De Imstenrade in Buitenveldert, vanochtend.

Liquidatieproces

Ook wie gewoon zijn werk doet, is niet veilig

De Imstenrade in Buitenveldert, vanochtend. Beeld ANP

Voor het eerst is in Nederland een advocaat vermoord die een kroongetuige verdedigde. Daarmee is een ‘nieuwe grens overschreden’, zegt politiebaas Erik Akerboom.

De politie Amsterdam heeft verschillende tips gekregen over de liquidatie van Derk Wiersum. Over de inhoud van de tips en hoeveel het er zijn kon een woordvoerder niets zeggen. Na de moord heeft de recherche een buurtonderzoek gestart en getuigen gesproken. Verschillende mensen in de omgeving hebben enkele schoten gehoord. Ook doet de politie sporenonderzoek en bekijkt ze camerabeelden.

De 44-jarige strafrechtadvocaat Derk Wiersum werd woensdagmorgen rond half acht geliquideerd aan de Imstenrade in Amsterdam-Buitenveldert. De schutter, volgens getuigen een tiener tussen zestien en twintig jaar oud en ongeveer 1,75 meter lang, is te voet gevlucht. Hij zou in het zwart gekleed zijn geweest, met een hoody, aldus de politie, die getuigen oproept zich te melden.

Burgemeester Femke Halsema van Amsterdam noemde de moord ‘afschuwelijk’. Ze heeft woensdagochtend de plaats waar Wiersum werd doodgeschoten bezocht. “Het is een niet eerder vertoonde aanval op de advocatuur, die het wezen van de rechtsstaat aantast”, aldus Halsema. Ze zei mee te leven met iedereen die door deze vreselijke daad is geraakt.

Volgens korpschef Erik Akerboom van de Nationale Politie is er met deze “brute moord een nieuwe grens overschreden, nu ook mensen die gewoon hun werk doen niet meer veilig lijken”. Hij stelt dat er zwaar moet worden ingezet om criminele ondermijning te stoppen. “Als samenleving kunnen we dit niet accepteren.”

Ook in politiek Den Haag is geschokt gereageerd op de moord. “Een regelrechte aanslag op onze rechtsstaat”, aldus CDA-Kamerlid Chris van Dam. “Dit tast het fundament van onze rechtsstaat aan en zou niet mogen gebeuren in Nederland”, zei zijn VVD-collega Dilan Yesilgöz. D66’er Maarten Groothuizen spreekt van ‘een ongehoorde escalatie van het geweld’. Premier Mark Rutte en minister van rechtsbescherming Sander Dekker noemden de liquidatie zeer verontrustend.

Kroongetuige

Wiersum stond als advocaat de kroongetuige Nabil B. bij in het liquidatieproces Marengo. B. kreeg twee jaar geleden wroeging na een vergismoord op een van zijn vrienden. Daarna meldde hij zich bij justitie in ruil voor strafvermindering en bescherming – ook omdat hij zijn eigen leven niet meer zeker was. Een week nadat Nabil B. zich als kroongetuige meldde, werd zijn niet-criminele broer Reduan B. vermoord, vermoedelijk uit wraak.

Het Marengo-proces richt zich op de berechting van zestien verdachten, onder wie crimineel kopstuk Ridouan T., de meestgezochte man van Nederland. B. heeft al tal van zeer belastende verklaringen afgelegd over bendeleider T. en diens vermeende rechterhand Saïd R. Van Ridouan T. wordt aangenomen dat hij in het buitenland verblijft, mogelijk in Dubai.

Nabil B. zelf zit in voorarrest in de beveiligde inrichting in Vught, waar hij extra wordt beschermd. Vorige week kwam via De Telegraaf naar buiten dat hij zeer ontevreden is over zijn beveiliging door het team getuigenbescherming. Hij zou mogelijk worden overgeplaatst naar een huis van bewaring waar hij minder beveiligd zou worden. B. dreigde een deel van zijn overeenkomst op te zeggen om het Openbaar Ministerie onder druk te zetten.

De familie van Nabil B. heeft nu aan De Telegraaf laten weten diep geraakt te zijn, maar niet verbaasd. “We hebben politie en OM van meet af aan gewaarschuwd dat iedereen die bij dit proces betrokken is, gevaar loopt.” Volgens de familie is het Openbaar Ministerie tekortgeschoten. “Als je het traject van een kroongetuige ingaat, dan moet je bij deze specifieke criminele organisatie uit dit liquidatieonderzoek weten welke strategie je kiest. En daar hoort maximale beveiliging bij.”

Het gebeurt zelden dat een advocaat in Nederland slachtoffer wordt van geweld. 

Twee keer eerder kwamen advocaten om het leven. De 36-jarige Evert Hingst werd op 31 oktober 2005 geliquideerd voor zijn huis in Amsterdam. Hij was advocaat van de onderwereld, hij was onder meer raadsman van topcrimineel John Mieremet. Hingst zelf werd verdacht van witwassen. De moord is nooit opgehelderd.

In 2011 werd de 32-jarige advocaat Machiel Pul doodgestoken op zijn kantoor in Doetinchem. De dader was een 18-jarige man uit Gendringen. Zijn ouders lagen in scheiding en de vermoorde advocaat stond de moeder bij. De man wordt veroordeeld tot 12 jaar gevangenisstraf.

Andere advocaten waren ook doelwit van een aanval. Zo werd een advocaat in Waalre in 2013 van dichtbij beschoten voor zijn huis. Hij wist de kogel te ontwijken en raakte lichtgewond. Eerder was geprobeerd zijn kantoor in brand te steken.

In 2001 werd een bomaanslag gepleegd op het kantoor van advocaat Paul Bovens in Utrecht. Een paar maanden later stopte hij met zijn praktijk. In 2017 werd een advocate in Zoetermeer op kantoor in haar gezicht gestoken. De steker zelf is nooit gepakt en het motief is niet duidelijk geworden. Twee handlangers werden veroordeeld, een derde verdachte werd vrijgesproken.

Een Overijsselse advocate moest in 2017 onderduiken. Ze stond een veroordeelde moordenaar bij en werd bedreigd door de vader van het slachtoffer. Die kreeg daar een voorwaardelijke werkstraf voor.

Lees ook: 

Politie en OM: gevaar familie kroongetuige Nabil B. onderschat

Politie en justitie erkennen dat ze de dreiging voor de familie van kroongetuige Nabil B. verkeerd hebben ingeschat. De verantwoordelijken binnen politie en Openbaar Ministerie hebben verklaard.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden