ReportageCoronacrisis

Op de halflege Amsterdamse markt zijn de gevolgen van de coronacrisis voelbaar

Het is rustig op de Amsterdamse Dappermarkt. Beeld Maartje Geels

Als de reigers van de Amsterdamse Dappermarkt ’s morgens al ruimte hebben om voor de viskraam te landen, dan is er wat aan de hand. 

Het lijkt wel een medische post, daar op de kop van de Dappermarkt in Amsterdam-oost. Achter een zelf gefabriceerd bord met de oproep vooral 1,5 meter afstand te houden, staat Mossa, met een mintgroen mondkapje voor en een hesje met het geborduurde logo van het failliete Slotervaartziekenhuis. 

Mossa was daar ooit schoonmaker, maar verkoopt nu op de markt. Doorgaans kleurige afwasbare tafelkleden, maar in deze coronacrisis vooral mondkapjes, 3 voor 5 euro. En desinfecterende zeep. En doosjes met Comfort latex handschoenen. 

Vanwege de ‘uitstraling’ heeft hij bij dit corona-assortiment daarom zijn ziekenhuiskleding maar aangetrokken, én vanwege een stukje Amsterdamse humor, zegt hij steeds. “Het is een moeilijke tijd, maar we moeten blijven lachen en hoopvol blijven. We overwinnen dit. Als moslim zeg ik dat je de echte problemen pas ná de dood tegenkomt.”

Een komisch duo

Aan de overkant van het pad staat Mustafa met dekbedovertrekken, met wie Mossa een komisch duo vormt. “Laten we wel wezen”, houdt hij de moed er in, “een doorsnee griepepidemie is erger”. Dus hij heeft vanochtend gewoon zijn waar uitgestald, alsof het een gewone ochtend is.

Hij kan dan wel doen alsof er niets aan de hand is, toch is de sfeer somber op de doorgaans zo bruisende markt. De sfeer heeft iets weg van de markt in het Poolse Warschau, maar dan in de jaren dertig op een regenachtige winterdag. Mannen en vrouwen zeulen met tassen op zoek naar een kraam die open is. Een enkele heeft nog groente en fruit, er zijn colberts te koop, gestreepte onderbroeken en Vietnamese loempia’s, maar dan houdt het wel op aan deze kant van de markt. Gezellig winkelen is hier overgegaan in sprokkelen. 

Aan de andere kant van de Eerste van Swindenstraat die de markt doorsnijdt, proberen de kramen die zijn overgebleven het publiek waarop zij hopen, alvast in goede banen te leiden. Willem van Willems Kippaleis heeft rode kratten voor zijn kraam gezet met telkens een tussenruimte voor één klant. De mensen van de Spakenburgse Vishandel plaatsten planken dwars op de vitrine zodat klanten ook hier één rij moeten vormen, in plaats van een meute. 

Er blijft zoveel asfalt over 

Maar die is er voorlopig niet. Het is zó rustig en met die enkele kraam blijft er zoveel asfalt over, dat de reigers al zijn neergestreken bij de neergelegde planken van de vishandel. Doorgaans krijgen die geen kans omdat het passerende publiek deze passage vult, maar nu bedelen er al zes exemplaren. Hun aanwezigheid zegt alles over de staat van de markt.

Volgens woordvoerder Vera Al van de gemeente waren de handhavers geïnstrueerd om scherp te letten op de drukte voor de kramen en op te treden als er te veel klanten samenklonteren, maar Amsterdam ziet zich nu voor een heel andere probleem gesteld. “Het wordt veel eerder een uitdaging om deze markten overeind te houden. Als er zo weinig publiek is, wegen de kosten van de staanplaats en de kraamhuur niet op tegen de inkomsten. Marktkooplieden kunnen al gebruik maken van de compensatie die het kabinet heeft aangeboden, maar Amsterdam als gemeente bestudeert momenteel of  marktkooplieden tegen een gereduceerd tarief hun plek mogen innemen.” Misschien zullen ze zelfs gratis mogen staan om de markt te laten overleven. De gemeente neemt in de loop van de week daarover een beslissing.

Op de landelijk bekende Albert Cuyp Markt is de situatie misschien nog troostelozer. Hoewel in de buurt-app is rondgegaan deze dagen vooral bij de lokale winkelier of op de markt te kopen, is de ochtend na de persconferentie van het kabinet nog geen tien procent van de kramen opgezet. De rest blijft als houten panelen op de karren liggen. 

Tussen de kraam van Jan Gotje Noten en Zuidvruchten en die van Benny’s Chicken gaapt een gat van wel vijftig meter. “Zo gaan we dat niet volhouden”, zegt Amin van Twin Olives. “We gingen hier vol goede moed heen vanochtend, want we willen zo graag. Maar ik zou niet weten hoe we een markt moeten draaien zónder publiek.”

Lees ook: 

Corona-sluiting zal de druppel zijn voor wankele winkels

De ene na de andere winkel(keten) sluit de deuren. Dat zal leiden tot nog meer lege plekken in de winkelstraten, verwachten deskundigen. ‘Het is als een TGV die met een sneltreinvaart richting een muur knalt.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden