Pop-upredactieKampen

Op verpleegafdeling de Botermarkt dreunt de eerste coronagolf nog na. ‘Het is een moeilijke periode’

Verzorgende Hendrik Jan Riesebos bij een patiënt op de kamer in verpleeghuis Myosotis in Kampen.Beeld Herman Engbers

Trouw doet tijdens de tweede golf verslag vanuit het verpleeghuis. Mensen met dementie op afstand houden? Onmogelijk, weet verzorger Hendrik Jan Riesebos. 

Samen met twee verzorgenden zit Hendrik Jan Riesebos (52) aan het bed van een bewoonster op de dementie-afdeling. Er zijn geen familieleden aanwezig, alleen hij en zijn collega's. Ingepakt als maanmannetjes, zoals Riesebos het zelf omschrijft. Normaal krijgt mevrouw regelmatig bezoek, maar nu is ze coronapatiënt en dus een te groot gezondheidsrisico voor haar eigen kwetsbare familieleden. Even later sterft ze.

Het is begin april. Op de Botermarkt, een afdeling voor mensen met dementie van verpleeghuis Myosotis in Kampen, raken bewoners een voor een besmet met het coronavirus. Het ziekteverloop blijkt uiterst grillig. “We hadden geen idee wat er op ons af kwam”, herinnert Riesebos zich. “Bij een van de eerste geïnfecteerde bewoners was het binnen 48 uur voorbij. Ze was een van de kwiekste cliënten en toch ging het razendsnel.”

In twee maanden tijd raken 22 van de 26 bewoners van de Botermarkt geïnfecteerd met het coronavirus. Zes mensen overlijden. “Sommige cliënten kennen we al jaren, die horen bij het interieur. Net als hun families”, zegt Riesebos. “Met die mensen bouw je een band op. Dan doet het pijn als iemand overlijdt. Als die pijn er niet meer is, dan stop ik met dit werk.”

Riesebos zit aan het eind van een rechthoekige tafel. Zijn paardenstaart valt over het blauwe pak van IJsselheem, de zorgorganisatie waaronder Myosotis valt. Deze week doet de de pop-upredactie van Trouw verslag vanuit het statige verpleeghuis aan de rand van het centrum. Hoe gaat het er, nu de zogeheten tweede golf van het coronavirus over Nederland spoelt?

Hendrik Jan Riesebos verlaat de kamer van een bewoonsterBeeld Herman Engbers

‘Hoe moeilijk kan het zijn, zo'n kapje op?’

Vertel Riesebos niet hoe ongenadig hard het virus om zich heen kan slaan. Hij windt zich op als hij hoort hoe mensen het virus wegwuiven als ‘maar een griepje’ of dat bezoekers van het tehuis een mondkapje een onnodig obstakel vinden. “Hoe moeilijk kan het zijn, zo’n kapje op? Ook bij collega’s wordt daar soms over gemopperd, omdat het te benauwd is. Dan zeg ik: stop eerst eens met roken. Haha.” Zelf draagt Riesebos sinds dag één een mondkapje, ook toen dit nog niet in het protocol stond. “Het zal mij niet gebeuren dat ik het virus binnen breng.”

In zijn handen heeft Riesebos een lange grijze sok. Hij werkt dertien jaar op de Botermarkt. “Ik denk dat ik weet van wie deze is.” De bewoners op de afdeling kampen met – vaak vergevorderde – vormen van dementie. Verderop gaan twee ouderen elkaar bijna te lijf omdat een rolstoel in de weg staat. Muziek van Hetty Blok en Leen Jongewaard galmt door de gang. ‘M’n opa, m’n opa, m’n opa…’

De 63-jarige bewoonster Linie ijsbeert heen en weer, roepend om een broodje met aardbeienjam of een sigaretje. Prompt drinkt ze andermans koffie op. Coronavirus? Het zegt Linie niets, afstand houden begrijpt ze niet meer. Het illustreert de worsteling op de afdeling. Hoewel anderhalve meter afstand ook tussen bewoners het protocol is, lukt dat hier niet. Bewoners opsluiten op de kamer kan niet, vindt Riesebos. Mensen moeten kunnen ‘dwalen’.

‘De eerste golf is een goede oefening geweest’

Tijdens de eerste golf waren beschermingsmiddelen nauwelijks voorhanden. De landelijke tekorten hebben Riesebos verbaasd. “Ik was in militaire dienst ten tijde van de Koude Oorlog. Allerlei spullen lagen in bunkers klaar om te gebruiken bij een calamiteit. In Nederland zijn wel plekken waar die middelen liggen, dacht ik. Niet dus.”

Nu zijn er beschermingsmiddelen genoeg. Riesebos: “De eerste golf is een goede oefening geweest voor als de pleuris echt uitbreekt en we kampen met een veel dodelijkere infectieziekte dan het coronavirus.”

Sinds de tweede golf bleef het virus buiten de deuren van de Botermarkt. Bezoek is welkom, zij het beperkt. Riesebos: “Ergens brengt dat voor deze mensen ook rust met zich mee. Eerder kwamen soms vier bezoekers tegelijk binnen. ‘Hallo!’, riepen ze dan. Nu zijn er minder prikkels.”

Linie komt weer even buurten. Ze vraagt voor de tiende keer om een sigaretje en stopt een theezakje in haar mond. Riesebos lacht erom. “Het is een moeilijke periode, maar lachen doen we genoeg. Dan loop ik in dat maanpak raar te doen. Humor en verdriet liggen hier heel dicht bij elkaar.”

Beeld Sander Soewargana

Pop-upredactie

Deze week doet de pop-upredactie van Trouw online en in de papieren krant verslag vanuit verpleeghuis Myosotis in Kampen. Aanleiding is de tweede golf van het coronavirus waar Nederland zich schrap voor zet. Tijdens de eerste golf werd de verpleeghuiszorg in Nederland hard geraakt. Hoe gaat het er nu? Zijn gevolgen van de eerste golf nog voelbaar? En wat is er anders?

Langskomen bij de pop-upredactie gaat dit keer niet, vanwege de coronamaatregelen. Lezers kunnen reageren door te mailen naar pop-up@trouw.nl, of via op Twitter: @pop_uptrouw. Een selectie van deze reacties verschijnt zaterdag in de krant. Volg Trouw ook op Instagram (@trouw.deverdieping) voor een dagelijkse update uit Kampen. Lees alle verhalen terug op trouw.nl/popup.

Lees ook: 

Zorgen bij verpleeghuizen om tweede golf: aantal besmettingen groeit ook hier hard

In verpleeghuizen neemt de spanning toe, nu het aantal besmettingen daar groeit. Dat zorgt opnieuw voor gesloten deuren voor bezoekers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden