Nederland op slotEmiel Hakkenes

Op de begraafplaats is het nu akelig druk, merkt de beheerder

Begraafplaatsbeheerder Ad Filius. Beeld Emiel Hakkenes
Begraafplaatsbeheerder Ad Filius.Beeld Emiel Hakkenes

Het land is gesloten. Hoe brengen Nederlanders de lockdown door? Ad Filius begraaft in Vlissingen de doden.

Een stille wintermiddag op Walcheren. In Vlissingen hangt de zon laag boven de Noorderbegraafplaats. In het kantoortje van de beheerder zit Ad Filius. “Meneer is zeker in de kerk geboren”, zegt hij, wijzend op de openstaande buitendeur. Filius (59, getrimd grijs baardje) schenkt koffie in een kartonnen bekertje. Op zijn bureau staat een beeldscherm, in een hoek een brandblusser, de radio speelt zacht.

Hij heeft tijd voor een praatje, want vandaag is er geen begrafenis. Maar de laatste maanden, zegt Filius, was het drukker dan voorheen. “Ik weet niet altijd de doodsoorzaak, maar door corona overlijden er meer mensen, dat is duidelijk.”

Kantoortje van Ad Filius. Beeld Emiel Hakkenes
Kantoortje van Ad Filius.Beeld Emiel Hakkenes

Het virus, dat aan Zeeland niet voorbijgaat, maakte dat Filius meteen in het diepe werd gegooid: nog geen jaar geleden werd hij beheerder van de begraafplaatsen in Vlissingen, Oost-Souburg en Ritthem. Voordien reed hij een kwarteeuw op de vuilniswagen. Nu moet hij proberen om de wensen van nabestaanden in te willigen, binnen de beperkingen van de coronamaatregelen. “Geen begrafenis verloopt hetzelfde”, zegt Filius. Al zijn de constanten: een klein gezelschap, op anderhalve meter van elkaar, mondkapjes voor de gezichten.

We verlaten het kantoortje en lopen over het klinkerpad, langs grafzerken en herdenkingsmonumenten. Kijk, wijst Filius, daar liggen zijn grootvader (uit 1897) en grootmoeder, die honderd werd.

Hij houdt halt, rolt een sigaret. “Tijdens de eerste golf overleed een jonge man aan corona. Toen mochten er honderdvijftig bezoekers bij de begrafenis zijn. Die hebben we op stoelen op het grasveld gezet. De genodigden hadden een polsbandje. Mensen zonder bandje moesten we wegsturen.”

Ad Filius. Beeld Emiel Hakkenes
Ad Filius.Beeld Emiel Hakkenes

Er zijn ook meer islamitische uitvaarten dan voorheen, schetst Filius. “Een overledene naar Marokko overbrengen, dat gaat nu niet. Dan is de begrafenis maar hier.”

Zeker, het virus raakt ook zijn persoonlijke leven. Hij is al jaren vrijwilliger bij de brandweer, maar oefenen – een autootje knippen – is nu niet mogelijk. Met zijn vrouw op wintervakantie naar Spanje, omdat de zon goed is voor haar reuma: kan niet. Zijn dochter werkt in de zorg, raakte besmet, zit met jonge kinderen in quarantaine. “Je vraagt je af: wanneer houdt dit op?”

We stappen in zijn Toyota, mondkapjes op, en rijden naar Oost-Souburg. Eerder deze maand was er in het zorgcentrum in het dorp een uitbraak. Filius loopt de begraafplaats op. Kijk, wijst hij, daar heeft hij een meneer uit 1934 begraven. “Corona.” Akelig is het.

Ad Filius. Beeld Emiel Hakkenes
Ad Filius.Beeld Emiel Hakkenes

We koersen naar Ritthem, dorp met vijfhonderd inwoners aan de zeedijk. Normaal, zegt Filius, zijn hier een handvol begrafenissen per jaar. Nu is de eerste alweer geweest, de oranje gerbera’s liggen nog op het verse graf.

Op de smalle dorpsstraat keert Ad Filius de auto. Sommige mensen, is zijn indruk, gedijen slecht bij alle beperkingen die vanwege het virus aan het leven zijn gesteld. Ze vereenzamen. “We moeten goed op elkaar passen, anders kan ik hen straks ook nog wegbrengen.”

Verslaggever Emiel Hakkenes reist door Nederland en peilt de stemming.

Lees ook:

De pups van nu komen over een jaar op Marktplaats, denkt de hondentrainer

Het land is gesloten. Hoe brengen Nederlanders de lockdown door? Hondentrainer Leo van der Feest geeft normaal gesproken cursussen voor dieren met gedragsproblemen. Maar nu even niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden