Bloedstolling

Oorzaak van bijwerking AstraZeneca bekend – en de oplossing ook

null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS

Deskundigen hebben de bijwerking van het AstraZeneca ontdekt en het goede nieuws is: behandelen is goed mogelijk.

Europese experts op het vlak van interne geneeskunde hebben ontdekt dat het AstraZeneca-vaccin in zeldzame gevallen kan zorgen voor een bloedstollingsziekte. En de deskundigen ontdekten nog iets: het gebruikelijke medicijn tegen stolselvorming (trombose), de bloedverdunner heparine, werkt juist averechts. Met andere antistollingsmedicijnen is de zeldzame bijwerking waarschijnlijk goed te behandelen.

Volgens trombose-expert Saskia Middeldorp is de ontdekking een ‘enorme doorbraak.’ Middeldorp is hoofd van de afdeling interne geneeskunde van het Radboud UMC. “Dat we binnen een week begrijpen wat er bij deze mensen gebeurt én doorhebben dat we een andere behandeling dan gebruikelijk moeten inzetten, is heel bijzonder.”

Bijwerkingen uitzonderlijk

Afgelopen week werden vaccinaties met AstraZeneca in veel Europese landen tijdelijk stilgelegd. Donderdag meldde de Europese geneesmiddelenautoriteit EMA dat het vaccin effectief is en bijwerkingen dermate uitzonderlijk zijn dat de gezondheidswinst behaald door te vaccineren veel groter is.

Volgens Middeldorp ligt het voor de hand dat de zeldzame stollingsreactie een verband heeft met het vaccin. Haar Europese collega’s onderzochten het bloed van hun patiënten, die allemaal waren ingeënt met het vaccin, en ontdekten dezelfde antistoffen.

Middeldorp benadrukt dat de antistofreactie waar het om gaat, heel uitzonderlijk is. Er zijn op tientallen miljoenen vaccinaties in Europa 25 gevallen van deze bijwerking bekend. Negen mensen overleden. Het is volgens Middeldorp goed mogelijk dat deze mensen nog wel het middel heparine toegediend kregen, waardoor de ziekte juist verergerde.

Middeldorp legt kort uit wat er gebeurt: “Bij een heel kleine minderheid worden antistoffen gevormd, die bloedplaatjes kunnen activeren. Die bloedplaatjes zetten vervolgens het stollingssysteem aan, waardoor er bloedstolsels ontstaan. Daarbij worden de bloedplaatjes zo snel verbruikt dat er de uitzonderlijke combinatie ontstaat van te weinig bloedplaatjes in de bloedbaan en trombose.”

Gerust hart

De oplossing is een bloedverdunner, maar juist niet heparine. Nu artsen zijn gewaarschuwd, zullen ze voor een andere behandeling kiezen. Middeldorp: “Als een dokter dit tegenkomt, wat in Nederland nog niet is gebeurd, kan er actie worden ondernomen. Er is een arsenaal aan behandelingen voor dergelijke auto-immuunziektes.”

Volgens Middeldorp kunnen mensen zich met een gerust hart laten inenten met AstraZeneca. “Wat mij betreft hadden we niet hoeven stoppen. De kans op erge complicaties is veel groter bij een corona-infectie. En er is maar één manier om corona uit de wereld te krijgen en dat is vaccineren.”

Lees ook:

De reputatie van AstraZeneca kan wel een opkikker gebruiken.

Nu het prikken met AstraZeneca wordt hervat is de vraag: hoe herwin je het vertrouwen in een vaccin dat negatief in het nieuws is geweest?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden