Vacccinatiegraad

Opening onderwijs zal tot verspreiding coronavirus leiden. De vraag is of dat problemen geeft

Deelnemers aan de introductieweek in Leiden wachten voor een testlocatie van de GGD in binnenstad.  Beeld Rob Dullemen
Deelnemers aan de introductieweek in Leiden wachten voor een testlocatie van de GGD in binnenstad.Beeld Rob Dullemen

De vaccinatiegraad onder jongeren stokt. Toch heropent het mbo en hoger onderwijs straks, en mogen studenten weer naar de campus. Is dat veilig?

De groei van de vaccinatiegraad onder jongeren stagneert. Al weken bungelt die iets boven de 60 procent voor jongeren tussen de 18 en 25 jaar, zonder zicht op toename. Het aantal nieuwe afspraken droogt op, constateert het RIVM.

Vergeleken met de oudere leeftijdsgroepen is de lage vaccinatiegraad onder jongeren een tegenvaller. Helemaal nu net de jongeren straks gaan studeren. Introductieweken zijn inmiddels in volle gang en het duurt niet lang tot de campussen hun deuren weer openen. Alle studenten krijgen weer fysiek onderwijs, ondanks de lage vaccinatiegraad.

Op glad ijs

Welk risico neemt het kabinet, door het mbo en hoger onderwijs fysiek te openen? Die vraag kreeg voorzitter Jaap van Dissel van het Outbreak Management Team (OMT) woensdag in de Tweede Kamer. Zijn antwoord stelde de aanwezigen niet meteen gerust. De opening van het onderwijs zal altijd tot meer verspreiding van het virus leiden, zei van Dissel. De vraag of die toename wordt opgevangen door immuniteit kan volgens Van Dissel ‘niet of onvoldoende’ worden beantwoord.

Oftewel: de regering begeeft zich op glad ijs. Het OMT pleitte er al voor om te wachten met het doorvoeren van versoepelingen tot 19 september. De landelijke GGD schaarde zich hier achter. Volgens de GGD is het risico op uitbraken straks reëel, en kunnen deze uitbraken leiden tot besmettingen buiten het onderwijs.

Hoe kan de heropening van het onderwijs dan toch veilig? Van Dissel hamerde in de Tweede Kamer op ‘bronisolatie’. Mensen met klachten moeten écht thuis blijven en zich laten testen. Dan loopt het misschien niet uit de klauwen. Daarnaast moeten studenten mondkapjes dragen in de gang.

De sleutel is een prik

Maar de sleutel voor echt veilig ouderwets onderwijs is een hoge vaccinatiegraad, stellen twee Amerikaanse onderzoekers woensdag in een nieuw wetenschappelijk artikel.

De vraag is waarom die hier vooralsnog blijft steken onder de 65 procent. In gedragsonderzoeken van het RIVM geeft 79 procent van de jongeren aan dat zij wel een vaccin willen. Ook het RIVM zoekt naar verklaringen.

null Beeld Brechtje Rood
Beeld Brechtje Rood

Waar oudere mensen stonden te popelen om een prik, is dat bij jongeren anders, aldus een woordvoerder van het RIVM. Daarnaast zet niet iedereen zijn intentie om in een vaccinatie, ziet het RIVM.

Wat mogelijk een rol speelt, is dat het vakantie is. En veel jongeren hebben recent een infectie doorgemaakt, veroorzaakt door de ‘discopiek’ in juli. Na een besmetting wordt geadviseerd om acht weken te wachten met een prik.

Psychische nood

In sommige regio’s ligt de vaccinatiegraad onder jongeren nog lager dan het landelijk gemiddelde. Bijvoorbeeld in Zuid-Limburg, vertelt Christian Hoebe, hoofd infectieziektebestrijding bij de GGD en lid van het Outbreak Management Team. Pas 51 procent van de jongeren tussen de 20 en 24 jaar heeft in het zuiden van Limburg minimaal één inenting gehad.

“Ik deel de zorg over de vaccinatiegraad onder studenten. Een deel van hen is nog vatbaar voor het virus”, zegt Hoebe. “Jongeren hebben eigenlijk net te weinig tijd gehad om immuniteit tegen het virus op te bouwen.”

Toch steunt Hoebe, die ook hoogleraar sociale geneeskunde in Maastricht is, de plannen om het onderwijs weer fysiek te laten plaatsvinden. “Het feit dat dit lang niet kon heeft ook veel schade veroorzaakt. Er zijn leerachterstanden ontstaan en jongeren kwamen in psychische nood.”

Werk aan de winkel

De lage vaccinatiegraad betekent volgens Hoebe simpelweg werk aan de winkel voor de GGD. In overleg met het hoger onderwijs doet de GGD rondom introductieweken inspanningen om ongevaccineerde studenten te bereiken. Zo is er een inloopspreekuur voor studenten. “We weten dat jongeren voor een vaccin liever spontaan langslopen dan dat ze een afspraak moeten maken.”

Ook is vaccineren als onderwerp opgeworpen tijdens het bron- en contactonderzoek dat de GGD uitvoert. Als de GGD met inwoners belt vanwege een besmetting in hun omgeving, vraagt een medewerker meteen of iemand al gevaccineerd is en zo niet of diegene dat misschien toch wil.

Hoebe benadrukt dat hij zich niet blindstaart op de vaccinatiegraad. Hij stelt dat jonge mensen door de bank genomen iets vaker besmet zijn geraakt met het coronavirus. “Door al die infecties heeft een deel van de jongeren een natuurlijke immuniteit opgebouwd die misschien wel sterker is dan een vaccinatie”, aldus Hoebe.

Lees ook:

Bezorgde docenten zien ongevaccineerde studenten liever thuisblijven

Neuropsycholoog Femke Nijboer, als docent verbonden aan de Universiteit Twente, gooit de knuppel in het hoenderhok: “Als je pot-ver-drie een wetenschappelijke studie wilt gaan doen, maar je gelooft niet in de wetenschap, wat doe je hier dan überhaupt?”

Eerstejaars duiken studentenleven in na een jaar van isolatie. ‘Voor het eerst ben ik weer onder de mensen’

Na een coronajaar vol beperkingen begint voor eerstejaars de kennismaking met hun nieuwe bestaan als student. Al voelt het nog een beetje onwennig, toch was het tijdens de introductieweek in Utrecht gezellig.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden