Reportage Brexit

Ook de ambassadeur kan de spanning onder Britten in Nederland niet wegnemen

De Britse ambassadeur Peter Wilson (links) in gezelschap van andere ambassadeurs na een parachutesprong ter herdenking van 75 jaar Market Garden. Beeld AP

Als Peter Wilson, de Britse ambassadeur in Nederland iets uitstraalt, dan is het hoop dat het goed komt. Dat de onderhandelingen over brexit zullen leiden tot een akkoord tussen het Verenigd Koninkrijk en de EU.

Het is het onderwerp, zegt hij, waar hij sinds zijn aanstelling twee jaar geleden het meest mee bezig is geweest. Het onderwerp waarvan hij inmiddels weet hoeveel onzekerheid, verwarring en angst het teweegbrengt onder de 45.000 Britse burgers die op welke manier dan ook in Nederland zijn beland. Ze klampen hem overal aan.

Hij kan ze op dit moment nog steeds niet geruststellen. De brexitdatum is over twee weken, maar ‘nu kan ik nog minder zeggen dan ooit’, zegt Wilson in het bovenzaaltje van de Haagse openbare bibliotheek, dat is gevuld met honderd landgenoten. Omdat de onderhandelingen in Brussel op een precair punt zijn beland, kan Wilson maar weinig openheid geven.

Mensen willen weten wat ze moeten doen

Zijn gehoor heeft de geconcentreerde blik die mensen hebben als ze het niet helemaal vertrouwen. De Nederlandse Britten uit Den Haag horen Wilson aan en kunnen bijna niet wachten met zeggen dat ze naar hun idee steeds verschillende antwoorden krijgen. Dat de telefoonstem van het brexitloket iets anders zegt dan die van de IND en dat het op de website van de Britse overheid wéér anders staat.

Ze willen weten wat ze moeten doen. Welk formulier ze moeten invullen, bij welk loket, om door te gaan met hun leven zoals ze gewend waren, want meer dan dat hoeven ze niet. Maar vaak is het antwoord gecompliceerder dan ze gedacht hadden.

Koningin Elizabeth, met naast haar prins Charles, hield maandag de Britse troonrede. Die bracht voor Britten in het buitenland ook al weinig duidelijkheid. Beeld REUTERS

Optimistische troonrede

Koningin Elizabeth hield gisteren in Westminster haar Queen’s speech, de Britse versie van de Troonrede, die door de regering is opgesteld. De 93-jarige vorstin deed in haar toespraak de ambities van de regering voor de komende periode uit de doeken. In totaal zette zij 26 voorstellen uiteen, waarvan er meerdere betrekking hadden op brexit.

Maar het is de vraag of de regering van Boris Johnson de voorstellen ook daadwerkelijk kan uitvoeren. Eerst zal het brexit-probleem opgelost moeten worden. De leider van de grootste oppositiepartij, de Labourpartij, noemde het eerder ‘belachelijk’ om nu een troonrede te houden. “Dit is feitelijk een partijpolitieke uitzending vanaf de troon”, zei Jeremy Corbyn tegen nieuwszender Sky News.

Later deze week zal het parlement nog formeel moeten stemmen over de Queen’s Speech.  

Tour door Nederland

Wilson is gekomen met versterking van de Nederlandse overheid. Iemand van het ministerie van buitenlandse zaken, iemand van de immigratiedienst, een speciale brexitdeskundige. “We doen ons best om uw vragen te beantwoorden”, zegt hij. Hij belooft het zaaltje niet te verlaten voor hij iedereen die dat wil, heeft aangehoord.

De bijeenkomst in de bibliotheekzaal in Den Haag is de eerste in de informatietour die Wilson langs Britten in Nederland gaat maken. De komende weken luistert en praat hij in Rotterdam, Eindhoven, Utrecht, Maastricht en Groningen. En hoe hoopvol de ambassadeur ook is, de kans op een een no-dealbrexit is behoorlijk reëel.

Er komen mensen langs die willen weten hoe het moet met hun pensioen als je overzees woont, of over welke documenten je op zak moet hebben als je van plan zou zijn na 31 oktober nog buiten het Verenigd Koninkrijk te wonen of te werken. Hoe je een vaste of een tijdelijke verblijfsvergunning moet aanvragen. Wat je moet doen als je het eerder nooit noodzakelijk vond om je op een Nederlands adres in te schrijven.

Grootste informatiecampagne ooit

Het was niet zijn eigen idee. De bijeenkomsten maken deel uit van wat de Britse overheid betitelt als ‘de grootste overheids-informatiecampagne ooit’, een operatie waar 100 miljoen pond voor is uitgetrokken. Er zijn websites, landenfolders, posters, en telefoonlijnen die moeten voorzien in de informatiehonger van een volk dat in de afgelopen jaren eraan gewend raakte dat het overal in Europa vrij kon reizen, werken of wonen. Iedereen wil weten hoe dat in de toekomst moet. Elf miljoen pond gaat naar de informatie aan Britten overzee, zoals hier in het zaaltje.

Makkelijk is het niet. Britse burgers in het buitenland kunnen na 31 oktober in de problemen komen. Voor diegenen die in Nederland wonen zijn de meeste daarvan alleen te voorkomen als ze vier stappen doorlopen: inschrijven bij de gemeente, een DigiD aanvragen, registreren op MijnOverheid.nl en vervolgens een Nederlandse bankrekening openen. Ook moeten ze hun rijbewijs omzetten naar Nederlands en ervoor zorgen dat hun paspoort nog zeker zes maanden geldig is. Ze moeten een reisverzekering afsluiten als ze naar hun thuisland op vakantie gaan. En zo meer.

De aanwezigen noteren de instructies nauwgezet. Soms zuchten ze, maar niemand klaagt. “Enorm bedankt dat u ons zo beleefd heeft willen aanhoren”, zegt de ambassadeur uiteindelijk. En dan nogmaals: “U begrijpt dat we graag willen dat er een akkoord komt”.

Lees ook:

Er is nieuwe hoop op een brexit-akkoord, maar is er genoeg tijd?

Dit weekeinde komt er een ‘intensivering van technische discussies’ na positieve ontmoeting Michel Barnier met brexit-minister Stephen Barclay. Maar de tijdsdruk is bijna onmenselijk groot.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden