ReportageKrakers

Ook zonder nieuwe wet zijn krakers een uitstervende soort, ‘al zijn de problemen van toen niet verdwenen’

Kraker Damian in het binnenkort te ontruimen pand in de Havenstraat, wijk Delfshaven.
 Beeld otto snoek
Kraker Damian in het binnenkort te ontruimen pand in de Havenstraat, wijk Delfshaven.Beeld otto snoek

Een nieuwe wet maakt het mogelijk om krakers sneller uit gekraakte panden te zetten. Maar wie kraakt er eigenlijk nog?

“Ik ben niet gek geworden, de wereld is gek geworden.” In het gekraakte pand aan de Rotterdamse Havenstraat trekt kraker Damian, een blonde twintiger met een zachte stem, zijn conclusies. Twee jaar geleden begon hij met kraken, omdat hij geen huurhuis kon vinden dat binnen zijn budget paste. Nu wil hij niet meer anders. “Ik zou nu niet meer zo snel een huurhuis willen. Met kraken kan ik namelijk ook idealen uitdragen.”

Damian – die om privacyredenen alleen met zijn krakerspseudoniem in de krant wil – hoopt met kraken aan te tonen dat de woningmarkt ‘niet klopt’. “Voor een kamer van 6 vierkante meter betaal je in Rotterdam 600 euro. Starters kunnen geen huizen kopen, en dakloosheid is in tien jaar verdubbeld.”

Het gekraakte pand aan de Havenstraat, dat vijf jaar leegstond, dient nu als een soort buurthuis, volgens Damian een langgekoesterde wens van de omwonenden. Ook vergaderen er verschillende activistische organisaties die zich inzetten voor uiteenlopende zaken; in de bovenkamer liggen de folders voor een hoger minimumloon naast een muurschildering van antikoloniaal boegbeeld Anton de Kom. Ook biedt het pand onderdak aan daklozen.

Maar grote idealen of niet, kraken is vorige week nog een stukje moeilijker geworden. Een initiatiefwet van CDA en VVD, die afgelopen woensdag door de Eerste Kamer werd aangenomen, gaat ervoor zorgen dat krakers binnen een paar dagen een pand kunnen worden uitgezet. Voorheen kon dat pas na uitspraak in een kort geding. Daarmee konden huiseigenaren soms pas na weken actie ondernemen.

Sinds 2010 veel minder krakers

De nieuwe wet is niet onomstreden. Burgemeester Femke Halsema van Amsterdam schreef samen met het OM op de dag van de stemming nog een open brief om de senatoren op te roepen tegen te stemmen. De wet zorgt alleen maar voor meer werk voor het OM, benadrukte Halsema, terwijl krakers meestal al uit zichzelf vertrekken, nog voordat het tot een kort geding komt.

Bovendien vormen krakers een uitstervende soort; sinds kraken in 2010 strafbaar werd, zijn hun aantallen rap gedaald. In Amsterdam zijn nog maar zeventien kraakpanden bekend; in 2019 waren dat er nog 89. Ook de groep ongedocumenteerde asielzoekers die onder de naam ‘Wij Zijn Hier’ enkele jaren geleden voor onrust zorgde door panden te kraken, zegt daar helemaal mee te zijn opgehouden. Ongedocumenteerden wonen nu vooral in opvanghuizen, zegt een woordvoerder, of ze zijn vertrokken.

Volgens Damian zal kraken ondanks de nieuwe wet toch doorgaan. Misschien wordt het illegaal bezetten van huizen zelfs wel weer populairder de komende tijd, oppert hij. “Zolang het minimumloon te laag is, er gediscrimineerd wordt op de woning- en arbeidsmarkt en de huren torenhoog zijn, zal er reactie komen.”

Plek voor de buurt

Ook oud-kraker Jan-Frank Gerards vindt de nieuwe wetgeving onzin. In 1981 was hij betrokken bij de beruchte Nijmeegse Piersonrellen, waarbij politie en militairen met zwaar materieel krakers probeerden te verdrijven. Inmiddels woont hij al decennia in een zelfgekraakt pand in de stad, dat in 1984 gelegaliseerd werd. Naast een gigantische gatenplant laat hij op een zonnige donderdagmiddag foto’s zien van vroeger. “Ik ben bijna beschoten, omdat de politie dacht dat ik een molotovcocktail had. Het was een rookbom, maar er kwam heel veel vuur uit.” Dat soort taferelen behoren definitief tot het verleden, stelt hij, al zijn de problemen van toen niet verdwenen. “Dat kraken illegaal is terwijl een prins Bernhard driehonderd panden in Amsterdam mag hebben, vind ik ziek.”

Voorlopig komt er echter een einde aan de krakersutopie aan de Rotterdamse Havenstraat. De eigenaar van het pand, wooncorporatie Woonbron, heeft bij de rechter het kort geding gewonnen. Volgens Woonbron veroorzaken de krakers overlast en is de situatie in het pand gevaarlijk. Het wordt daarom woensdag ontruimd. Of de krakers zich gaan verzetten, kan Damian nog niet zeggen. Het gerucht gaat wél dat de wooncorporatie nu zelf een buurthuis gaat maken. Damian: “Hebben we er toch indirect voor gezorgd dat er tóch een plek voor de buurt komt.”

De echte naam van Damian is bij de hoofdredactie bekend.

Lees ook:

Voor veel Spaanse families is kraken de enige uitkomst

Nu de Spanjaarden de economische gevolgen van de coronacrisis beginnen te voelen, neemt de vraag naar kraakwoningen toe. “Mijn buren weten dat ik uit noodzaak kraak.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden