinkopen te doen, als hier de winkels openblijven.

De nieuwe maatregelen zullen de eerste inperkingen zijn die worden genomen onder de nieuwe coronawet. Het kabinet zal waarschijnlijk de procedure zoals die in de wet vastligt meteen omzeilen. De Tweede Kamer krijgt in de wet een week om de maatregelen weg te stemmen. Aanpassen of gedeeltelijk instemmen met plannen kan niet.

De minister van volksgezondheid kan deze parlementaire controle buiten werking stellen als er acuut gevaar voor de volksgezondheid dreigt. Minister De Jonge zei tijdens een debat over de coronawet al dat hij bereid is om zo nodig die stap te zetten. Gezien de haast die het kabinet heeft met het afkondigen van nieuwe beperkingen, ligt het niet voor de hand dat het een week wil wachten voor de nieuwe maatregelen ingaan. Het is de vraag of de oppositie daar rouwig om is. PvdA-leider Lodewijk Asscher en SP-fractievoorzitter Lilian Marijnissen roepen het kabinet op om niet te wachten met ingrijpen.

Duitsland gaat in strenge lockdown tot 10 januari

In Duitsland gaat vanaf woensdag een strengere lockdown gelden die tot 10 januari zal duren. In die periode moeten niet-essentiële winkels de deuren sluiten. Supermarkten, apotheken, benzinestations en banken mogen wel openblijven. Scholen moeten in principe dicht. Er mag geen vuurwerk meer worden verkocht en het drinken van alcohol op straat wordt verboden. Bondskanselier Merkel, die de nieuwe regels gisteren bekendmaakte, drukte de Duitsers verder op het hart zo veel mogelijk thuis te werken.

De regering en de deelstaten kwamen de extra coronamaatregelen overeen omdat er – ondanks een gedeeltelijke lockdown die in Duitsland al van kracht was – elke dag nog tienduizenden coronabesmettingen worden vastgesteld.

Lees ook:

De schuldige van de coronapandemie? In China hoor je er niemand meer over

Het drama dat zich een jaar geleden in Wuhan afspeelde, is vervat in een knap staaltje propaganda. Correspondent Eefje Rammeloo zag hoe Wuhanezen bij een tentoonstelling over die tijd hun hart ophalen aan gezamenlijke, maar selectieve herinneringen. Een jaar na het begin van de virusuitbraak heeft niemand het over oorzaak of schuld.

Deze keuzes maakt het kabinet liever niet, maar bespreken ze waarschijnlijk wel in het Catshuis vandaag

Toch minder gasten met kerst, winkels en scholen dicht of zelfs volledig in lockdown? Een overzicht van vervelende maatregelen die het kabinet misschien toch nodig vindt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden